William Patrick Corgan Jr. kortte zijn naam ooit af tot Billy. Veel meer heeft hij in zijn leven niet klein kunnen houden. In 1995 kwam The Smashing Pumpkins niet zomaar met een plaat, maar met Mellon Collie And The Infinite Sadness: 28 nummers – ruim twee uur muziek – en volgens Corgan zélf nota bene een eigentijdse The Wall voor Generation X. Kortom; de man heeft nooit veel last gehad van bescheiden ambities.
Zo haalt hij ruim dertig jaar later, met hulp van arrangeur James Lowe, zijn meesterwerk volledig uit elkaar. A Night Of Mellon Collie And Infinite Sadness. Na zeven uitverkochte voorstellingen in Chicago trapt Corgan in Rotterdam de Europese tour van deze orkestrale herinterpretatie af, met twee eveneens uitverkochte avonden in De Doelen. Naast een handjevol theaterbezoekers met een jaarkaart zitten daar vooral veel veertigers en vijftigers in inmiddels wat te strak zittende Zero-shirts.
Het instrumentale titelnummer opent fraai, waarna een kort vleugje Tonight, Tonight volgt. Het koor komt overeind en het Belgische kamerorkest Casco Phil zet flink aan. Deze muzikale teaser is voorlopig het enige bewijs dat de vele Pumpkins-fans niet per ongeluk bij een willekeurige klassieke voorstelling zijn binnengelopen. Want van de grote publiekstrekker ontbreekt vooralsnog ieder spoor. Featuring Billy Corgan, staat er weliswaar op de affiche. Hoopvol voor de een, maar met die aankondiging is eigenlijk alles gezegd.
Want waar een orkest bij rockbands doorgaans boven op de bestaande geluidsmuur wordt gestapeld – Metallica deed het met S&M, Deep Purple al decennia eerder – trekt Corgan die muur vandaag juist helemaal weg. Geen gitaren van James Iha, drums van Jimmy Chamberlin of bas van D’Arcy Wretzky, zoals op het magnum opus uit 1995. Zelfs Corgan zelf ontbreekt grote delen van de avond. Orkest, koor en vier solisten begeleiden The Smashing Pumpkins dan ook niet, ze nemen hun plaats in.
Pas na twintig minuten, bij Thirty-Three, verschijnt Corgan eindelijk zelf, in een lange zwarte jas. Hij zingt prachtig en ingetogen, heeft hier en daar wat moeite met zijn timing, glimlacht en verdwijnt weer. Voor iemand die niet bepaald bekendstaat om een gebrek aan zelfvertrouwen, neemt hij opvallend gemakkelijk genoegen met een bijrol. En waar hem in zijn goed beluisterde podcast The Magnificent Others nog weleens wordt verweten vooral zelf veel aan het woord te zijn, richt hij zich vanavond geen enkele keer tot zijn publiek.
Wie Jellybelly kent als drie minuten mokerslag, moet even schakelen wanneer een operatenor met volle overtuiging ‘It makes me sick, so sick I wish I’d die’ de Grote Zaal in slingert. Galapogos wordt door de vrouwelijke solisten prachtig opengetrokken en ook Muzzle blijkt uitstekend bestand tegen de verbouwing. Geheime melodieën die dertig jaar onder een paar kuub fuzz lagen, komen ineens bovendrijven.
Het eerste deel heeft nog een verrassing in petto: Stumbleine mondt uit in Zero, dat tijdens de Chicago-reeks ontbrak. Niet als de explosieve uitbarsting uit 1995, maar dramatisch uitgekleed, met Corgan tussen de operastemmen. Imposant. Tijdens de pauze in de foyer blijken de meningen echter verdeeld. Prachtig, bijzonder, maar ook: weinig Billy, geen band en vooral héél veel klassiek.
Na de rust behoort 1979 eveneens tot de absolute hoogtepunten. Corgan is uitstekend bij stem en het beheerste arrangement geeft het nummer een warmte en melancholie die wonderwel passen. Uitzonderlijk mooi. By Starlight verandert in een crooner uit een andere tijd en X.Y.U. in een dreigende orkestrale mars die niet had misstaan op de soundtrack van een nieuwe Star Wars-film.
Nog gewaagder is Bullet With Butterfly Wings, uitgevoerd zonder Corgan. Een klassiek geschoold gezelschap dat bloedserieus ‘The world is a vampire’ inzet, balanceert op papier gevaarlijk op het randje van onbedoelde comedy. Hier werkt het. Stemmen stapelen zich op, het orkest zwelt aan en het nummer mondt uit in een verpletterende vocale canon. Ook Porcelina Of The Vast Oceans is schitterend: breed uitwaaierend krijgen koor en solisten alle ruimte. Prachtig.
Tenslotte keert Tonight, Tonight terug. Corgan en de vier vocale solisten wisselen elkaar af, zingen samen en worden gedragen door orkest en koor. Alles valt op zijn plek. Dit is allang geen interessant experiment meer. Dit is simpelweg bloedmooi. En dan gaat De Doelen staan. Over smaak valt kennelijk niet te twisten en na het pauze-gemopper van menig droeftoeter met een aversie tegen blazers óf operette is die ovatie misschien wel de grootste verrassing van de dag.
Precies daarin schuilt het lef van deze avond. Corgan probeert Mellon Collie niet groter te maken; hij sloopt juist de gitaarmuren die hij er dertig jaar geleden zelf omheen bouwde. Niet ieder nummer overleeft die verbouwing even overtuigend, maar op de beste momenten stript hij zijn eigen plaat tot op het beton en blijkt de constructie eronder nog altijd te staan. En de kale rockster zelf? Die maakt zichzelf ondergeschikt aan zijn eigen meesterwerk en kijkt zichtbaar tevreden toe hoe anderen ermee aan de haal gaan. Want vanavond is Mellon Collie van iedereen behalve van de Pumpkins.
Gezien: 29 augustus 2026 in De Doelen, Rotterdam
Fotografie: Dimitri Hakke
