concert
Metal

Genadeloos Tool neemt de tijd in de Ziggo Dome

Tool-boegbeeld Maynard James Keenan was de afgelopen jaren relatief vaak op de Nederlandse podia te bewonderen. Twee keer op Pinkpop, in 2016 met Puscifer en in 2018 met A Perfect Circle, en met laatstgenoemde trad hij een paar maanden later ook nog aan in de AFAS Live. Maar voor de laatste keer dat hij met Tool in ons land te zien was moeten we terug naar Lowlands 2007. Keenan en consorten hebben dan ook lang niets van zich laten horen, een opvolger op 10,000 Days uit 2006 liet dermate lang op zich wachten dat fans al grapten dat de titel een weergave van hoe lang het zou duren voordat er nieuw materiaal verscheen. Eerder dit jaar ging dan eindelijk de kogel door de kerk; 30 augustus verschijnt het nog naamloze nieuwe Tool-album. Reden genoeg om uit te kijken naar het concert dat het viertal in een stijf uitverkocht Ziggo Dome geeft dus.

Er is een strikt beleid tegen video-opnames en foto’s vanavond, zo wordt ons door zowel een strenge stem over de intercom alsmede een hoop opgeplakte briefjes verteld. Als om stipt 21:00 de lichten uitgaan, verdwijnen om ons heen dus ook vrijwel alle mobiele telefoons. Alles om maximaal op te kunnen gaan in het haast verstikkend duistere muzikale universum waarin de band ons meevoert. Zeker in het eerste half uur lukt dat alleraardigst. Opener Ænema – het bijna-titelnummer van Ænima uit 1996, wat ondergetekende betreft nog altijd het beste album van de band – slaat vanaf de eerste tonen al in als een bom. Het is duidelijk dat het gros van de aanwezigen lang heeft gewacht op deze avond, want de ontlading is direct voelbaar.

Daarna gaat de band in een moordend tempo verder met een snaarstrakke versie van The Pot, waarna het één-tweetje Parabol en Parabola zich meteen tot de hoogtepunten mag rekenen. Vooral de naadloze overgang tussen die twee nummers is magistraal. Al is ‘moordend tempo’ misschien een beetje overdreven, Tool-nummers zijn altijd al lang en de band neemt vanavond helemaal de tijd. De hoofdset bestaat uit tien nummers, deze eerste vier komen in een klein half uur voorbij, de overige zes nemen bijna een uur in beslag. Dat is zeker geen klacht, het vakmanschap op het podium is ontegenzeggelijk en het is een genot om te zien hoe ieder nummer lángzáám wordt opgebouwd, om telkens in een heerlijke climax tot uitbarsting te komen. Alleen de pauzes tussen de nummers halen soms de vaart enigszins uit de show.

Keenan is natuurlijk de grote aandachtstrekker – ook zoals altijd weer qua looks, de lange, grijze haren en paars-grijze oogschaduw die we bij de A Perfect Circle-shows vorig jaar zagen zijn inmiddels ingeruild voor een inkzwarte hanenkam met matchende facepaint – maar stelt zich zoals gebruikelijk op de achtergrond op. Bassist Justin Chancellor en, vooral, gitarist Adam Jones hebben muzikaal gezien de leiding in handen en staan ook letterlijk dichterbij het publiek. Eerstgenoemde waagt zich zelfs af en toe aan zeer bescheiden hoeveelheden publieksinteractie; Keenan houdt het slechts bij een half gemompeld ‘Amsterdam!’ aan het begin van de show. Doordat er dikwijls een doorzichtig projectiescherm voor het podium hangt is de afstand tussen band en publiek sowieso best groot.

Ook dat is op zich geen probleem, het enige pijnpunt is dat de desbetreffende video’s er vaak vrij verouderd uitzien. De computeranimatie in de clip voor Parabola die vanavond integraal voorbij komt was in 2001 uiterst indrukwekkend en vernieuwend, maar ziet er zeker op zo’n gigantisch scherm uit als… een videoclip uit 2001. Sowieso is dit optreden in meerdere opzichten een blast from the past. De muziek van Tool is op zich niet verouderd (alleen het relatief simpel in elkaar zittende Intolerance van debuutalbum Undertow laat echt zijn leeftijd zien vanavond), de band moet het echter wel vooral hebben van het oude materiaal. Descending en Invincible, de twee nieuwe nummers die vanavond voorbij komen, klinken zeker niet slecht, maar overdonderen ook (nog) niet tussen alle krakers van weleer. Al komt de instrumentale climax van Descending – inclusief moddervette lichtshow – aardig in de buurt.

Door die nieuwe nummers zakt de show in het middenstuk een klein beetje in, maar een fijn voortdenderend Jambi en een genadeloos Forty Six & 2 sluiten de reguliere set op een hoge noot af. Dan besluit de band echter om ons onbegrijpelijke redenen een pauze van maar liefst 12 minuten in te lassen tussen de hoofdset en de toegift, die dan ook nog eens begint met een niet vooruit te branden drumsolo en een eindeloos uitgerekt instrumentaal intro van Vicarious. Hierdoor kunnen we een kleine 25 minuten noteren waarin werkelijk niks interessants gebeurt – en Keenan lekker in de coulissen mag blijven – wat eigenlijk ook de enige smet is op een verder prima comebackshow. Als het eerdergenoemde intro eindelijk voorbij is bewijst Vicarious zich namelijk zonder al te veel moeite als een bescheiden klassieker. En een heerlijk meeschreeuwbaar Stinkfist als afsluiter is de kers op de taart. 30 augustus nieuw werk dus, we hebben er toch best wel zin in.

Fotografie: Luuk Denekamp

Gezien: 18 juni 2019, Ziggo Dome, Amsterdam

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

Neil Young laat de gitaar spreken in Amsterdam
concert
Neil Young

Neil Young laat de gitaar spreken in Amsterdam

Nog maar een paar jaar geleden stroomde het publiek nog tijdens de show van Neil Young de Ziggo Dome uit ...
North Sea Jazz dag 1: Burt Bacharach, Joe Jackson, The Internet e.a.
concert
Dobet Gnahoré

North Sea Jazz dag 1: Burt Bacharach, Joe Jackson, The Internet e.a.

Over smaak valt eindeloos te twisten, maar jazz? Daar lijkt de meerderheid het wel over eens. Jazz is hectische pleurisherrie ...
North Sea Jazz dag 2: Jamie Cullum, Toto, Macy Gray
concert
Mahalia

North Sea Jazz dag 2: Jamie Cullum, Toto, Macy Gray

Met de openingsavond nog als betonblokjes in de onderbenen begeven we ons opnieuw in Ahoy voor de tweede dag van ...

Recensie: Genadeloos Tool neemt de tijd in de Ziggo Dome (concert) | OOR