Elton John als een olifant in een porseleinkast

Genre
Pop
Gepubliceerd op


Voor een artiest van dergelijk statuur zou de Ziggo Dome met z’n 17.000 stoelen toch geen onneembare vesting moeten zijn, maar de relatie tussen Elton John en ons land is de afgelopen jaren een beetje stroef. Z’n laatste twee aangekondigde concerten (het Scheveningse strand in 2011, deze zelfde Ziggo Dome in september 2012) werden voortijdig afgelast wegens tegenvallende kaartverkoop en ook al werd er naast de doorlopende concerten in Las Vegas naar hartenlust getoerd, Nederland ontbrak steevast in de planning. Z’n laatste show op Hollandse bodem was in 2009 in Ahoy – en voor z’n vorige optreden in Amsterdam moeten we zelfs helemaal terug naar het Concertgebouw in 1979.


Waarom de Ziggo Dome bij binnenkomst nu dan wel is volgelopen laat zich raden. Directe aanleiding Wonderful Crazy Night (z’n 32ste studioplaat) heeft het ondanks goede kritieken niet voorbij het trouwe contingent diehard fans geschopt en het recept van een avondje Elton (zitten, spelen en hits, hits, hits) verschilt weinig van de jaren waarin de Nederlandse concertbezoeker daar bepaald niet warm voor liep. Maar het is dus inmiddels wel zeven jaar geleden dat de man hier te zien was. En ondertussen is er ook een sentiment, of liever een besef, in de muziekliefhebber geslopen dat je anno 2016 blij moet zijn met wat je nog hebt. De grote songwriter-performers van weleer vallen bij bosjes, maar Elton John, 69 jaar oud, is still standing.


Of nee, eigenlijk zít hij vooral, in z’n zwart-rode glitterpak achter een grote concertvleugel, want ’s mans pianospel is een dragende factor in het totaalgeluid. Bomvol energie maar weinig subtiel beuken Elton en band (waarin we oudgedienden als Davey Johnstone op gitaar en Nigel Olsson op drums herkennen) door een vooral op de eerste helft van de seventies leunende set heen. Bitch en Bennie brengen de boel vroeg op stoom, Daniel en Levon worden toegezongen, Rocket Man lanceert Tiny Dancer, we herkennen slechts twee songs van Wonderful Crazy Night (het titelnummer blijft zelfs achterwege) en de met verve ingeslagen memory lane volgt verder vooral de yellow brick road.


Maar als we toch plaattitels aanhalen: ‘niet schieten op de pianist’ mag dan een gevleugelde term zijn, we krijgen er gaandeweg steeds meer de neiging toe. Want Eltons piano ligt bovenop een toch al vrij harde band, waar z’n stem het eerste uur echt volledig in verzuipt en er later soms niet al te zuiver bovenuit probeert te kruipen. ‘Stop bombing the audience’ zou een toepasselijker thema voor de avond zijn, want ook in de op plaat wat ingetogener stukken gaan Elton en kompanen volle kracht vooruit. Zou het de erfenis van twaalf jaar Las Vegas zijn? In your face is het allemaal zeker, al blijft de voorstelling van vanavond, ondanks de achtergrondprojecties (met leuke piano-cam) en de kleurrijke hoofdpersoon op visueel vlak wat aan de veilige kant. De mensen moeten kennelijk overrompeld en bij de les gehouden worden door een geluidsafstelling op orkaankracht en dat komt het totaalplaatje niet ten goede.


Als we na anderhalf uur van onze zitplaats halverwege de vloer naar de achterzijde van de eerste ring sneaken, blijkt dat het geluid er op de tribunes niet veel beter op wordt. Een snelle blik op twitter wijst uit dat meer mensen met hun gehoor worstelen; één grapjas vraagt zich zelfs af of de avond ons wellicht wordt aangeboden door BeterHoren.nl. Het zou ons niets verbazen. Een andere reden waarom we het laatste uur in een wat breder perspectief willen beleven, is het schouwspel an sich. Elton veert na iedere song fanatiek overeind, zweept de mensen voor hem op, beent soms naar een standaard met eenzaam bekertje achter hem en dan weer om z’n enorme piano heen, zodat ook de mensen rechts vooraan hem wat beter kunnen zien. But that’s it, wat entertainment value betreft. Verder blijft het een statisch geheel, zeker voor iemand die van z’n flamboyantie z’n handelsmerk heeft gemaakt. De centrale visuals en twee schermen aan weerszijden brengen de voorstelling keurig naar de overkant van de zaal, maar het is vanavond toch echt de muziek die ‘het’ moet doen. En die doet ‘het’ helaas niet.


Krakers als I’m Still Standing en Saturday Night’s Alright For Fighting, aan het eind van de reguliere set, zijn idealiter een overtreffende trap van een dynamische voorstelling; iets wat je van de papieren setlist en al die zalvende klanken in ons collectieve geheugen ook had mogen verwachten. De grote finale vormt echter een zoveelste uitbarsting in een log en vormloos geheel en daar kan zelfs het immer gevoelige Candle In The Wind weinig meer aan veranderen. Als het van zichzelf al uitbundige Crocodile Rock de tweeënhalf uur afsluit, is de Ziggo Dome murw gebeukt, horendol en nagenoeg verzadigd. Hoe ironisch dat Elton John zijn grote hits voor The Lion King links laat liggen en ondertussen als een olifant door een porseleinkast raast – de meest verpletterende indruk die hij vanavond achterlaat, is die op z’n pianokruk. Aan inzet, energie en levenslust in het algemeen ligt het niet bij Elton John. Natuurlijk, de man is een levende legende, wat op zich weer een uitstervend ras is. Maar heeft Elton John het gat tussen hem en Nederland vanavond kunnen vullen? Hij gaf het antwoord zelf al, in 2005, aan Daffyd Thomas. ‘Ik wou dat ik ja kon zeggen. Maar: nee.’

Door Willem Bemboom / Fotografie: Paul Barendregt

Gezien: 22 november 2016, Ziggo Dome, Amsterdam