We vinden ‘m terug op de twaalfde plek in onze Top 100 Aller Tijden. In 1987, bij de eerste telling, twijfelden de fans – en dat waren er toen nog niet zo heel veel – tussen EVOL (1986) en het dat jaar uitgekomen Sister. Het waren de platen waarop de in de avant-gardistische gitaarschool van Glenn Branca geschoolde Lee Ranaldo en Thurston Moore, bassiste Kim Gordon en nieuwe drummer Steve Shelley voorzichtig de mogelijkheden van de pop aftastten.
EVOL had Star Power, Sister had Schizophrenia en de Crime-cover Hot Wire My Heart, nummers die je met enige goede wil popsongs zou kunnen noemen, op curieus gestemde gitaren, dat nog wel. Daydream Nation was de logische conclusie: een dubbelaar die zeventig minuten lang langs de randen van de conventionele gitaarrock scheerde, regelmatig de vangrail raakte (dat middenstuk in Silver Rocket!), maar nooit helemaal uit de bocht vloog. Het was popmuziek, opnieuw uitgevonden. Nog steeds vochten Ranaldo en Moore heroïsche gitaarduels uit op gitaren die vaker een schroevendraaier zagen dan een stemvork, maar hun duels bezaten opeens een punkdrive die zich nog niet eerder had geopenbaard. Moore toonde zich een coole en nonchalante rockzanger, Kim Gordon vond zichzelf opnieuw uit als (eerste) riot grrrl, Ranaldo bleef de stoïcijnse avant-gardist en Shelley hielde de boel al hakkend bij elkaar. Hij was misschien wel de motor, degene die de rest het tempo van een popsong oplegde. Openingsnummer Teen Age Riot was een radiohit (op de college stations althans en bij ons bij De Wilde Wereld van de VPRO) en groeide uit tot hét anthem van de plaat die, achteraf gezien, de weg zou banen voor de grunge: overstuurde Amerikaanse rockmuziek met punkwortels maar ook een fijn gevoel voor melodie en een pophook. Hey Joni, Eric’s Trip, Kissability, Total Trash, Candle – het waren allemaal puntige rocksongs waarin de dissonanten harmoniseerden met een zanglijn of stuwende basmelodie. En anders werden ze wel tot sfeerrijke, lange stukken gevlochten, zoals The Sprawl en de afsluitende Trilogy (met slotstuk Eliminator Jr, waarin Gordon op huiveringwekkende wijze een verkrachting in het park bezingt: ‘poor rich boy coming right through me’). Als geheel blijft het een onovertroffen werkstuk. Het was Sonic Youths laatste plaat voor een independent (Blast First, nadat ze uit onvrede over de distributie bij SST waren vertrokken). Na dit succes tekenden ze bij Geffen, dat ze gelijk maar op een ander luidruchtig bandje attendeerden: Nirvana. De rest is geschiedenis. Terecht dus dat Universal deze eigentijdse klassieker nu in een Deluxe Edition uitbrengt, aangevuld met (uitstekend klinkende!) live-uitvoeringen van alle albumtracks en vier obscure covers voor tributeplaten en singles (van The Beatles, Mudhoney, Neil Young en Captain Beefheart). Saillant detail: vier nummers zijn opgenomen in Paradiso, 26 maart 1989. Prijsnummer Silver Rocket (de furie!), twee dagen eerder in Düsseldorf, wordt opgedragen aan ‘my good friend’ Andy Warhol, die het spreekwoordelijke stokje met liefde aan stadgenoot Moore zal hebben overgedragen. Het zit ergens tussen zijn snaren geklemd. Als Daydream Nation iets bewijst, is het dat ook popmuziek kunst kan zijn. KOEN POOLMAN
