concert

De Pixies klinken weer als de Pixies in Utrecht

Zelden zo’n futloze reactie meegemaakt op het verschijnen van een nieuwe plaat als onlangs bij het uitkomen van Beneath The Eyrie van The Pixies. ‘Zonder Kim Deal is er niks aan’, riep de één. ‘Vergane glorie’, weer een ander. En dan deze, ook vaakgehoord: ‘Vroeger was het beter!’ Nee, de reacties waren niet misselijk. Maar ze bleken wel érg vaak van fans die nog niet hadden geluisterd. Want de nieuwe van de Pixies blijkt juist alleraardigst, met minstens een handvol nummers die nadrukkelijk lonken naar de hits van weleer. Maar blijft dat nieuwe werk donderdag in Utrecht, voor Pixies heilige grond, ook overeind? OOR nam de proef op de som.

24 en 25 september 1990. Zeggen die data je iets? Het zijn de dagen waarop de Pixies Vredenburg werkelijk volkomen platspeelden. De shows werden destijds geregistreerd door de VPRO en voor de eeuwigheid vastgelegd als bonus-cd bij een vorige Best Of. Deze optredens terugluisteren is nog altijd naar adem happen, zó furieus en snel denderden Black Francis, Kim Deal, Joey Santiago en David Lovering door hun repertoire heen. Na 31 nummers moest iedere aanwezige ongetwijfeld aan het spreekwoordelijke zuurstof.Maar tijden zijn natuurlijk veranderd. De Pixies gingen drie jaar na die shows uiteen. Black Francis werd Frank Black en ging solo, Kim Deal scoorde met The Breeders, terwijl bij de rest van de wereld de liefde en aandacht voor Pixies gewoon bleef voortbestaan. En zelfs groeide, bij een heel nieuwe generatie die nooit de kans had gekregen de band te zien, maar wel klassieke albums als Doolittle of Bossanova had weten te bemachtigen.

In 2004 kwam de groep daarom toch weer bij elkaar. In Nederland leidde dat tot juwelen van shows op Pinkpop en in de toenmalige Heineken Music Hall, maar hoe langer de reünie duurde, hoe minder fanatiek de aandacht voor de band werd. Van de HMH en het hoofdpodium van Pinkpop ging het naar Paradiso. Van Paradiso naar 013 en, vanavond, naar de Ronda in TivoliVredenburg. De twee albums die ondertussen verschenen (Indie Cindy en Head Carrier) werden niet bejubeld en bleken geen bestsellers. Goed bij vlagen, maar ook een beetje gewoontjes. En als de Pixies iets juist niet waren, was het een ‘gewone’ rockband.

Het nieuwe Beneath The Eyrie is alweer plaat nummer drie sinds de comeback in 2004, en ook weer gemaakt zonder de in 2013 vertrokken Kim Deal. Maar deze plaat blijkt juist níet alledaags. Grillige nummers als On Graveyard Hill en Catfish Kate blijken naadloos te passen tussen pakweg Planet of Sound en Gouge Away. Neem zo’n tekst als die van Catfish Kate: ‘Now Kate had went to catch a fish / to put inside her favorite dish / a catfish grabbed her by the head / and took her to his house instead.’ Geen touw aan vast te knopen natuurlijk, maar wel enorm tot de verbeelding sprekend, en juist daarom vintage Pixies. Het lijkt wel of de Pixies dit keer door zichzelf zijn geïnspireerd, zo Pixies klinken de Pixies weer. Fris, dwars, instant-herkenbaar. Op de nieuwe plaat én op het podium, hier in Vredenburg.

Want alles wat de hereniging na een paar jaar stiekem een beetje gezapig maakte, gaat vanavond overboord. Hier staat geen diesel meer op het podium, maar een Intercity Direct (die wel volgens het spoorboekje rijdt). Het tempo is reuze, het aantal nummers gigantisch, de agressie terug in Francis’ vocalen, de passie in het publiek.

De start is weliswaar een rare, statische, valse. Een begin zonder begin eigenlijk – eentje met de ruggen minutenlang naar het publiek, de lampen zo goed als uit. Het kan bijna niet ongemakkelijker. Maar zodra na een paar nummers de vaart erin komt, gaan de remmen los – ook voor in de zaal. Nietsvermoedende liefhebbers belanden opeens tussen die-hard fans in een zalige moshpit. En wat wil je ook, na zo’n ijzersterke combinatie van On Graveyard Hill (‘On the graveyard hill / she’s calling out her curse!’) en Wave Of Mutilation. Alsof we naar een weergaloos een-tweetje tussen Tadic en Ziyech kijken, zo mooi.

Het zijn prachtige ingrediënten voor een memorabele avond. Want je ziet toch zelden fans zo gelukkig kijken als bij het horen van de beginklanken van een nummer als Debaser (‘Got me a movie / I want you to know / slicing up eyeballs/ I want you to know’) of Bone Machine (‘You’re so pretty when you’re unfaithful to me’).

Het zou Pixies niet zijn als het allemaal als vanouds ook behoorlijk onderkoeld wordt gespeeld, helemaal door Francis zelf, die zelfs niet tot ook maar één bedankwoordje is te verleiden. En toch is er zeker ook op het podium emotie, helemaal als Wave Of Mutilation nóg een keer wordt gespeeld. De hele avond zagen we al een rode roos op hals van de bas van Paz Lenchantin prijken. Die roos is een eerbetoon aan haar voorganger Kim Shattuck, veel te jong (56) overleden aan de spierziekte ALS. Haar dood werd op de dag van deze show bekendgemaakt. De band reageerde online diepbedroefd.

Een monumentaal verdrietige surfversie van Wave Of Mutilation, heel laat in de set, ver na de gewone versie, lijkt vanavond dan ook voor haar. ‘Cease to resist / giving my goodbye / drive my car into the ocean / you’ll think i’m dead / but I sail away,’ zingt Francis, met de ogen dicht. Slechts een enkele botte boer praat door dit pittige moment heen. Helaas zijn er vanavond nogal veel van die botte boeren in de zaal te horen. Maar zelfs tussen het toch volslagen nutteloze gekakel over werk, hypotheken en echtscheidingen door (succes heren!) is dit een ontroerend moment om niet snel meer te vergeten.

‘Aparte band’, concludeert een grijze heer op leeftijd, hier schijnbaar toevallig beland, op weg naar de uitgang. Klopt helemaal, dit ís een aparte band. En gelukkig maar. In deze vorm kunnen we absoluut niet zonder.

Fotografie: Bert Treep.

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

The Libertines
Club OOR
The Libertines

The Libertines

Lees alle inter­views, achter­grond­verhalen, recensies, columns en agenda­tips van OOR nu ook op OOR.NL. Exclusief voor abonnees. ABONNEE EN WIL ...
Nick Cave and the Bad Seeds naar Ziggo Dome en Sportpaleis
nieuws

Nick Cave and the Bad Seeds naar Ziggo Dome en Sportpaleis

Nick Cave gaat - naast zijn eerder aangekondigde Conversation-avonden - op tournee met de Bad Seeds in 2020. Op 29 ...
OOR viert zijn 1000e editie! Een historie in honderdtallen
nieuws

OOR viert zijn 1000e editie! Een historie in honderdtallen

Duizend bommen en granaten, het is zover! Zo luidde ongeveer de vreugdekreet afgelopen zomer, toen een vage notie (‘Zouden we ...

Recensie: De Pixies klinken weer als de Pixies in Utrecht (concert) | OOR