Hoe veerkrachtig mensen kunnen zijn, blijkt uit de voortzetting van Draaimolen. De experimentele dance-tweedaagse in de Tilburgse bossen werd vorig jaar nog met uitsterven bedreigd. De provincie had nieuwe plannen voor het voormalige militaire oefenterrein dat als thuishaven dient. Maar er kwam een petitie, een gunstige beslissing en anno 2026 voelt het dunne draadje waar Draaimolen aan bungelde ineens eindeloos elastisch. Het feest wordt gevierd alsof het nooit in het water leek te gaan vallen.

Desalniettemin begint Draaimolen dit jaar wel degelijk met een nat pak. Wie een festivaloutfit TikTokte, kan de eerste uren van het festival alle lifehackvideo’s gericht op het behouden van een droog pak aan een grondige keuring onderwerpen. Het regent pijpenstelen en ik vermoed dat weinig zal helpen tegen de rivier van beige modder in The Tunnel, het door een lange slinger ledlampen gekleurde bospad waar techno de klok slaat. Wie gladde zolen draagt, moet zich als bevroren vastklampen aan een boom om niet op z’n muil te gaan. Helemaal uit je bolletje is geen optie nu.

Maar los gaan, het stereotype beeld van het streven van een dance-event, is sowieso niet waar Draaimolen om draait. Dit festival houdt er evengoed van om de boel flink op te schudden. Zo maken bezoekers van stage de Moon, een zandvlakte in de schaduw van een soort industriële lichtarm die na zonsondergang begint te roteren, ruim drie uur lang kennis met drie oude mannetjes op piano, contrabas en drums.

In de eindeloze zeikregen stellen The Necks het jongste publiek in hun concertgeschiedenis bloot aan maar liefst twee sessies lange, deels geïmproviseerde freejazz vol subtiliteit. De muziek is virtuoos en werkt zoals de beste technosets, zie daar het raakvlak, hypnotiserend. Dat zelfs de grootste Gen Z’ers met hun paar seconden aandachtsspanne staan te grijnzen, komt door het prachtige beeld van bassist Lloyd (Swanton), wiens ogen je ondanks zijn zonnebril langs de gezichten in het publiek ziet glijden, waarna er een steeds grotere glimlach op zijn gezicht verschijnt. Dat jonge gasten met blauw haar in Dragon Ball-shirts vatbaar zijn voor wat The Necks doen, had hij waarschijnlijk nooit durven dromen.

Foto Rafael Dimiioniatis

Wie de vroege zegetocht van The Necks afwisselt met een duik in de Aura, de bassheads-stage bewapend met het fameuze Sinai Sound System (herstelt natuurlijke darmbewegingen met kraakheldere dreunen en orgastisch geplof), ervaart de magie van dance tijdens de ijzersterke b2b van Annebel & Carré, die hun afgemeten aardbevingen in verschillende bpm’s en wisselende kleuren over het kletsnatte veld uitrollen. Vlak voor de decks gaat een man gekleed als sultan uit zijn tulband, achter hem geniet een vrouw op leeftijd in een Evel Knievel-achtige bodysuit zichtbaar van alle dansende youngsters om haar heen. Er zit veel hitpotentie in het laatste half uur van deze set, dat tjokvol obscure, Shazam-waardige pop, reggaeton en hiphop zit. Gelukkig dwingen de gebrekkige zendmasten in dit deel van Tilburg ons om hier offline en in het moment te blijven leven.

Rond vier uur barst het programma van Draaimolen al volledig uit z’n voegen van kwaliteit en zijn nu uitgebreid gaan eten, drinken en pissen de enige foute keuzes die een mens kan maken. Hoewel het een gemiste kans is dat ze zichzelf niet Kylo Ren noemen, is de samenwerking tussen Cola Ren & K-Lone als de Death Star: donker doch innemend. Terwijl de laatstgenoemde Britse dubstepper de luchtvochtigheid rond de Aura verzwaard met warmwaterige soundscapes vol druppelende elektronica die soms ontaarden in kabbelende beats, speelt de Chinese ambientlover er glitterende laklagen trompet overheen. Afsluiten doet dit magiersduo in Bitches Brew-modus; met betoverende, tussen Afrikaans en tropisch laverende percussie en een spiritueel schreeuwende blaassolo.

Terwijl de lucht boven het Tilburgse bos begint op te klaren, neemt de muzikale duisternis voor The Tunnel juist toe. Daar draaien Isabel Soto en Jin Synth namelijk techno van het meest onweerstaanbare soort: log, diep en onheilspellend. Als een reuzenkrokodil wiens geelzwarte ogen je ineens in het moeraswater spotten, zo is ook de uitwerking van al die griezelige soundbites in de door dit briljante duo geselecteerde beats. De wind giert, de gong galmt, die hartmonitor begint ineens weer te biepen terwijl die engnek toch echt dood was, dat hadden we net nog gecontroleerd.

Foto Alicia Karsonopoero

Opgejaagd door een monotoon dreigende beat die doet denken aan de stalkende pas van Resident Evil 3-monster Nemesis, ontsnappen we uit Raccoon City en gaan we voor geluk bij Wheel Of Fortune. In klassieke Draaimolen-stage The Pit, gelukkig niet volgelopen met regenwater, reist deze gelegenheidssupergroep (CCL, Marylou, Nono Gigsta en rRoxymore) vanuit house voor perfectionistische billenschudders via grimmige garage, Little Dragon-heliumpop en Sun-Ra’s Afro-futuristische jazz af naar Blawan-achtige industriële dubstep. Alles kan, alles mag bij dit fameuze viertal, en de lol die ze achter hun set-up hebben laat zien dat je als vriendinnen beter een middagje kunt gaan deejayen dan Tupperware-partyen.

Terwijl Neerlands dance-legende Dimitri, inmiddels ook alweer bijna zestig, de tijd stil laat staan door alle feestjes en kaboutertjes in de Forest Rave te betoveren met houseclassics en ander tijdloos sterrenstof, zien we Namasenda, zijn tegenpool wat leeftijd en ervaring betreft, tevergeefs haar best doen in de Strobe. Haar dancey hyperpop is helemaal van deze tijd, maar haar performance als solopopster zonder band of showelementen, met een dj-booth als backdrop, is te lowbudget om indruk te maken. Ook James K staat er alleen voor, maar bij deze New Yorker draagt de solitude juist bij aan de magie. De prachtige dreampop van de zangeres komt precies op het juiste moment, zo vlak voor zonsondergang, en door de geweldige geluidsinstallatie in de Aura krijgen die diepe bassen in haar composities een nieuwe dimensie.

Rond acht uur lossen de weergoden die Draaimolen eerder vandaag dwars zaten hun schuld in. De donkergrijze wolken trekken weg en onthullen een blauwroze hemel, die het mooiste is boven The Tunnel. Daar draait de Japanse DJ Doltz ook nog eens een machtige soundtrack bij dit perfecte plaatje; een set techno vol warme tonen en glinsteringen.

In de schemering die volgt wisselt The Tunnel met de Strobe als de place 2 be voor een betoverende scene. Ook de meest recht-door-zee-stage van Draaimolen heeft dit jaar een visuele upgrade gehad. Boven de decks wapperen twintig aaneengeregen spiegelende verticale jaloezieën, die het beeld van de kleurrijk verlichte bomen hoog boven het podium psychedelisch reflecteren. Tijdens een gedroomde set van Angel D’lite & Kim Ann Foxmann vol house-, techno- en tranceclassics met een nadrukkelijke queervibe (zoals Tranceporters Open Up Your Mind) dansen we met open mond en wijd gesperde ogen zodra de zon onder is, in volle bewondering van de schoonheid rond de Strobe.

Foto Rafael Dimiioniatis

De magie wordt vervolgens doorbroken door Shygirl, die de wereld op Draaimolen een allereerste voorproefje geeft van haar nieuwste muziek. Het is niet makkelijk om een strakke dj-set op te volgen met een live popconcert, maar de Britse duizendpoot blijkt er stoer genoeg voor. Met liveband in touw speelt ze ijzersterke tracks waarin ze bruggen slaat tussen muziekstijlen het meest geschikt om ruiten mee in te gooien. Neem openingstrack Alyse alleen al: we horen garage (zowel de dance- als rockvariant!) drum & bass, hyperpop en soul met rap, spoken word zoals het vaak in de techno van Amelie Lens en Charlotte de Witte gebakken zit en meeslepende zang. De enige reden dat ik halverwege deze zinderende show toch besluit te vertrekken, zijn de catchy elektrobeats en vocodervocalen afkomstig uit de naastgelegen Moon-stage. Daar maakt Antony Rothers Datapunk een glorieuze funky comeback.

Tweedaagse festivals zijn ondergewaardeerd, denk ik wanneer ik aan het begin van de slotdag van Draaimolen met nog behoorlijk wat energie in de tank mijn amper stroeve heupen losdraai in The Pit, waar het gewoon meteen mag knallen. We swayen onder een groot zwart glitterzeil op de onverwoestbare old-school house- en disco van de Duitse ravehelden MMM, springen, twerken en schreeuwen vervolgens mee met de stuiterbeats, gruwelijke bassdrops en activistische kreten van baddie-rapper Sha Ray & DJ Haram, die laatste bekend als een helft van het duo 700 Bliss (naast Moor Mother), en laten ons in amper een minuut tweemaal op het verkeerde been zetten door de Braziliaanse DJ Ramon Sucesso, die eerst Charli XCX’s Rock Music en vervolgens Madonna’s Love Bizarre op brute wijze vermoord door er in bloedige stukken gehakte reggaeton doorheen te mixen, alsof het goedje ultra-hogesterktebeton moet gaan worden.

Even uitrusten doe je in de Moon (of is het op de Moon?), waar de maker van een van de mooiste experimentele platen van 2026 toevallig net optreedt. Dat spirituele jazz en kekke electro goed samengaan bewezen Floating Points en wijlen Pharoah Sanders vijf jaar geleden al. Ben Vince, allround geluidskunstenaar uit Londen, zet de korte nalatenschap van dit onwaarschijnlijk duo voort met machtig, richting de hemel brullend saxofoonspel over een spijkerbedje van buzzes, bleeps en beats.

Foto Angelina Nikolayeva

Eenmaal uitgeblazen ruimt hij het veld voor twee andere kerels die aantonen dat spiritualiteit en nerdisme dicht bij elkaar liggen. De set van Alexis Le-Tan en Joakim, samen bekend als Full Circle, is er eentje om jezelf helemaal in te verliezen. Al mokkend over en draaiend aan duizend knopjes blijft het duo soms buitenaardse en soms post-apocalyptische, maar altijd mysterieuze klanken tevoorschijn toveren, die minutieus over continu transformerende soundscapes en beats worden uitgestrooid. Denk Boards Of Canada, maar dan met wat meer zon. In totale extase offeren de grootste nerds in het publiek zich aan de vibe.

Met de zon af en aan glurend tussen de bomen en een smooth houseset van Bashkka & Jerome Sydenham, die uit de speakers glijdt als Jutta op vers ijs, is de Forest Rave rond het middaguur de plek waar jonge mensen verlekkerde blikken op elkaar werpen. Vluchten uit de flirt doe je naar de Aura, waar alle romantiek aan gort wordt geslagen door Metrist. Na het doorstaan van wat technische opstartprobleempjes pompt deze Brit het veld vol met bassen die de lichte tinnitus in mijn linkeroor lijken te hebben genezen.

En denk maar niet dat er een hoveniersbedrijf aan komt rollen om het gras te herstellen wanneer hij klaar is. Zijn opvolger staat al te wachten, noemt zich Goth-Trad en is een dubstepduivel uit Japan. Heel mooi, heel fotogeniek, dat kunstmatige noorderlicht dat uit het Aura-kunstwerk boven de decks straalt nu de zon bijna onder is. Het schuurt hilarisch met de aanhoudende donderdrops waar deze nutty professor ieder bloemetje dat nog overeind stond definitief mee plat trapt.

Tijd voor techno. In The Tunnel speelt de meesterlijke Altinbas met je gevoel door prachtig piano te spelen over beats die met de seconde meer sinister gaan klinken. De uiteindelijke combi van zijn bassen met honderd elektronische impulsen voelt als een draaikolk die de dansende menigte steeds dichter The Tunnel in lijkt te zuigen.

Foto Alicia Karsonopoero

Al even ongrijpbaar is het speciaal voor deze stage ontwikkelde project van Kangding Ray, het meest bekend als componist van de onvergetelijke muzikale dramafilm Sirāt. Een oorverdovend glitchende soundscape blijkt slechts het begin van een zinderend uur techno op het scherpste van de snede. De Fransman voorziet zijn strakke, slopende techno van zulke spannende geluidseffecten dat je er vanzelf een script bij gaat bedenken. De intensiteit van de muziek is zichtbaar in de bewegingen van het publiek. Voorin wordt er gedanst alsof het leven er vanafhangt. Eenmaal afgelopen zet men wiebelige stappen richting de andere stages, alsof The Tunnel een mijnenveld is dat voorzichtig genavigeerd dient te worden. En wie die referentie niet begrijpt, heeft het geluk de heftigste film van 2025 nog te moeten zien.

Terwijl Lena Willikens & ¥ØU$UK€ ¥UK1MAT$U de Strobe emotioneren met opzwepende trance en reggaetonpionier DJ Playero je calorieën laat verbranden met zijn kiloknallerworkout, raakt het me dat het er weer bijna opzit. Want wat is Draaimolen toch een uniek en bijzonder evenement. In een tijd waarin festivals heel normaal zijn geworden en daarmee hun glans hebben verloren, krijgt Draaimolen het ook dit jaar weer voor elkaar om aan te voelen als een sprookje.

De avontuurlijke, veelzijdige muziek en verrassende boekingen, de kunstinstallaties en podiumdesigns die transformeren en oplichten en soms pas in het oog springen wanneer de zon onder is, de locatie en de slimme wijze waarop men een klein stukje bos op nog geen drie kilometer van het drukke centrum van Tilburg laat lijken op een romantisch geheim dat alleen wij Draaimolenaren kennen. Het zijn losse vloeistoffen die samen een toverdrankje vormen waarvan je maar een slokje hoeft te drinken, om aan de realiteit te ontsnappen.

Gezien: 4 & 5 september 2026, MOB-complex in Tilburg

Openingsfoto Alicia Karsonopoero