het poparchief

Een niet zo perfecte dag met Lou Reed in Nederland (1975)

Lou Reed liet zich interviewen. Dat was in 1975 al een unicum. Popjournalist en OOR-icoon Bert van de Kamp – ruim drie decennia actief geweest voor ons blad – wist toch een dealtje te sluiten en mocht de bekende grillen van de rockster even van dichtbij meemaken. Samen maakten ze de balans op van Lou’s carrière (waanzinnig succesvol in de tijd) en werden er ondertussen wat collega’s gekraakt. Dylan? Nico? Cale? Allemaal fucking losers. Maar geen kwaad woord over Andy…

Het Poparchief komt tot stand in samenwerking met Collectie Nationaal Pop Instituut, Allard Pierson, Universiteit van Amsterdam. 

Lou Reed kleedt zich om voor het optreden. Voor zijn doen opvallend kleurrijke kleren: een rood-zwart gestreept T-shirt, een blauwe denim combinatie (even later in de kleedkamer trekt hij toch weer iets anders aan). Diverse armbanden, make-up. ‘Dat staat je goed’, zeg ik. ‘Alles staat me goed’, reageert hij, ‘Zelfs ikzelf sta me goed.’

Lou Reed weet wat hij doet. Het waas van geheimzinnigheid dat rond zijn persoon hangt, is in belangrijke mate debet aan de enorme populariteit van de laatste jaren. De man heeft een geweldige image en er is hem dan ook alles aan gelegen dat dit beeld niet verstoord wordt. Daarom is het ook dat hij fotografen en journalisten zorgvuldig uit zijn buurt laat houden. En wanneer er dan toch nog iemand tot hem weet door te dringen (zoals in mijn geval) dan weet hij door mystificerende uitspraken de nodige verwarring te zaaien. Hoewel het moeilijk uit te maken is wat echt is en wat pose, blijft het een fascinerende zaak Lou Reed van nabij mee te maken. Hij is zeer ad rem, intelligent en vaak bijzonder geestig. Een sterke persoonlijkheid, soms nogal tiranniek, die zich niets laat aanleunen. Vragen die hem niet zinnen negeert hij. Hij controleert de loop van het gesprek, en is dan ook praktisch voortdurend zelf aan het woord. 

Ik mocht niets tapen of opschrijven, wellicht dat door dit alles de samenhang in het navolgende hier en daar zoek is. 

Ons eerste contact ontstaat wanneer hij me vraagt een Lou Reed-verhaal uit een recente Muziek Expres te vertalen. Onbewogen hoort hij alles aan. Ook zinnen als: ‘Geestelijk is hij misschien al lang gestorven’ en: ‘Als een triest hoopje ellende zwalkt hij nu de wereldpodia af.’ Na een minuut of tien staat hij op en snauwt: ‘Wie heeft al die shit geschreven? ‘ Om misverstanden te voorkomen deel ik hem mede dat ik er niets mee te maken heb. Desgevraagd vertelt hij dat in de bewuste story alles flink door elkaar gegooid is, maar dat sommige feiten op zich juist zijn. Het verhaal vermeldt dat Lou in zijn jeugd een militaire opleidingsschool heeft bezocht. Uren later vertelt hij het nog tegen iedereen die het maar horen wil en wijst trots op de sterren op zijn leren jack. Iemand vertelt hem dat hij met zoveel sterren vast een generaal is. 

Over de breuk met John Cale ten tijde van de Velvet Underground verhaalt Muziek Expres dat het Lou niet zinde dat Cale ging trouwen, omdat dat zijn muzikale activiteiten beperkte. Lou: ‘Nu heeft hij er weer een smoes bij.’ Over de ware toedracht wil hij alleen nog kwijt: ‘Cale kreeg het te hoog in zijn bol. Hij is de groep niet uitgegaan, omdat hij kwaad op me was, maar omdat ik hem eruit geflikkerd heb.’ 

Ik vond Paris 1919 best een aardige plaat. 

‘Pretentieuze shit.’ 

Een song over Graham Greene. 

‘Precies. Ik zet hem zo voor schut door een song over Dostojevski te maken. Wat is dat voor shit? Nee, Cale heeft na de Velvet Underground niets behoorlijks meer gedaan.’ 

Er is sprake van een heroprichting van de Velvets. 

‘Dat heb ik gehoord. Dat wordt natuurlijk niks. Er zit geen echte rock & roller bij, want de echte rock & roller ben ik.’ 

Wat vind je van wat Nico heeft gedaan? 

‘Wat heeft Nico gedaan? Ik weet alleen dat ze niet heeft gedaan wat ze jaren geleden al had moeten doen.’

En dat is? 

‘Zelfmoord plegen. Ze belde een paar dagen geleden op. Wilde het voorprogramma doen. Haha. Kun je het je voorstellen?’ 

Waarom heb je Doug Yule weer in je band gehaald?

‘Doug is de beste gitarist die er rondloopt.’ 

Jullie waren geacht ruzie te hebben. 

‘Geen ruzie. Doug heeft een heleboel shit over zich heen gekregen. Volkomen ten onrechte en gedeeltelijk door mijn schuld.’ 

Desgevraagd vertelt Doug Yule me later het volgende verhaal: ‘Het kwam allemaal door de manager die we toen hadden, Steve Selznick. Die zette ons tegen elkaar op. Hij was een hele goeie prater. Tegen mij zei hij: Lou is gek, pas op, hij maakt de groep kapot. En tegen Lou zei hij: kijk uit voor Doug. Die wil de ster van de groep worden en jou eruit gooien. Selznick was het ook die mij credits gaf als songschrijver op Loaded, wat complete nonsens is, want het zijn allemaal songs van Lou. Ik schaamde me rot toen ik het zag. Stel je voor: ik zou Sweet Jane en Rock & Roll geschreven hebben. Die Selznick heeft de Velvet Underground kapot gemaakt, hij heeft het voor mij verpest en voor Lou verpest. Als hij op dit moment deze kamer binnenkwam, zou ik niet aarzelen en hem onmiddellijk het raam uit lazeren.’

Na het vertrek van Reed uit de Velvets hield Selznick de anderen aan hun contract en werd met Yule als frontman een Europese toernee gedaan. In Nederland ontvangt de groep een Edison voor Loaded. Yule: ‘Waar denk je dat die trofee gebleven is? Precies, bij Selznick.’ In één week wordt nog de elpee Squeeze opgenomen. ‘De plaat is in een paar dagen gemixt en verpest. Zeker de helft is door de slordige mix weggedrukt. Ik speel op die plaat alles, behalve drums en saxofoon. Hij was zeker niet slecht. Songs als Caroline en Louisa vind ik nog altijd goed.’ 

WARHOL-BOWIE 

Doug Yule kwam bij de Velvets doordat iemand zijn naam noemde en zijn sterrenbeeld okay was. Doug is Pisces. ‘We waren destijds met elf vissen en een leeuw’, vertelt Lou, ‘Die leeuw was Andy.’ 

Andy Warhol. Pop-artiest pur sang. De man van plastic. Zonder twijfel de grootste invloed op werk en leven van Lou Reed. Nog altijd spreekt Lou met bewondering over hem. Warhols boek A ligt op de tafel. Lou’s favoriete lectuur, naast wetenschappelijke werken over biochemie en farmacologie. Verder signaleerde ik: Les Enfants Terribles van Cocteau, een verhaal over een haat-liefde-verhouding tussen broer en zus, uitlopend op zelfmoord. Niet zo vreemd dus dit boek hier aan te treffen. 

Ik noem de namen van Baudelaire, Rimbaud. Lou is met hun werk bekend. De verwantschap is aanwijsbaar. Zelf heeft Lou een deel van zijn teksten gebundeld, maar hoewel diverse uitgevers zich al gemeld hebben, is er niemand die het wil uitgeven op de door Reed gewenste wijze. ‘Ze moeten het doen op mijn manier, anders wordt het maar niet gedrukt’, aldus Lou. 

Hij toont me het manuscript: ‘Lees het maar, je hebt het zo uit.’ AU The Pretty People heet het en er staat een citaat uit een interview met Andy Warhol boven. 

Interviewer: ‘Why can’t you see the stars in NY skies at night? ‘ 

Andy Warhol: ‘They’re all on the ground’ 

Er staan teksten in, die we kennen van de platen, maar ook andere, die bevestigen wat ik al wist: Lou Reed is naast een uitstekende rockzanger ook een groot literair talent. ‘I am the mechanical man / The Hamlet of electricity’, lees ik. En: ‘Scared to death of life itself / But even more by death’, een schitterende regel. Een andere tekst heet ‘He Claimed He Knew The Universe And Would Explain It All’. ‘Dat slaat op Selznick’, merkt Lou op. 

Als ik ongeveer op de helft ben, stop ik met lezen en begin met Lou te praten. Na een paar minuten zegt hij: ‘Lees nu even door. Je hebt het zo uit.’ In een van de teksten komt de naam ‘Clint’ voor. Clint Eastwood. ‘Heb je Dirty Harry gezien?’, vraag ik. ‘Zeven keer’, antwoordt Lou. 

Bowie heeft onlangs in een interview met Rolling Stone enige uiterst lovende dingen gezegd over de teksten van Lou Reed. Lou weet ervan. ‘Bowie is fantastisch. Ik hou van Bowie. Een groot talent.’ 

Wat vind je zijn beste album? 

The London Boys

Dat is een song…

‘Zijn beste.’

Veel mensen vinden Hunky Dory zijn beste album. 

‘Mmm, ‘The Man Who Sold The World’, zou ik zeggen.’

David Live viel erg tegen. 

‘Ik heb tapes hier van een concert van hem in Santa Monica. Dat is veel beter. Daar moet je maar eens naar luisteren. Bowie is te gek.’ 

Toch heb je een paar keer in interviews onaardige dingen over hem gezegd. 

‘Ik zeg alleen onaardige dingen over mensen waar ik wat om geef.’ 

Hoe was jullie samenwerking tijdens Transformer? 

‘Zeer plezierig. Ik heb nog nooit zoveel lol gehad in de studio als toen. Het is nog altijd mijn favoriete elpee. Ik bedoel: eerst Vicious. Andy Warhol zei: schrijf eens een song over iemand die heel verdorven is, dus ik schreef: ‘Vicious, you hit me with a flower. You do it every hour.’ Daarna komt Andy’s Chest. Gaat ook over Warhol. Ik bedoel, die vent heeft littekens op zijn borst, daar word je ziek van. Zijn naam komt niet in de song voor, alleen in de titel. En meteen daarna komt Perfect Day. Ha! Wat ‘perfect day’, er bestaat geen ‘perfect day’.’ 

BERLIN

‘Ik wilde een hit-single maken, dus ik schreef: Walk On The Wild Side, een zeer simpel nummer, drie akkoorden, een tekst uit het leven gegrepen, over mensen die echt bestonden, een koortje: ‘and all the coloured girls go doo doo doo doo doo doo doo doo’, een instant hit.’ Satelite Of f Love, weet je waar dat over gaat? Heeft niets met ruimtevaart of zo te maken. Het gaat over iemand die alleen thuis zit. Terwijl zijn vriendin met allerlei andere mannen ligt te naaien, zit hij voor zijn televisie-toestel, begrijp je?’

Over zijn andere albums is hij minder tevreden. Lou Reed (het eerste solo-album). Lou: ‘Praat me er niet van.’ Berlin. Lou: ‘Bobby Ezrin heeft die plaat naar de kloten geholpen met die pretentieuze productie van hem. Volkomen onnodig. Alleen Men Of Good Fortune en How Do You Think It Feels klinken nog goed, omdat hij daar weinig mee gerotzooid heeft.’ 

Hierop ontstaat er een tamelijk ver gaande discussie, want ik neem het op voor Ezrin, die ik een geniale producer vind. Hij heeft van Berlin een artistiek meesterwerk gemaakt, dat ook buiten het selecte rockpubliek waardering kan vinden. Lou meent dat de plaat zonder groot orkest, knapenkoor en jankende kindertjes een nog groter meesterwerk was geworden. ‘Die jongen had diamanten in zijn handen en maakte er nog een wanprodukt van’, kankert Lou door, ‘Door hem zijn de productiekosten verdrievoudigd.’ 

Het klinkt allemaal nogal hard ten opzichte van de man, die na het karwei in een kliniek moest worden opgenomen om weer mens te worden. Ezrin vergat alles voor Berlin. Maar Lou oordeelt onbarmhartig: ‘Kan ik het helpen dat die jongen er zulke vreemde werktijden op nahoudt?’ 

Over Rock And Roll Animal: ‘Iedereen had het over hard rock, heavy metal. Ik maakte jaren geleden al heavy metal music, maar niemand wilde het horen. Maar ze kunnen van me krijgen wat ze willen. Rock & Roll Animal is nu al een heavy metal classic. Nu doe ik echter heel andere dingen, dingen die ik zelf fijn vind. Decadentie. Daar heb ik al mee afgerekend toen ik The Murder Mystery deed (op: The Velvet Underground). 

Hierop begint Lou uit het hoofd de tekst van The Murder Mystery op te zeggen, tenminste: de helft ervan, het gedeelte dat hij ook op de plaat doet. Het andere gedeelte komt op de plaat van Doug Yule. De twee stemmen klinken in gescheiden kanalen. Lou: ‘Ze hebben het technisch niet helemaal goed gedaan. Op mijn Metal Machine Music doe ik het beter.’ Erg trots is hij op de live-elpee uit Max’s Kansas City. ‘Die club bestaat niet meer. Alleen nog op die plaat. De muziek stelt niet veel voor, maar als je wil weten wat Max’s betekende moet je luisteren naar wat er op die plaat te horen is.’ Van Sally Can’t Dance noemt hij twee nummers. Animal Language, dat hij zelf blijkbaar als een dolkomisch nummer beschouwt en Kill Your Sons, waarvan hij opmerkt: ‘Iedereen vraagt altijd of het over mijn eigen leven gaat. Wat doet dat ertoe? Waarom wil iemand dat weten?’ 

CASSETTES

Op zeker moment tijdens het gesprek gaat Lou muziekcassettes spelen op zijn portable Sony-stereo. Hij heeft juist een aantal nieuwe cassettes aangeschaft van veelbelovende jonge groepjes als The Rubettes en 10CC onder andere. Beide cassettes worden na zo’n 17 seconden uit de recorder gewipt en in de vuilnisbak gedeponeerd. Bad Company kan wel Lou’s goedkeuring wegdragen, maar moet toch wijken voor Lou’s lievelingsband van het moment: Bachman Turner Overdrive. ‘Brrrrr’, doet hij, trekt een zeer ernstig gezicht en knikt voortdurend naar de recorder. Ik mag er niet doorheen praten, want dan zet hij de volumeknop nog wat hoger. ‘Deze jongens spelen iedereen van het toneel. Ze spelen Bad Company volledig van het toneel en Led Zeppelin en Uriah Heep en iedereen. Deze jongens zijn BAD. Ze spelen alles, stukjes jazzgitaar, stukjes slide, alles. Ze spelen riffs zoals niemand anders. Luister!’ 

En dat gaat zo een hele tijd door. Favoriete nummers worden drie-viermaal teruggespoeld. ‘Luister! ‘ ‘Die jongens geven ook helemaal te gekke interviews weg. Ze zijn mormoon, roken niet, drinken niet en gaan om 10 uur naar bed, Ha!’ 

Lou heeft een speciale tas vol casettes. Die gaat overal met hem mee. De tas bevat vooral werk van David Bowie, Lou Reed, Roxy Music en de Rolling Stones. Over Roxy: ‘In hun eerste twee elpees zag ik niet veel, maar: Stranded was echt goed. Toen was Bryan Ferry op het goeie spoor, maar die laatste plaat is het helemaal niet.’ 

Die laatste band van je, met Steve Hunter en Dick Wagner, die heeft Alice Cooper van je af gepakt, hoorde ik.

Lou: ‘Die heb ik hem cadeau gedaan. Ik had ze niet meer nodig.’ 

Ik vertel hem dat vóór het concert in Rotterdam Neil Young’s Harvest over de P.A. gespeeld werd. Net voor Lou opkwam klonk het begin van The Needle And The Damage Done. Toeval? Lou (lichtelijk geïrriteerd): ‘Wat ‘needle and the damage done’? Wat is dat voor bullshit? Waarom zingt ie niet: ‘motor cars and the damage done’, “Vietnam and the damage done’ of ‘cancer and the damage done’?’ 

Later vertelt hij sommige songs van Young wel goed te vinden, noemt met name Helpless. 

Nu we het er toch over hebben, Lou, hoe zat het met dat jezelf inspuiten op toneel? Veel mensen vonden dat erg smakeloos. 

‘Wie?’

Diverse critici. 

‘Critici zijn klootzakken. De kids vonden het prachtig. Ik snap ook niet wat er tegen is. Je kan het in de bioscoop zien en op de televisie. Waarom dan ook niet op een podium?

DYLAN

Ik noem nog wat namen. Leonard Cohen. Lou: ‘Die is pathetisch.’ 

Het verhaal van Berlin doet sterk denken aan Cohen’s roman Beautiful Losers. Hij vertelde me dat jij een van de eerste lezers was. 

‘Dat klopt, maar ik vind niet dat het zo op elkaar lijkt.’ 

Cohen was ook van mening dat de vrouwen het sterke geslacht vormen en in wezen de wereld besturen. 

‘Hij heeft de strijd opgegeven.’ 

Dan noem ik de naam van Dylan en het lijkt erop of Lou nu echt kwaad begint te wolden. Dylan heeft veel mensen beïnvloed. Misschien jou ook wel, waag ik.

Lou: ‘Dylan heeft niemand beïnvloed. Misschien alleen Loudon Wainwright. Dylan! Hou op. Die heeft toch niets te betekenen. Niemand neemt hem meer serieus. Wat heeft-ie geschreven?’ 

Op uiterst vermakelijke wijze begint Reed Dylan te imiteren in een van diens minder sterke (oude) composities: Who killed Davey Moore, why an’ what’s the reason for? ‘Dylan? Praat me er niet van. Woody Guthrie-imitator. Heeft zijn naam verandert omdat hij iemand anders wilde zijn. Hou toch op over Dylan.’ 

Zijn laatste plaat Blood On The Tracks is erg interessant. Vooral een song getiteld Idiot Wind. 

Idiot Wind. Die titel alleen al. Belachelijk. Ik schrijf toch ook geen song die Stupid Moon heet. Wat een onzin allemaal.’ 

Hoewel ik het erg vermakelijk vond zoals Lou tekeer ging, heeft het me toch te denken gezet. Hoe komt het dat de ene held de ander niet verdraagt? Het geval met die titel Idiot Wind maakt veel duidelijk. Dylan’s teksten zitten namelijk boordevol symbolische verwijzingen. Woorden als ‘wind’, rain’, ‘river’ etc. zijn altijd vol symbolische betekenis. De taal van Lou Reed daarentegen is gespeend van alle symboliek. Reed schrijft op het niveau van de straat, zo dicht mogelijk bij de realiteit van het leven van alledag in een stad als New York, het leven aan de zelfkant. 

Lou Reed staat zelf midden in de realiteit die hij bezingt. Hij weet waar hij het over heeft. Geobsedeerd als hij is door alles wat met misdaad, dood en krankzinnigheid te maken heeft, heeft Reed ook voor zichzelf gekozen voor een riskante manier van leven, a walk on the wild side. Aan de hand van boeken en eigen experimenten onderzoekt hij de grenzen van zijn fysieke mogelijkheden. Een minimum aan voedsel en slaap, een maximum aan drank en dope, om het maar even scherp te stellen. 

Lou Reed houdt consequent vast aan de gedachten, hartstochten, en behoeften die hij als 14-jarige gehad moet hebben. Iemand als Dylan leidt dan meer het leven van een tevreden burger, hoewel ik dit wel met enige reserve wil stellen. In diverse opzichten heeft Lou Reed iets van een geniale, bedorven puber. Hij is zeer intelligent, maar erg sterk op zichzelf betrokken. Als hij vriendelijk is, heeft hij iets vertederends. Als hij kwaad is, iets huiveringwekkends. Ook als rock & roller heeft Reed (goddank) nog geen afstand genomen van zijn jeugd. Lekker loos gaan in een bandje, zoals toen hij pas een gitaar had. Geen technische perfectie, maar wel een grote gevoelsintensiteit. In combinatie met de soms zeer scherp observerende en tamelijk ver gaande teksten levert dit nog altijd een zeer intrigerend resultaat op. 

Yes I am Mother Nature’s Son 

And I’m the only one 

I do what I want and I want what I see 

Could only happen to me 

I’m so free, I’m so free

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

A Hero's Death
album
Fontaines D.C.

A Hero’s Death

‘Een introverte, introspectieve plaat’ moest het worden, die ‘moeilijke tweede’, zo vertellen de mannen van de Ierse postpunktrots Fontaines D.C ...
Made Of Rain
album
The Psychedelic Furs

Made Of Rain

Je hebt vintage postpunkbands die zelfs op pensioengerechtigde leeftijd nog beluisterbaar nieuw werk uitbrengen (al houdt het na Wire en ...
Fontaines D.C.: 'De insteek was dit keer postpunk-Beach Boys'
interview

Fontaines D.C.: ‘De insteek was dit keer postpunk-Beach Boys’

Dit interview met Grian Chatten en Conor Deegan III, respectievelijk zanger en bassist van het Ierse Fontaines D.C., vond plaats ...

Een niet zo perfecte dag met Lou Reed in Nederland (1975) (het poparchief) | OOR