achtergrond

50 Jaar Paradiso: de nineties

50 jaar Paradiso is ook (bijna) 50 jaar OOR in Paradiso. Een halve eeuw lang was de voormalige kerk van de Vrije Gemeente behalve cosmisch ontspanningscentrum, drugshol, punkbroeinest, cultuurhuis en poptempel ook onze huiskamer. Vandaar ook onze speciale 50 Jaar Paradiso Editie, die nu in de winkel ligt. Daarin 50 jaar Paradiso aan de hand van acht OOR-getuigen. En ook: de 100 beste concerten van 50 jaar Paradiso, compleet met originele OOR-getuigenissen uit die tijd. En omdat het OOR-archief nog veel rijker is dan we in één uitgave kwijt kunnen: hierbij het derde en laatste deel van de 50 jaar Paradiso webserie: de nineties. Inclusief concertverslagen uit die tijd die het blad niet haalden! (Deel 1 over de seventies lees je hier, deel 2 over de ninties hier)

NIRVANA IN NEDERLAND
Nirvana – 25 november 1991
Door Willem Niehaus en Pieter van Adrichem
‘Voor de camera’s van de VPRO begint een van de meest befaamde optredens uit de Nederlandse pophistorie. Cobain laat zich voor het uitgelaten publiek van zijn meest opgefokte kant zien, hetgeen nog het best wordt geïllustreerd als hij samen met Grohl aan het eind van de show het drumstel sloopt. Sligting: ‘Wat me opviel was de enorme desolaatheid van die band. Je werd niet vrolijk van dat concert, maar het was wel erg goed. Oké, rommelig en vals, maar daar gaat het niet om, het gaat om de uiting. Je hebt een goed nummer, mooi spelen is dan niet meer aan de orde.’ Het hele verslag is te lezen in OOR!

REÜNIE VAN HET JAAR
The Velvet Underground – 8 juni 1993
Door Bert van de Kamp
‘The Velvet Underground, moeder aller cultbands, zorgt voor wat de Reünie van het Jaar genoemd mag worden. ‘It was good what we did yesterday and we do it once again’, zingt Lou Reed in de toegift Pale Blue Eyes en Sauna Paradiso valt hem geestdriftig bij. In de al even benauwde Ahoy’ gaat dit regeltje ongemerkt voorbij. Het verschil tussen beide avonden is vooral dat de Paradiso-bezoekers driemaal zoveel hebben neergeteld en vastbesloten zijn dat er ook uit te halen. Aan de Velvets zal het niet liggen. Ruim twee uur staan zij op het podium en op Sister Ray na passeren alle klassiekers uit het roemruchte repertoire de revue, aangevuld met enkele obscuurdere werkjes als Guess I’m Falling In Love en (breed uitgesponnen) Mr. Rain. Ook krijgen wij een nieuwe compositie geoffreerd in de vorm van Coyote, dat uitnodigt tot enthousiast meejanken. Dit is geen Goud Van Oud revival-concert, geen poging de dagen van weleer te doen herleven. Daar is in de eerste plaats de apparatuur te goed voor. De nummers worden gespeeld alsof zij gisteren zijn geschreven en zo klinken zij ook. Ongelooflijk zoals dit repertoire de tand des tijds heeft doorstaan. Ik begrijp niet waarom elk kutbandje met eigen versies van deze nummers weg kan komen en bepaalde lieden ineens heel cynisch gaan doen als de uitvinders het zelf nog eens proberen. Ze hebben er duidelijk zin in en de magie springt over. Al word ik onpasselijk als ze in Rotterdam massaal beginnen mee te klappen met Heroin, toch een soort requiem voor alle junkies die niet meer op de reünie van ‘93 aanwezig konden zijn. Wie de illusie zuiver wilde houden bleef thuis, wie toch kwam kon huiveren, zowel van genot als van afkeer.’

OASIS VS. SUEDE 
Oasis – 25 november 1994
Door Oene Kummer
‘Als de twee grootste Britse hypes van de afgelopen jaren op achtereenvolgende avonden voor een uitverkocht Paradiso staan, schreeuwt dat om een vergelijkend warenonderzoek. Oasis is met haar eendimensionale sixties-pop meer rock & roll, terwijl Suede’s bombastische wave op de grens tussen kunst en kitsch balanceert. Waar Oasis haar set echter op routinematige wijze afwerkt, wint Suede omdat ze er met hart en ziel tegenaan gaat. Oasis houdt het strak maar te simpel, terwijl we bij het rijkere Suede-materiaal wat meer foutjes door de vingers willen zien.’ Hoe de rest van de avonden eruit zagen lees je in OOR.

RAKE KLAPPEN
Hole – 24 april 1995
Door Erik van den Berg
‘In dezelfde week als de Jim Rose Circus Sideshow doet Hole ons land aan, en raad eens waar het meeste spektakel te zien is? Juist! Terwijl Courtney Love in elk interview wel even aanstipt hoezeer ze zich altijd stoorde aan het impulsieve en paranoïde (junkie)gedrag van haar overleden echtgenoot, steekt ze hem in middels aardig naar de kroon. Waarbij ‘s mans minachting voor de muziekbiz bij haar plaats maakt voor minachting voor het publiek. Het Hole-concert duurt welgeteld zes nummers; daarna is Love’s ergernis over een bekertjes gooiende dame op het balkon dusdanig opgelopen dat zij en de groep het voor gezien houden. Maar dan komt circus Hole pas goed op gang: Love klimt hoogstpersoonlijk het balkon op om de onverlaat (die al is afgevoerd door zaalpersoneel te zoeken. Vloekend en tierend deelt ze wat klappen uit, waarna de boel wordt gesust en Love weer in de coulissen verdwijnt.’ Benieuwd hoe het afliep? Het hele stuk is te lezen in OOR.

STONES VERBOUWEN PARADISO
The Rolling Stones – 26 mei 1995
Door Bert van de Kamp
‘Menige voorbijganger moet verbaasd hebben opgekeken bij het passeren van de hoofdstedelijke poptempel: Tonight The Rolling Stones. Met daaronder de tamelijk overbodige mededeling: uitverkocht. Haal je de koekoek!’

‘Alles wat geheim moest blijven, is uitgelekt’, verzuchtte iemand van de organisatie enigszins moedeloos. Dat de Stones in Holland waren, dat ze in het Amstel Hotel logeerden, dat ze twee concerten in Paradiso zouden geven en zelfs het feit dat de paar honderd voor het publiek beschikbare kaartjes in de Melkweg zouden worden verkocht was via een Amsterdams ochtendblad vroegtijdig uitgelekt. De twee concerten waren bedoeld als opwarmertjes voor de Europese tournee, maar ook om t.z.t. op cd en video te worden uitgebracht. Een soort Unplugged-project met als werktitel Butt Naked. Alleen al het dienstdoende personeel was genoeg om de halve zaal te vullen. Bovendien was het podium vergroot en was er een complete etage bijgebouwd. Ook nam alle geluids- licht- en filmapparatuur knap wat ruimte in. Het is een leuk idee als topgroep in een kleine zaal te gaan spelen, maar als je daarvoor eerst die zaal helemaal moet verbouwen…’

‘Dit soort overwegingen werd snel naar de achtergrond geschoven zodra Jagger c.s. het podium opstormden en met een pittig Not Fade Away de vlam in de pan joegen, gevolgd door It’s All Over Now. Al vrij snel volgde een (semi-)unplugged gedeelte met Let It Bleed, The Spider And The Fly (!), Beast Of Burden, Angie en drie countrykrakers: Wild Horses, Sweet Virginia en Dead Flowers. De stemming zat er inmiddels goed in. Jagger sloofde zich enorm uit. de energie spatte ervan af en wie nog twijfels aan de oprechte bedoelingen van de groep had, hoefde slechts naar de pretoogjes van Keith te kijken om te realiseren dat het ook voor de veteranen op het podium feest was.’

‘Het handjevol uitverkorenen stond er echt bovenop. Elke welverdiende rimpel en elke duurbetaalde vulling was te zien, maar meteen vergeten. Het hoogtepunt kwam met twee wereldprimeurs: het gospelachtige Shine A Light, voor het eerst live uitgevoerd, en Like A Rolling Stone, aangekondigd als ‘a song Bob Dylan wrote for us’. Een historisch moment. De groep had even tijd nodig om hiervan bij te komen, want Connection viel min of meer in het water. Keith mocht twee nummertjes zingen waarna Jagger, gewassen en verschoond, terugkeerde voor een spetterend Gimme Shelter met zangeres Lisa Fischer in een Tina Turner-achtige rol.’

‘De Stones, terzijde gestaan door Chuck Leavell (toetsen), Don Was (orgel, geluid), Bobby Keys (sax), The New West Horns en Bernard Fowler (zang, percussie), sloten af met een serie van drie uptempo-rockers: All Down The Line, Respectable en Rip This Joint, plus één toegift, Street Fighting Man. Het was mooi geweest. Bijna twee uur had het geduurd. De keuze van de nummers was op zijn zachtst verrassend, het energieniveau en het eenvoudige speelplezier meer dan overtuigend. Een droomconcert.’

SONGS UIT EEN GETROEBLEERD JONGENSHART 
Foo Fighters – 8 november 1995
Door Pieter Franssen
‘Wat de Foo Fighters als angry young men eruit rammen heeft alles te maken met de dubbele stem(mings)geluiden van zanger Dave Grohl. Boven het unisono geriff op verschillende gitaren zweeft in sommige pakkende liedjes de geest van Nirvana, maar vaak is het niet meer dan een flinke bonk herrie die de vechters op het publiek afvuren. De pakkende songs uit een getroebleerd jongenshart, die zo fraai op hun eerste album staan, worden door deze T-shirts met veel energie, maar grof en volgens stramien de zaal in geslingerd. Pret opgehitst door een rampestampende drummer en overgoten met feedback. Soms rolt daar net op tijd een goed liedje uit. Maar hoe gevoelig Grohl soms ook inzet, het onverstaanbare gegil wat volgt is alleen goed voor een potje headbangen. Grohls scheerapparaat schrijnt meer.’

DE HOGE HOED VAN DAFT PUNK
Daft Punk – 2 oktober 1997
Door Pieter Fransen
‘Het Franse duo Daft Punk maakt house, die op geheel eigen manier wordt bereid met vette knipogen. Hierbij hanteren ze ruimschoots vele flarden fragmenten van tachtiger jaren discokrakers en houseklassiekers, die voor de meeste piepjonge dansers in het uitgelaten publiek waarschijnlijk als nieuwe citaten klinken. Hun vet nagespeelde, funky disco-house laat een verfrissende stupiditeit horen, waarin de leden hun bekende hits net weer even anders spelen, en met meer dynamiek. Dat uit de indrukwekkend ogende elektronische cockpit regelmatig tal van bekende housenummers volledig worden overgespeeld, doet denken aan de goocheltruc van het konijn uit de hoge hoed. Daft Punks hoge hoed is indrukwekkend, maar de verrassing lees: het konijn wil er maar niet uitkomen. Dat deert het publiek niet: opgepept met drie meter hoge speakerstellages in alle hoeken en gaten van Paradiso tot zelfs op het barplateau, ondergaan ze Daft Punks retro-machinaties alsof de wereld even een groot dansfeest is.’

De 50 Jaar Paradiso OOR ligt nog tot woensdag in de winkel en is hier ook te bestellen! Bezorging is gratis in Nederland.

Openingsfoto: Franklin Heijnen (CC)

 

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

<span class="club">Club</span> <span class="oor">OOR</span> was op Pinkpop
nieuws

Club OOR was op Pinkpop

OOR was op Pinkpop! We waren er met een eigen Club OOR-stand, waar verschillende artiesten langskwamen om een krabbel uit te ...
Pinkpop dag 2: tekens van boven
concert
Foo Fighters

Pinkpop dag 2: tekens van boven

De 49ste editie van Pinkpop vindt dit weekend weer plaats in Landgraaf en OOR is alle drie de dagen van ...
Pinkpop dag 3: van de roze hoed en de zwarte rand
concert

Pinkpop dag 3: van de roze hoed en de zwarte rand

De 49ste editie van Pinkpop vond dit weekend weer plaats in Landgraaf en OOR was alle drie de dagen van ...

50 Jaar Paradiso: de nineties (achtergrond) | OOR