Deze tournee moet voor Ben Gibbard haast wel voelen als een ontsnapping. Op I Built You A Tower, de nieuwe plaat van Death Cab for Cutie, zit hij gevangen in een huis waar ieder gesprek eindigt met slaande deuren. Hij ligt wakker en grijpt naar de fles, wetend dat de echtelijke oorlog de volgende dag opnieuw begint. De indierockveteranen uit Bellingham, Washington spelen vanavond zeven nummers van I Built You A Tower, de plaat waarop Gibbard de balans van zijn inmiddels gestrande huwelijk opmaakt. Voor de ramptoeristen onder de Death Cab-aanhang valt er vanavond genoeg te halen.

Ronda is strak uitverkocht. Tot hoog in de ring hangen mensen over de balustrade. Het publiek is opmerkelijk gemengd: alle leeftijden, allerlei achtergronden, stellen, expats, studenten, vriendengroepen, solobezoekers. Het vertrouwde legertje 55-plusmannen is er uiteraard ook, maar gaat op in de rest. Alleen de luidruchtige bierbrigade ontbreekt.

Death Cab For Cutie maakte in 2003 met Transatlanticism zijn kroonjuweel. Het werd de meetlat voor alles wat volgde. Kleine persoonlijke drama’s groeiden traag uit tot iets enorms, zonder dat de intimiteit verzoop. Die formule veranderde in al die jaren nauwelijks: Gibbards vrij hoge, androgyne stem geeft nog altijd woorden aan mensen die langs elkaar heen leven, te laat beseffen dat het misgaat en daarna met de shit achterblijven.

Het podium oogt strak en sober met opvallend veel elektronica. Geen backdrop, geen banners of andere nodeloze rekwisieten. Ook de muzikanten zijn stemmig donker gekleed. Onder de klanken van Kraftwerks Computer World nemen ze in stilte hun plaats in. Met een vintage Fender Mustang over zijn schouder smijt Gibbard in Riptides meteen een bak ellende de zaal in: ‘I’m too tired to talk / I’m too tired to end the war / And I can’t seem to hold it together anymore.’ De toon is gezet.

Terwijl Gibbard de misère eerder nog in kleine scènes ving, ontspoort die op I Built You A Tower tot een complete echtelijke ravage. Dit onheil hangt over de hele avond. Verderop, in Punching The Flowers, maalt hij over zijn eigen ondergang en op Pep Talk treffen we hem bij zonsopgang ‘giving myself a pep talk to survive the day lying ahead’. In Trap Door dringt uiteindelijk het pijnlijke besef door dat de ander de relatie allang heeft verlaten.

Het bizarre is dat de energieke en nerveuze stage presence van Gibbard – hij hupt rond alsof iemand een handvol vlooien in zijn shirt heeft gekieperd – haaks staat op zijn loodzware teksten. Als je je enkel richt op wát hij zingt, zou je denken dat de man inmiddels rijp is voor een touw. Maar op het podium staat een enthousiasteling die smeuïge details met ons deelt en het zichtbaar naar zijn zin heeft.

Hoewel alle bandleden zich fysiek vol in de wedstrijd gooien – de vijftigplussers zijn opvallend fit – is Death Cab For Cutie muzikaal niet van de grootse gebaren. Nummers beginnen vaak klein, met een gitaarmotief, een baslijn of enkel Gibbards stem. Daarna schuift er steeds een laag bij, tot er alsnog iets groots ontstaat. Zo heeft I Will Possess Your Heart een minutenlange basintro. Gibbard volgt op piano en veel later pas met zang.

Opvallend: Thank You For Today uit 2018 is vanavond het enige studioalbum dat wordt overgeslagen. Wellicht geen toeval. Het was de eerste plaat zonder Chris Walla en klinkt, met zijn gladde productie en elektronische accenten, als een wat aangeharkte tussenfase waarin Death Cab nog zocht naar een vorm zonder zijn oude gitarist en producer.

Voor I Will Follow You Into The Dark, het bekendste nummer van Plans (2005), verlaat de rest van de band het podium. Gibbard blijft alleen achter met een spotlight en zijn akoestische gitaar. Hij bezingt een liefde die zelfs de dood moet overleven. Bij het laatste refrein richt hij de microfoon op de zaal. Uitzonderlijk, want Death Cab For Cutie probeert zelden applaus of samenzang uit het publiek te trekken. De zaal is op afroep beschikbaar en kent op zulke spaarzame momenten alle teksten.

Het nieuwe repertoire is over de hele avond uitgestrooid. Daardoor botst de Gibbard van nu steeds op die van toen. De jonge Gibbard van Your Bruise en Photobooth staat naast iemand die intussen talloze keren face down door de drek is gesleept. De onderwerpen veranderen misschien nauwelijks – verkeerde liefde, afstand, schuld, dood en de vraag hoe je verder moet – maar de toon is anders. In de vroege songs draait alles nog om de schuldvraag. De Gibbard van nu weet dat je soms wel gelijk kunt hebben, maar alsnog verliest.

Gezien: 29 september 2026 in TivoliVredenburg, Utrecht

Fotografie: Anne-Marie van Rijn