‘The best of the first thirty years’ noemt Nick Cave het nadrukkelijk, in zijn nawoord in het bij deze koninklijke verzamelbox geleverde boek vol foto’s en essays (256 pagina’s!). Opdat we snappen dat Lovely Creatures – zie de jaartallen op de hoes – niet het héle verhaal bevat. We snappen. Een béétje Cave-watcher weet immers dat in de zomer van 2015 het noodlot toesloeg (Cave’s zoon Arthur overleed na een val van een klif) en dat de groep eind dat jaar – toen Lovely Creatures al klaarlag om te worden uitgebracht – nog een album opnam: het vorig jaar verschenen Skeleton Tree. ‘A matter of great urgency’, aldus Cave, en dus moest deze overzichtsbox wachten. Maar nu is ie er dan alsnog.
En een hebbeding is het, vooral de prijzige Super Deluxe Limited Edition uiteraard, met drie cd’s, een dvd en het eerdergenoemde boekwerk (de ‘gewone’ Deluxe-editie heeft een dunner boekje), waarin ook nog eens allerlei heerlijk nutteloze reproducties van ‘memorabilia’ gestoken zitten: een flyer, een papiertje met schets voor een singlehoesje, een ‘bevlekte’ tekening, een met paperclip aan een tekstvel gehechte foto, een ‘antieke’ ansichtkaart, een mapje fotonegatieven, dat werk. Maar waar ‘t bij een compilatie natuurlijk écht om gaat is de muziek en zeker het aanbod op de Deluxe- en Super Deluxe-edities – met 45 tracks op drie cd’s – is wat dat betreft behoorlijk overzichtelijk en compleet, op een handjevol singles na (waaronder I Had A Dream, Fifty Feet Of Pure White Snow en de enige échte omissie, het met PJ Harvey gezongen duet Henry Lee van het Murder Ballads-album). ‘Overzichtelijk en compleet’ moet je echter vooral lezen als ‘representatief voor de muzikale ontwikkeling van de groep dankzij de chronologische rangschikking’. Iets waarin de 2cd- of 3lp-instapversies van Lovely Creatures (met ‘slechts’ 21 tracks) dan weer tekortschieten, want daarop staat de boel lukraak door elkaar.
Dat laatste geldt ook voor de dvd, maar dat hindert niet, want het ding pretendeert weinig méér te zijn dan een amusante lappendeken van snippets en momentopnames van extreem wisselende kwaliteit: gevatte interviewfragmentjes, vanuit het publiek (!) gefilmde livebeelden en MTV- en Jools Holland-sessies wisselen elkaar af, het schiet heen en weer van 2013 naar 1984 en via 1996 terug naar 2008 en de beelden komen overal vandaan , zelfs uit Nederland: er is een korte livevoordracht uit het Vara-tv-programma Kippevel (1988), een stukje interview vanaf het Rotterdamse festival Ein Abend In Wien (1991) en een in Paradiso geregistreerde versie van The Ship Song (1992). Maar vooral mooi zijn de rauwe livebeelden uit 1984, van de nog maar net uit de as van The Birthday Party verrezen Bad Seeds, op dat moment nog een even losgeslagen bende als hun vorige incarnatie, met een briesende en over het podium stuiterende Cave als middelpunt – een groot contrast met de beelden van een paar jaar later, als de groep getransformeerd is tot het gedisciplineerd musicerende en keurig in het pak gestoken gezelschap dat we vandaag de dag nog altijd kennen.
Zelfs Blixa Bargeld, de impulsieve ‘anti-gitarist’ en frontman van Einstürzende Neubauten die als kindred spirit meteen liefdevol werd opgenomen in de groep, zat zo te zien snel in het gareel (en verliet dat pas weer na twintig jaar). Resteert nog het dikke boekwerk dat de big spenders onder ons bij Lovely Creatures krijgen. Dat is voor de helft gevuld met foto’s, of eigenlijk vooral kiekjes: snapshots van Cave en zijn entourage, caught off-guard. Er zitten mensen in bad, op bed, aan het strand, in rare kleren en zonder kleren, er wordt gegeten, gelachen, gedanst, genikst, geslapen, gedold, gemusiceerd. En er zijn cameo’s natuurlijk, van zowel usual (PJ Harvey, Kylie Minogue) als unusual suspects (Bob Dylan, Iggy Pop).
Leuk en pretentieloos, net als de dvd. De hoofdmoot van het boek ligt echter wat zwaarder op de maag en bestaat uit een tiental essays, waarvan een deel al eerder te vinden was in publicaties als Cultural Seeds: Essays On The Work Of Nick Cave (2009) en The Art Of Nick Cave (2013) en waarin het fenomeen Cave steeds vanuit een andere invalshoek wordt belicht. Het levert hier en daar wat hoogdravend materiaal op (The Carnal Theologies Of Nick Cave, The Power Of Place In The Work Of Nick Cave), maar vooral het verhaal over het einde van The Birthday Party en de begindagen van The Bad Seeds (van de hand van ‘huisfotograaf’ Bleddyn Butcher), een artikel waarin Cave-biograaf Mark Mordue de oorsprong en evolutie van Cave’s lijflied The Mercy Seat uitpluist en het stuk van filmjournalist Adrian Martin over het cinematografische gehalte van Cave’s muziek zijn de moeite waard, evenals het bandinterview – zonder Cave – waarin de ontstaansgeschiedenis van het album Dig, Lazarus, Dig!!! (2008) uit de doeken wordt gedaan.
Prima leesvoer voor tijdens het luisteren, zeggen we dan. En misschien ook wel de belangrijkste reden om toch maar in die duurste versie van deze voorbeeldige box te investeren.
