concert

De 49ste van Roskilde: vrouwen, vrouwen en nog eens vrouwen

Een opmerkelijke editie van het Roskilde festival, deze 49ste. Het halve eeuwfeest is in zicht voor dit Glastonbury van Scandinavië, ten zuiden van het historische Vikingstadje Roskilde, op zo’n dertig kilometer van de Deense hoofdstad Kopenhagen. Ook dit jaar is Roskilde met 130.000 bezoekers stamp uitverkocht. Het festijn wordt gedragen door zo’n 30.000 vrijwilligers. Immers, ‘Non profit since 1972’, zo vermeldt zelfs je polsbandje trots.

Openingsfoto: Aurora

Opmerkelijk vanwege het grillige weer. Om en om een uiterst mooie en een uiterst kille dag. Dag één en drie: shorts- en topjesweer, zon en zomer. Dag twee en vier: laarzen, poncho’s, dassen, handschoenen en ijsmutsen, donkere wolken, wind en buien. Opmerkelijker is echter de nadruk die gedurende deze editie steeds wordt gelegd op een soort ideologische herijking van het festival, waarbij – directeur Signe Lopdrup deed in de aanloop middels een opiniestuk in de Deense krant Politiken een voorzet – de kernwaarden duurzaamheid en solidariteit hand in hand dienen te gaan. Zo waart de geest van het klimaatmeisje Greta Thunberg dit jaar ook vaardig over het gigantische festivalterrein rond de Dyrskueplads (= het dierenkeuringsplein). Achterliggende gedachte is dat jonge mensen idealistisch zijn en zich willen inzetten voor een betere wereld.

Recyclebare drinkbekers, je eigen troep opruimen (daar werd met succes op gehamerd), aardig voor elkaar zijn, allerhande vegan-eettenten, de inrichting van een zogenaamd Central Park en zelfs (en dat op dit door Tuborg gesponsorde festijn) een non-alcoholische sectie op de camping. En dus ook gezamenlijk zingen op de grote festivalweide voor het hoofdpodium. Solidariteitstraining?

Waar inderdaad tienduizenden Scandinaviërs – voortbordurend op wat sowieso een lokale Deense traditie schijnt te zijn – zich op de openingsdag verzamelen om blijmoedig met elkaar Kumbaya en We Shall Overcome te zingen. We kunnen er lacherig over doen, deze wat onbeholpen oefening tot eendracht. Maar misschien is het wel goed dat enige paal en perk wordt gesteld aan het idee dat festivals louter neoliberale consumptieparadijzen zijn waar het individuele uit de bol gaan tot hoogste goed wordt verheven.

De werkelijke revolutie vindt dit jaar plaats op de podia. Geen Deen spreekt er trouwens over. De revolutie valt samen te vatten in drie woorden. Vrouwen. Vrouwen. Vrouwen. Van een vooraf vastgesteld quotum, zoals op Primavera, lijkt geen sprake, maar niet eerder stonden er zoveel vrouwelijke acts op de podia van Roskilde. Wie vier dagen lang geen man als dragende artiest op een podium wilde zien staan, kon op deze editie aardig uit de voeten. We zouden de zaken ook kunnen omdraaien: misschien wordt de meest interessante popmuziek anno 2019 door vrouwen gemaakt en vormt de line-up van deze editie daar een prima afspiegeling van.

Van boven naar beneden:  Maggie Rogers, Rosaliá en Cardi B, hieronder: Bob Dylan

DAG 1

Maggie Rogers: verrassend fantastisch, levenslustig, enthousiast, soepele dansbare indiepop, heerlijk optreden. Silvana Imam: Zweedste hiphopster. Rosalía: duizenden aanwezigen scanderen ter plekke spontaan haar naam, en terecht: hoogtepunt van het festival. Deze Spaanse die vocaal alles kan. Flamenco met beats, spectaculair, bijgestaan door een ijzersterke in wit gestoken troupe danseressen. Cardi B.: New York-hiphop-pop met navenante swagger. Naar verluidt net hersteld van een imposante borstvergroting. Gekleed in groen glitterbadpak. Je krijgt het al koud als je naar haar kijkt, maar Cardi is absoluut niet te beroerd om haar billen aan ‘t werk te zetten, oftewel ongegeneerd aan het twerken. En als klap op de vuurpijl de allervoortreffelijkste onder de Europower-vrouwen: de onvolprezen panseksuele Française Christine (And The Queens).

Ja, je kan op Dag 1 ook naar Tears For Fears, Bob Dylan (dat Cardi B. nu uitgerekend haar billen laat trillen op de plek waar luttele uren tevoren de Rembrandteske kop van de oude Bob er met enige moeite een prachtversie van Simple Twist Of Fate wist uit te persen!), Skepta (wilde explosie van grime, de moshpit ontploft) en Fountaines D.C. (geladen Ierse doemrock met duistere galmzang, roept iemand daar Ian Curtis?).

Van boven naar beneden:  Sharon Van Etten, Julien Baker, Fatoumata Diawara en Mø, hieronder: Robert Plant

DAG 2

Sharon van Etten: wat heeft zij dit jaar een stappen gezet! Comeback Kid en Seventeen gaan door merg en been en kandidateren zich voor de Song van het Jaar-competitie. Julien Baker: haar breekbare emofolk wordt geplaagd door herrie van de buren, lees: het belendende oorverdovende dancepodium Apollo. Neneh Cherry: sterk optreden met genoeg nadruk op haar oude hits: Manchild, Seven Seconds en Buffalo Stance. Fatoumata Diawara: wilde, bevlogen show van de majestueuze Malinese diva, die als een wervelwind over het podium raast. En rond tienen in de avond op het allergrootste podium: , de Deense popgigante.

Oké, het regent Dag 2 ook mannen, om de aloude Weather Girls nog maar eens van stal te halen. De 78-jarige Jorge Ben Jor ziet er een stuk viever uit dan zijn – net iets jongere – leeftijdsgenoot Bob Dylan, maar het hondenweer helpt niet mee om het grote hoofdveld voor The Orange om te toveren tot het beoogde Braziliaans sambafeest. Geweldige band, heerlijk geoliede, swingende muziek trouwens. Parquet Courts, een beetje The Clash van Brooklyn, speelt gedreven staccato rammelpunk/pop. Bombino uit Niger soleert zich – alle remmen los – een slag in de rondte in zijn wilde Touareg blues. Robert Plant zorgt voor een ander hoogtepunt van deze Roskilde-editie. Er is niks gedateerds aan zijn uitermate geïnspireerde optreden, ondanks de – heugelijke – aanwezigheid van diverse Led Zeppelin-nummers in zijn setlist. Zeer fijn om mee te maken. Diep in de nacht heerst hiphop-trapkoning Travis Scott met een indrukkende show vol laser- en pyrotechnische hoogstandjes.

Van boven naar beneden: Jada, Aldous Harding, Weyes Blood (2x) en Robyn, hieronder: Ezra Koenig van Vampire Weekend

DAG 3

Ook Dag 3 vrouwen bij de vleet. Jada: het poppy Deense antwoord op Adele, wat zijn Denen toch chauvinistisch. Aldous Harding: moedige performance. Heerlijke dwarrelende liedjes met bijzonder excentrieke voordracht, té excentriek voor Roskilde, want na een half uur is de tent half leeg. Weyes Blood: met veel bijval ontvangen, deze Amerikaanse variant op de Palingpop. Julia Holter: al even excentriek. Het Schotse transgender dancepop-fenomeen SOPHIE. En als afsluiter op het grootste podium de ongekroonde koningin van de Scandinavische pop: de Zweedse Robyn.

De mannen komen er op Dag 3 zelfs wat bekaaid af. Vampire Weekend begint wat bleu en lijkt pas tot leven te komen als de wild uit zijn dak gaande gitarist Brian Robert Jones een brandende lont in de show smijt. Als het academische eraf is, komt zanger Ezra Koenig beter uit de verf. Eind goed, al goed: het hele veld deint mee met Ya Hey en pinkt vervolgens collectief een traan weg bij afsluiter Jerusalem, New York, Berlin. De elkaar ongearticuleerd overschreeuwende middelbare mannen van Wu-Tang Clan zorgen met een wanstaltig optreden voor het dieptepunt van dit Roskilde. Wondergitarist Johnny Marr dan weer voor een hoogtepunt. Al zijn die oude Smiths-composities (How Soon is Now?) wel sterker dan zijn solomateriaal, dat er overigens ook best mee door kan, daar niet van. Underworld tenslotte weet natuurlijk als geen ander hoe je een gloedvol (Born Slippy!) nachtelijk feestje moet bouwen. Van climax naar climax.

Van boven naar beneden: Janelle Monáe en nog eens Janelle Monáe, hieronder: Robert Smith van The Cure

DAG 4

Dag 4, de zaterdag, is qua programmering de zwakste dag van deze editie. Ook hier komen de hoogtepunten van vrouwen. Janelle Monáe! Met haar zwart-witte ‘werk’-uniform komt ze aanvankelijk wat werktuigelijk over, pas als de vaginapants uit de kast gehaald zijn voor Pynk krijgt haar funky optreden vlees op de botten. Het wordt zelfs emotioneel en geladen als ze voor I Got The Juice een drietal bezoekers op het podium haalt, waarvan er een, een meisje, van enthousiasme en ontreddering in huilen uitbarst. Dan begrijp je hoeveel impact de bevrijdende boodschap van Janelle heeft. ‘I’m proud to be a black queer woman’, verklaart ze, nog even uithalend naar pussygrabber Donald Trump, die we gauw moeten impeachen. Tweehonderd meter verderop zingt de Amerikaanse Lizzo het dak eraf op het dancepodium Apollo. Ware het niet dat de Apollo geen dak heeft. Dat deert deze Big Grrrl tótáál niet. In een weinig flatteus badpakje gehuld, vrolijk grappend over ‘my big fat ass’, geeft zij, geflankeerd door haar groep danseressen The Big Grrrls, blijk van een onverwoestbaar humeur. Wat een waanzinnig sterke zangeres is zij. Met een enorme power en gemak ontfermt ze zich over hiphop, soul, blues, gospel en pop. Wat een présence! Lizzo zou wel eens dé grote doorbraakartieste van 2019 kunnen zijn. Een fenomeen in wording.

Mannen zijn er deze zaterdag ook, maar The Cure hadden we al op Pinkpop gezien en Noel Gallagher’s High Flying Birds lopen we mis, want die spelen tegelijktijdig met Janelle. Hopelijk gaat de volgende editie, de vijftigste, volgend jaar, op de zaterdag niet als een nachtkaars uit. Vast niet, dat wordt een geweldig feest waar we nu alweer naar uitkijken. Vier dagen mooi weer zou ook helpen. En die Apollo met z’n knallende dancebeats pal naast de Pavillion, waar geregeld akoestische artiesten optreden die zichzelf niet eens meer kunnen horen (arme Ierse muzikanten van Lankum met hun traditionele instrumentarium, harmonium, fiddle en uilleann pipe, weggeblazen), dat kan natuurlijk echt niet! Friese vlag en vlag van Cambuur Leeuwarden, ik heb jullie gezien!

Gezien: 3 t/m 6 juli 2019, Roskilde, Denemarken

Foto’s: Emil Agerskov, Christian Gade, Preston Drake-Hillyard, Christian Hjorth, Steffen Joergensen, Kim Matthai Leland, Peter Troest © Roskilde

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

The Libertines
Club OOR
The Libertines

The Libertines

Lees alle inter­views, achter­grond­verhalen, recensies, columns en agenda­tips van OOR nu ook op OOR.NL. Exclusief voor abonnees. ABONNEE EN WIL ...
John Mayer biedt een warme deken in Ziggo Dome
concert

John Mayer biedt een warme deken in Ziggo Dome

Nieuw werk van popster John Mayer komt mondjesmaat. Sinds zijn laatste bezoek, twee jaar geleden, zijn er drie nieuwe singles ...
Giants Of All Sizes
album
Elbow

Giants Of All Sizes

Saai en hoogdravend geneuzel of geniale muziek van ontroerende schoonheid? Het is een vraag die in het verleden opdook bij ...

Recensie: De 49ste van Roskilde: vrouwen, vrouwen en nog eens vrouwen (concert) | OOR