concert

Crossing Border eindelijk weer een fijn en warm herfstfestival

Je zou het niet zeggen met de huidige huizenprijzen, maar een paar jaar terug was het nog crisis en werd er fors bezuinigd op de onbelangrijkste zaken in het leven, zoals hypotheekrenteaftrek voor villabezitters, kinderbijslag voor ouders met au pair en subsidies voor kunst en cultuur. Quizje tussendoor: op welke van deze drie zaken werd daadwerkelijk bezuinigd? Enfin, weinig festivals die hier meer onder leken te lijden dan Crossing Border. Het evenement dat al meer dan vijfentwintig jaar literatuur en muziek bindt moest met iedere editie meer inleveren. Eerst vervielen er podia rond de Koninklijke Schouwburg. Daarna verkaste het hele feestje naar het Paard van Troje en omgelegen zalen. En vooral op muziekgebied leek het programma steeds meer te vermageren.

Grote publiekstrekkers vindt je ook dit jaar niet op het Haagse festival, maar dat voelt deze editie minder belangrijk. Crossing Border heeft het Paard namelijk verruild voor het passendere Theater aan het Spui, en dat merk je meteen. De nieuwe locatie, die met wat geïmproviseerde tenten en een olijke skihut als entree is uitgebreid, maakt het evenement sfeervoller en intiemer. Crossing Border is ineens weer een warm herfstfestival waar je als muziekliefhebber onbekommerd naar binnen wandelt, wat optredens bekijkt en misschien een lezinkje opvangt. Een lekker kleinschalig gebeuren waar je de auteur achteraf kunt spreken in de lobby, en waar de muzikanten even blijven hangen om je hoogstpersoonlijk hun laatste plaat te verkopen.

Eén van de platen die ik zelf op Crossing Border kocht is Ghost Forests, persoonlijk aan mij overhandigd door de fantastische folkzangeres Meg Baird (openingsfoto). Het album is een samenwerking met haar goede vriendin Mary Lattimore, de favoriete harpiste van indiehelden als Steve Gunn en Kurt Vile. En wauw, wat een betoverende muziek staat er in de groeven van het vinyl geschreven. Feeërieke vocalen, ontroerende harp en machtige gitaar over een bedje van adembenemende soundscapes en andere zinnenprikkelende elektronica. Maar stiekem doe je deze sprookjesachtige folksongs tekort door ze te ontleden. Muisstil is het in de huiskamerachtige festivalzaal wanneer Baird en Lattimore spelen. In de ogen van de mensen naast mij zie ik dezelfde tranen opwellen die in mijn eigen kijkers staan. Tjemig, wat een overrompelende pracht en praal. Vooral die hoge noten halverwege Fair Annie grijpen me aan. Later die avond, onderweg naar huis, denk ik constant aan deze live-vertolking Ghost Forests. En om twee uur ’s nachts leg ik de plaat nog eens op de speler. Een machtig mooi album dat in levende lijve nóg mooier klinkt.

Meg Baird en Mary Lattimore voorzien Crossing Border van een muzikaal hoogtepunt in de categorie ‘onvergetelijk’. En dan heb je als festivalorganisatie geboft. Zeker wanneer de algehele muziekprogrammering in z’n geheel niet heel erg memorabel is. Crossing Border had dit jaar één van z’n breedste line-ups in tijden. Van traditionele singer-songwriters tot Zuid-Amerikaanse orkesten en van witte soulrockoutfits tot zwarte bluesmannen die zowel Muddy Waters als Prince tot hun invloeden rekenden. Er was zelfs ruimte voor jazz. Op donderdagavond verraste Joe Armon-Jones, de toetseniste van het bekende Londense collectief Ezra Collective, het handjevol publiek in de zaal. Hij kwam namelijk niet met een of ander obscuur trio aanzetten, maar had stersaxofoniste Nubya Garcia bij zich. En die voorzag de fluwelen grooves en spacy beats van Jones’ solodebuut Starting Today van de hoognodige vlammende solo’s. In pakweg vijfenveertig minuutjes kwam alle aantrekkingskracht van de veelbesproken London Jazz-stroming voorbij, van het toegankelijke doch lustige spel tot de dansbare ritmes. Helaas gaven de mannen van Moses Boyd Exodus een dag later geen geslaagde toegift. De laagdrempeligheid van Jones’ jazz ontbreekt in hun muziek, die door de vele koers- en tempowisselingen – en een hoop technische problemen – te moeilijk leek te zijn voor het aanwezige publiek.

Op dezelfde avond zong Alela Diana aangename singer-songwriterliedjes die helaas minder progressief zijn dan haar politieke standpunten en meningen over het moederschap. Het is maar net hoeveel je persoonlijke emotionele investering in haar materiaal is. Een song van grote betekenis voor de ene luisteraar, kan zomaar een vergetelijk liedje zijn voor een ander. Een optreden zonder echte hoogtepunten dus. En tevens een optreden dat in niets leek op dat van afsluiter Orquesta Akokán. Dit Cubaanse collectief, geleid door de charismatische leider José ‘Pepito’ Gómez, bouwt een feestje zonder blacklist, dresscode of extra kosten aan de deur. Swingende ritmes, gierende blazers, vrolijke (vooral Spaanstalige) zang. Stiekem is het allemaal niet zo bijzonder. In het Zuiderpark, een eindje verderop, kun je de hele zomer lang genieten van dit soort Zuid-Amerikaanse gezelligheden. Maar op een literair festival als Crossing Border springen dit soort optredens er natuurlijk wel uit.

Helaas weet St. Paul And The Broken Bones met een soortgelijke simplistische handelwijze juist totaal niet op te vallen. De soulrockband is om onbegrijpelijke redenen tot de onofficiële grote afsluiter van dit festival gekroond, compleet met z’n naam bovenaan de affiche en het langste tijdslot in het schema. Op North Sea Jazz boeken ze deze groep echter wanneer ze snel een gaatje moeten vullen. Boekhouder-turned-zanger (zo vermoed ik, althans) Paul Janeway en zijn mannen maken typische soulrock-kiloknallers met hier en daar een klein stootje funk en jazz. Veel energie, veel volume. De verdeling in het publiek spreekt boekdelen. Dit is leuk voor zij die met het verstand op nul in de zaal staan. Maar wie van échte rock, soul, funk of jazz houdt kan weinig met dit overdreven gedoe.

Het muziekprogramma liet kortom veel te wensen over. Ooit boekte Crossing Border erg veel folkbands en singer-songwriters. Dat kun je saai vinden, maar het gaf het festival wel een duidelijk identiteit. Baarden en boeken. Dit jaar was dat duidelijk niet het geval. Er stonden teveel soorten muziek op het podium. En teveel acts zoals St. Paul And The Broken Bones, maar ook de blues en soul en funk en jazz en pop en rock versmeltende Fantastic Negrito, die simpelweg teveel tegelijkertijd willen doen en daarom nergens écht goed in zijn. Hoogtepunten als Joe-Armon Jones en Meg Baird en Mary Lattimore maakten dit weekend voor mij desalniettemin memorabel. En Crossing Border was dit jaar, in tegenstelling tot voorgaande jaren, eindelijk weer een fijn en warm herfstfestival. Maar het muziekprogramma kan nog steeds veel beter, en zal wellicht gaan uitmaken of Crossing Border in de komende jaren niet wéér naar een andere, kleinere locatie moet verhuizen.

Fotografie: Gordon Meuleman (foto Alela Diana), Joost Weddepohl (Joe Armon-Jones)

Gezien: 29 oktober t/m 4 november, Theater aan het Spui, Den Haag

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

The Beatles (The White Album)
album
The Beatles

The Beatles (The White Album)

In februari 1968 trokken The Beatles naar Rishikesh in India om daar deel te nemen aan een cursus meditatie bij ...
Eagles Of Death Metal kondigen coveralbum aan
nieuws
Eagles Of Death Metal

Eagles Of Death Metal kondigen coveralbum aan

Jesse Hughes en Josh Homme van Eagles Of Death Metal hebben via Twitter een nieuw coveralbum aangekondigd. Pigeons Of Shit ...
Le Guess Who? 2018: Nachtbrakers en excentriekelingen
concert

Le Guess Who? 2018: Nachtbrakers en excentriekelingen

Le Guess Who?, het immer uitdijende festival met het alsmaar duizelingwekkender wordende blokkenschema. Een cultdingetje is het al lang niet ...

Recensie: Crossing Border eindelijk weer een fijn en warm herfstfestival (concert) | OOR