I Was A Teenage Sex Pistol, de film over bassist Glen Matlock, vertelt het verhaal van de Sex Pistols en punk, maar dan zonder mediahype. Die insteek is heel verfrissend.
Glen Matlock, een gesoigneerde zestiger met kekke snor en dito goatee, staat in het Punk Rock Museum van Las Vegas voor de vitrine met Sex Pistols-memorabilia. ‘Het is wel een dingetje dat hier foto’s van de Sex Pistols hangen zonder mij. Daar moet ik wat aan doen als ik terug ben in Engeland.’
In 2012 publiceerde Matlock zijn memoires, I Was A Teenage Sex Pistol. Onder die vlag vertelde hij een jaar later tijdens het Edinburgh Fringe Festival over zijn leven voor, tijdens en na de Sex Pistols. En als de zanger van Engelands beroemdste punkgroep een documentaire waard is (The Public Image Is Rotten, 2017), waarom de bassist – en kernlid, voornaamste songschrijver en muzikaal fundament – dan niet?
I Was A Teenage Sex Pistol is na The Great Rock & Roll Swindle (1980) en The Filth And The Fury (2000) de derde documentaire over het bandje uit Londen dat midden jaren zeventig zijn nagels haalde over de zelfingenomen tronie van het Britse establishment, muziekindustrie inbegrepen. In de handen van manager annex agent provocateur Malcolm McLaren bleek het een wapen.
Swindle is de hypeversie van hun relaas, Filth al een stuk minder hijgerig en Teenage Sex Pistol heeft de helderheid van de blik achteraf – geen bluf, maar feiten – en werpt een ander licht op de groepsdynamiek. Niet in het minst omdat nu eens niet de aandachtstrekkers annex mediamagneten, McLaren en zanger Johnny Rotten (née Lydon), maar Matlock de focus is. Het vertelt zijn kant van het verhaal. En wát een verhaal is het. Krab de hype eraf en het wordt nog unieker.
In I Was A Teenage Sex Pistol lopen drie verhalen door elkaar die deels samenvallen: dat van de bassist, de band en punk, het genre dat de groep naar de massa katapulteerde. Historisch beeldmateriaal is versneden met commentaar – vijftig jaar na dato – van een indrukwekkende stoet ooggetuigen, waaronder de bandleden, Wayne Kramer (MC5), Debbie Harry en Chris Stein (Blondie), Billy Idol (Generation X), Rat Scabies (The Damned), Gary Kemp (Spandau Ballet) en Richard Strange (Doctors Of Madness). Malcolm McLaren en Johnny Rotten spreken alleen op archiefbeeld, want overleden dan wel gebrouilleerd.
De groepsdynamiek in een notendop: gitarist Steve Jones en drummer Paul Cook waren jeugdvrienden, een koppel. Tussen Matlock en zanger Johnny Rotten boterde het niet. Rotten wilde als tegenwicht ook een koppel, met zijn beste vriend Sid Vicious. Exit Matlock. En niet veel later: exit Sex Pistols (en exit Sid Vicious, maar dat is weer een ander verhaal, in 1986 door Alex Cox verfilmd als Sid And Nancy).
Zonder Glen Matlock waren er geen Sex Pistols geweest; hij was de condensatiekern. En geen punk zonder het marketinggenie van Malcolm McLaren, in wiens kledingzaak Matlock werkte. Daar hingen Steve Jones en Paul Cook rond en werd Johnny Rotten gerekruteerd. Matlock schreef tien van de twaalf nummers op het eerste en enige album (vierde single Holidays In The Sun en B-kant Satellite zijn van na zijn vertrek). Nadat hij was opgestapt – in februari 1977 – ging het snel bergafwaarts met de groep. Zonder songschrijver kwam er geen tweede album. Hij was niet de sukkel, maar de sokkel van de groep.
Dat beamen Steve Jones en Paul Cook. De laatste: ‘We hadden hem meer moeten steunen. Hij had in de band moeten blijven.’ Na de Pistols startte Matlock de groep Rich Kids, volgens Gary Kemp de link tussen punk en de New Romantics. Hij had een vruchtbare loopbaan, speelde met Blondie en zijn jeugdhelden The Faces. En tegenwoordig weer in Sex Pistols, met Frank Carter als zanger. Matlock: ‘Muziek is een estafette. Je geeft het stokje door.’
I WAS A TEENAGE SEX PISTOL draait vanaf 2 juli in de bioscoop.
