achtergrond

Een historie in honderdtallen: OOR#900 (2011)

In het kader van de duizendste OOR doken we eens grondig de archieven in, op zoek naar eerdere (ongemerkt gepasseerde) jubilea. OOR #100, 200, 300 et cetera – wat waren dat voor edities en wat zeiden ze over de (muzikale) tijd waarin we leefden? Zie hier: OOR #900 van juli 2011.

DE WERELD

In de VS kan de liefhebber vanaf 14 juli eindelijk gebruik maken van Spotify. In Nederland is de oprukkende Zweedse streamingdienst al ruim een jaar beschikbaar | In Noorwegen maakt Anders Breivik 77 slachtoffers. Na het opblazen van een autobom in Oslo reist hij zwaarbewapend naar een politieke jongerenconferentie op het eilandje Utoya | In Camden overlijdt op 23 juli Amy Winehouse aan de gevolgen van haar alcoholverslaving. De geruchtmakende zangeres krijgt een tragische ereplaats in de Orde van 27.

DE COVER

It’s the beginning of the world as we know it. Zo maakt R.E.M. aan het eind van de zomer bekend uit elkaar te gaan. Obama rules, we streamen, shufflen, Facebooken en YouTuben ons een ongeluk, zien zelfs ninetieshelden al de eigen archieven in duiken – de cyclus der nostalgie wordt kennelijk steeds korter – en hoewel de Grote Rockster zich nog altijd niet laat zien, hebben de alternatief playlistende millennials al wel een woordvoerder van hun generatie aangewezen: Alex Turner. Suck It And See is alweer de vierde Arctic Monkeys in vijf jaar tijd en de raak observerende, vrijuit refererende en steeds wilder fantaserende tekstdichter van het nog altijd jonge Britse kwartet mag zich wat pers en publiek betreft reeds scharen in het rijtje Ray Davies, Paul Weller en Morrissey. ‘Ik heb nooit iets gehad met dat idee van: de stem van een generatie. Het was nooit mijn doel om zoiets te willen zijn’, verklaart Turner echter aan OOR’s Tom Engelshoven. Of hij het stom vond, vraagt die kortweg. ‘Ja.’ Over hoe de jeugd zich verhoudt tot de eeuwigheid heeft hij dieper nagedacht, zo blijkt als de nieuwe song That’s Where You’re Wrong wordt aangehaald. ‘Dat gaat over het verstrijken van de tijd. Je hoort vaak mensen praten over ouder worden. Ik zing daar: you think you’re the only one that time got it in for. Jij denkt dat je de enige bent op wie de tijd het gemunt heeft. That’s where you’re wrong. De klok tikt voor ons allemaal.’

DE PLAAT

In Hitkrantland maakt een idool met een geweten de dienst uit – met toch genoeg scherpe randjes om de Play-rubriek te openen. ‘Lady Gaga is de Queen Of Pop van dit moment. Een status die ze dankt aan twee briljante liedjes (Pokerface, Bad Romance), één opzienbarende clip (Telephone) en vele extravagante uitdossingen.’ Ironisch genoeg ontbreekt het op haar tweede plaat Born This Way aan variatie, aldus recensent Jan van der Plas, die ondanks de immer ‘meedogenloze vierkwarts’ en ‘heftige leadsynths’ constateert dat niet alle liedjes onder de bling-bling even goed zijn. Tekstueel deugt Born This Way aan alle kanten, letterlijk en figuurlijk, zij het soms wat gratuit. ‘Homoseksualiteit, mensenrechten, politiek en religie, het heeft allemaal wel ergens een plekje gekregen. Voor wat het waard is. I just wanna be free, I just wanna be me and I want lots of friends that invite me to their parties, zingt het feestbeest Gaga. Inderdaad, je moet er niet te veel achter zoeken.’ 

DE PODIA

Het OORwoord komt vanuit de zaal, waar de hoofdredactie een trend waarneemt – zij het eentje met weinig vernieuwingsdrang. ‘Is ’t een plaag of een zegen? Wie vorige maand zowel de integrale live-uitvoering van de titelloze debuutplaat van Queens Of The Stone Age als die van Mercury Revs Deserter Songs heeft bijgewoond, weet ’t waarschijnlijk nog zo net niet. De QOTSA-show was geslaagd, ook al brak de groep met de traditie om het beste of meest legendarische album te spelen.’ Mercury Rev omzeilde de valkuil van het ál te schaamteloos teruggrijpen naar eerder succes door hun serene dreampopklassieker een bombastisch rockende uitvoering mee te geven. De intrigerende vraag die rijst: waarom is deze aanpak nooit de standaard geweest? ‘Het dagelijkse popdiscours leert immers dat albums beschouwd dienen te worden als afgeronde kunstwerken, waarbij het de artiest bloed, zweet en tranen heeft gekost om de enig juiste songvolgorde te bepalen en het dus bijna een gotspe is om – via iTunes dan wel iPad – ‘losse’ albumtracks te consumeren. Terwijl de artiest zelf, eenmaal op tournee, doodleuk elke ordening de nek omdraait en z’n concerten vult met een wispelturige greep uit de catalogus. Wie het snapt, mag het zeggen.’

DE VRAAG

OOR’s Tom Springveld interviewt Conor Oberst van het immer geëngageerde Bright Eyes en vraagt wat er over is van de ‘hoop’ van drie jaar geleden, toen de hele wereld naar de VS keek, waar Barack Obama president werd. Conor: ‘Van het gevoel dat ik toen had, is weinig over. Ik heb in Obama’s naam shows gedaan en hem zoveel geld gegeven als je een presidentskandidaat kunt schenken. Daar heb ik absoluut geen spijt van, want wat was het alternatief? McCain en Palin – are you kidding me? We zijn zo naïef geweest om te denken dat Obama wel eens even fundamenteel het systeem zou kunnen hervormen. Maar zo werkt de overheid niet. De president is geen dictator. Zolang financieel gewin aan de basis staat van onze manier van beleid maken, maakt het helaas niet zoveel uit op wie je stemt. They need to take the money out.’

DE KANTLIJN

Het verschijnsel Lady Gaga – en dan vooral de mooie, deftige pagina’s die de grote Nederlandse dagbladen inruimen – houdt ook onze illustere columnist Hooijer bezig. In zijn 361ste Landleven constateert hij dat de ‘intellectuele elite’ uiteindelijk toch niets bij het fenomeen te zoeken heeft, maar zich kan laven aan acts die in alles exact het tegenovergestelde zijn. ‘Niet eenduidig en bezig met roem, maar meervoudig en bij voorkeur in nevelen gehuld.’ Want de slimmeriken van de popmuziek komen steevast met cryptische, multigelaagde muziek: onze popkunstenaars zijn bezig expres platen te maken waar de luisteraar geen touw aan vast kan knopen. ‘Het nieuwe album van Bon Iver, Bon Iver, Bon Iver, speelt een wonderlijk spel met topografische namen, die nauwelijks de werkelijkheid dekken. Liedjes zijn bij hem raadselachtige soundscapes geworden. Houvast, ho maar! Ook Alex Turner van Arctic Monkeys verklaart letterlijk vaak expres de logica uit zijn teksten weg te halen. Muzikale cryptogrammen zijn in. Hersenkrakers dringend gewenst. Moeilijk daagt uit, makkelijk verveelt. Terwijl Lady Gaga simpel verkondigt dat je gewoon jezelf moet kunnen zijn, brengt de voorhoede van de popmuziek juist een omgekeerde boodschap. Jezelf bestaat niet: in het informatietijdperk vallen individu en werkelijkheid in talloze fragmenten uiteen. De muziek van de slimmeriken stelt de vraag of er überhaupt nog wel een samenhang te vinden is.’

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

Pearl Jam brengt nieuwe single 'Dance of the Clairvoyants' uit
nieuws

Pearl Jam brengt nieuwe single ‘Dance of the Clairvoyants’ uit

Pearl Jam kondigde op 27 maart zijn nieuwe album Gigaton aan. Nu geeft de band ook een eerste voorproefje van ...
Eefje de Visser: 'Het dancepubliek is zó positief, ik hou van dat optimisme'
interview

Eefje de Visser: ‘Het dancepubliek is zó positief, ik hou van dat optimisme’

Ze zeggen dat empatische mensen sterker geneigd zijn dialecten en accenten over te nemen. Als dat waar is, dan zit ...
The Strokes derde headliner op Best Kept Secret
nieuws

The Strokes derde headliner op Best Kept Secret

The Strokes zullen de zaterdag van Best Kept Secret headlinen. Dat kondigde de nieuwe festivaldirecteur Maurits Westerik woensdagavond live aan op ...

Een historie in honderdtallen: OOR#900 (2011) (achtergrond) | OOR