album
DANCE

APHEX TWIN

Selected Ambient Works 85-92

R&S/ASTRAL

Hij zou zijn muziek schrijven in een stadium van halfslaap (‘lucid dreaming’). Hij zou soms drie dagen achtereen niet slapen. Hij zou zijn synthesizers zelf hebben gebouwd. Veel van zijn tracks zou hij al in zijn tienerjaren hebben opgenomen op cassettebandjes. Er zouden nog duizenden tracks op die bandjes rondslingeren. Van zijn eerste met zijn muziek verdiende geld kocht hij een tank waarmee hij door de straten van Londen rondreed. Tijdens dj-sets gebruikte hij schuurpapier en een keukenmixer… De entree van Aphex Twin ging gepaard met sterke verhalen die bijdroegen aan zijn razendsnelle mythevorming. De mythe lijkt ondertussen groter dan zijn muziek. Rewind naar 1992.

Het genie Aphex Twin openbaart zich voor het eerst op Selected Ambient Works 85-92. In dertien lange en dromerige elektronische stukken, waarin de beat nog slechts een verre echo van de Detroit-techno en de Britse rave-muziek is, de sfeer eerder pastoraal dan euforisch, en de klank warm en nostalgisch maar evengoed donker en unheimisch, toont hij zich een bekwaam leerling van avant-gardisten als Karlheinz Stockhausen, Xenakis, Erik Satie, John Cage, Brian Eno en Tangerine Dream. Maar hij is ook een raver. Er zit gif in zijn muziek. Acid. Hallucinerende hoeveelheden tegelijk. Als knetterende oprispingen borrelen de acidbubbels omhoog, waar ze weer uiteenspatten. Weg. Het is muziek als uit een droom – en zo is de muziek ook tot hem gekomen, vertelt hij in interviews. Na de gemuteerde houseritmes en betoverende melodieën van Xtal, Pulsewidth, Green Calx, Heliosphan, We Are The Music Makers en Ptolemy zouden house en techno nooit meer dezelfde zijn. Elektronica was geboren – al noemden we het kortstondig ambienthouse. Noch hijzelf, noch zijn vele navolgers zouden Selected Ambient Works 85-92 overtreffen, al kwam Surfing On Sine Waves (1993, onder het pseudeoniem Polygon Window) dicht in de buurt.. Zijn geheim was zijn technische achtergrond. Richard D. James (1971) studeerde elektronica in Cornwall en Londen. Met weerstanden en een soldeerbout bouwde hij zelf de elektronische circuits voor zijn synthesizers en lapte hij oude apparaten op. Hij creëerde dus eigenhandig zijn geluiden. Zijn valse, vertraagde synths herken je uit duizenden. Overigens veranderde niet alles wat hij aanraakte in goud. De enige klassiekers op Classics (voor het eerst gebundeld in 1995) zijn Analogue Bubblebath 1 en Digeridoo, de rest is industriële beuktechno en eendimensionale staal-op-staal-abstracties, iets waaraan hij zich als AFX en Caustic Window ook regelmatig schuldig maakte. Rond de tijd van Classics zou hij overstappen op computersoftware en zich toeleggen op manische drill & bass en ‘braindance’, om pas weer met zijn Analord-serie uit 2005 terug te keren naar het analoge geluid van SAW1, de belangrijkste plaat van zijn (en mijn) generatie. KOEN POOLMAN

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

Driemaal Melkweg
nieuws
Anathema

Driemaal Melkweg

Buiten hangt de herfst alweer in de lucht, binnen is het behaaglijk. Ook in de Melkweg, zo weten we uit ...
True Meanings
album
Paul Weller

True Meanings

Paul Weller houdt er de vaart in. Vorig jaar bracht hij A Kind Revolution uit, nu ligt er met True ...
OOR Tipt: Left Of The Dial
achtergrond
SONS

OOR Tipt: Left Of The Dial

Left Of The Dial is de laatste aanwinst binnen de Nederlandse verzameling van showcasefestivals. Het Rotterdamse evenement biedt een spannende ...

Recensie: APHEX TWIN - Selected Ambient Works 85-92 (album) | OOR