De bladeren kleuren donkerrood, de hemel grijs en we gaan met de dag hartstochtelijker op zoek naar warmte. Het is 26 oktober en onmiskenbaar herfst. En in Utrecht trekken tweeduizend muziekliefhebbers door de pre-winterse kou richting de ‘Rode Doos’ , waar vanavond de man staat die de hartverwarmende soundtrack voor dit sombere seizoen heeft gemaakt. Op Twitter zoeken Nederlandse fans en singer-songwriters tot aan de uiterste vertrektijd nog wanhopig naar kaartjes voor het uitverkochte optreden van Justin Vernon en zijn band. Het is immers Bon Iver in de herfst: voor aanvang al het meest toepasselijke concert van het jaar. En gedurende de avond zal blijken dat het tevens een van de beste shows van 2011 is.

Het is echter eerst een show voor ontdekkingen. Kathleen Edwards is bij de doorgewinterde folk- en countryliefhebber al heel wat jaren bekend, maar stelt zich als voorprogramma-act van Bon Iver voor het eerst voor aan een groter publiek. Met prachtige, ogenschijnlijk simpele liedjes – waaronder nieuwe tracks als Change The Sheets en Wapusk – warmt ze de zaal moeiteloos op voor wat komen gaat. Dat het merendeel van het publiek 45 minuten lang een stoelendans doet, verandert niets aan het feit dat Edwards vol overtuiging op het podium staat en indruk maakt op de honderden die wel opletten. Hopelijk zien we de Canadese – die tevens het liefje is van Justin Vernon – snel terug in de Nederlandse concertzalen.

Om klokslag half tien betreedt Bon Iver het podium. En vanaf de eerste publieksreactie – een daverend applaus als onthaal – is al duidelijk dat deze avond anders is dan andere concertavonden anno 2011. Geen gekeuvel aan de bar, geen beteugeld enthousiasme. Wel een constante stroom van overrompeling, ontroering en euforie; opgewekt door een overdonderend goed optreden van Vernon en zijn collega’s. Met drums, snaren, strijkers, blazers, toetsen en die ontwapenende falset in opener Perth, wordt Vredenburg binnen een halve track door de band veroverd. En bij iedere openingsnoot van ieder volgend nummer, van Minnesota, WI tot Towers, groeit het gevoel dat we hier naar iets heel bijzonders staan te kijken.

De opbouw van de show is dan ook perfect. Waar Bon Iver tijdens de eerste tracks niet veel afwijkt van de albumversies, duiken er halverwege de setlist steeds meer verrassingen op. Uitgesponnen, intieme instrumentals tijdens Hinnom, TX en ter afsluiting van Wash. Het keihard rockende einde van Creature Fear, waaruit een versie van Blood Bank ontspruit met uitsluitend elektrische gitaren. En dan tussendoor ineens het hartverscheurende re:stacks, met Vernon eenzaam en alleen in de spotlights. Of het pijnlijke refrein van Skinny Love uit de keel van ieder bandlid. Waarna in de toegift juist een fratsenloos For Emma wordt gespeeld.

En zo blijft Bon Iver ruim anderhalf uur lang onvoorspelbaar, maar bovenal: in ieder opzicht briljant. Naast de grote gebaren, zijn er kleinigheden die deze band vooral live zo geweldig maken. Neem bijvoorbeeld de houding en uitstraling van Justin Vernon. Een blanke Kanye West minus de arrogantie. Na afloop van het concert lezen de thuisblijvers dat Bon Iver volgens velen het beste optreden ooit heeft gegeven. Die mening is waarschijnlijk niet universeel. Maar onvergetelijk? Dat was het zeker.

Door Randy Timmers / Fotografie: Daniël de Borger

Gezien: 26 oktober 2011, Vredenburg Leidsche Rijn, Utrecht