Toen ik naar optredens van Coachella zat te kijken en tussen alle hete popacts The xx voorbij zag komen, besefte ik weer eens hoe zeldzaam ze eigenlijk zijn: bands die tijdloze muziek maken. In mijn hoofd vinkte ik af wat er voor nodig is om, a la The xx, liedjes te produceren die de tand des tijds doorstaan. Al snel trok ik de conclusie dat elementen als universele thema’s en het vermijden van trends an sich onvoldoende zijn. Tijdloze muziek bevat niet alleen meetbare elementen, maar is ook sterk afhankelijk van authenticiteit. Klinkt het niet echt, dan verwordt een goede song met verloop van tijd automatisch tot iets van vroeger.

Tijdloosheid heeft op het eerste gehoor ook altijd iets ‘oubolligs’ en ‘saais’, omdat er nooit sprake kan zijn van nieuwe impulsen die enerzijds een beperkte houdbaarheidsdatum hebben, maar anderzijds direct inspelen op de dopaminereceptoren. Maar dat is ook het enige kritiekpuntje dat ik kan geven op de show van The xx tijdens Coachella of, om met een halve alinea vertraging bij het onderwerp van dit verslag te arriveren, het optreden dat Big Thief in AFAS Live neerzet.

De band rond songschrijver en zangeres Adrienne Lenker gaf z’n huidige Somersault Slide 360-toer een hip aandoende naam, maar doet vanavond niets nieuws ten opzichte van eerdere concerten. Een kleine twee uur lang duiken de Amerikanen met de grootste souplesse en virtuositeit in hun steeds meer Dylanesque discografie. Iedere avond spelen ze een andere setlist, vermoedelijk omdat het niets uitmaakt wat ze spelen. Oud, recent, bekend of obscuur; iedere song klinkt fantastisch, voelt als nieuw en maakt indruk.

Die eerder genoemde authenticiteit stroomt door het bloed van Lenker, die de avond opent met een niet eerder uitgebracht liedje, dat door fans is gedoopt tot Baby Honey Sweetheart Darling. Mogelijke zorgen dat Big Thief hier in een te grote zaal staat, verdwijnen direct. Ergens rechts achter in de AFAS horen we twee hakken zich richting de toiletten haasten, maar verder is het muisstil. Iedereen hangt aan de lippen van Lenker, die haar soms zoete, soms gepijnigde maar altijd diep doorvoelde teksten zingt met een echtheid die verraad dat ze ze niet zomaar opschreef, maar leeft wat ze zingt.

Soms ontneemt de zangeres ons de adem door simpelweg wonderschoon te klinken, zoals tijdens Anything, afkomstig van haar eerste soloplaat. Ze ademt het breekbare liefdesliedje een klein beetje van de microfoon af vanavond, zodat goed te horen is hoe het publiek elk woord meezingt. Op andere momenten roert ze ons tot tranen met haar teksten. ‘I never saw you cry. Not until our dog died’, zingt ze in een sober geïnstrumenteerd Real House, en het klinkt als de zieligste gebeurtenis ooit.

Vorig jaar is er veel geschreven over het vertrek van oorspronkelijk bandlid Max Oleartchik, maar live doet dat stukje bandgeschiedenis er helemaal niet toe. Ook instrumenteel staat iedere song als een huis. Alsof ze een jazzkwartet zijn, improviseren Lenker, Meek, Krivchenia en Crumbly (Oleartchiks vervanger) erop los en laten ze elk liedje net even iets anders klinken dan op plaat.

Los Angeles en Real House eindigen in onverwacht zinderende gitaarsolo’s, Spud Infinity wordt halverwege opengebroken voor een old-school groovesessie die de spotlights op het ritmeduo Krivchenia en Crumbly plaatst en uit abstract gepingel verderop in de set ontspruit een gruizig Simulation Swarm, waarin Lenker met een guitige grijns op haar effectenpedal trapt.

Het feit dat het eigenlijk niets uitmaakt wat Big Thief vanavond speelt, wordt onderstreept tijdens Shoulders. Na het eerste refrein wordt deze publieksfavoriete song stopgezet, omdat er iemand in het publiek onwel is geworden. Het duurt enkele minuten voordat er hulp komt en vervolgens start de band het nummer niet opnieuw op. Dit zou moeten aanvoelen als een verlies, maar niemand in de zaal die erom maalt.

Van Christmas Day, dat als een daadwerkelijk kerstcadeautje in het slot van Real House verstopt zit, tot het in heftige gitaarstormen eindigende Not – en van de zinderende klassieker Masterpiece tot de nieuwe, grimmige slotsong Beautiful World; alles wat Big Thief speelt klinkt niet alleen ontzettend goed, maar ademt tijdloosheid. Over pakweg dertig jaar luisteren we hier nog steeds naar.

Gezien: 21 april in AFAS Live, Amsterdam

Fotografie: Marit Veenstra