Land in zicht! De vuurtoren knipoogt, het geelwitte strand lacht ons toe. Aan de horizon ligt schateiland Vlieland – voor de vijftiende keer het betoverende decor van Into The Great Wide Open. We zetten voet aan land, klaar voor een weekendje wegdromen op het meest sprookjesachtige festival van het jaar. Al blijkt snel: zelfs in het paradijs is de onrust van de buitenwereld onvermijdelijk doorgedrongen.
Openingsfoto Sjoerd Knol
Tijdens je eerste wandelingetje door de ruisende dennenbossen merk je het al: Into The Great Wide Open is een bijzonder festival. In ieder opzicht gaat het er hier anders aan toe. Nergens is het te druk, overal is het mooi. Mensen lopen er rond met een boek onder hun arm, je mag er rondfietsen (altijd wind tegen), en na vier dagen loop je zomaar de kans om daadwerkelijk uitgerust thuis te komen. Misschien nog wel het meest opvallend is het publiek, dat uit allerlei soorten mensen bestaat. Kinderen, ontprikkelende millennials, oudere vrouwen in bloemenjurken, de rebelse, ‘kut’-roepende eilandjeugd: alles krioelt vrolijk door elkaar heen. En voor iedereen is er iets moois te beleven.
Wacht eens. Dennegeur, libellen, zilte zeewind… Dat klinkt als de perfecte biotoop voor singer-songwriters. Het hele weekend puilt het eiland uit van de folkies, in de breedste zin van het woord. Boygenius-achtige tienerkamerfolk (Billie Marten), cinematische Angel-Olsenfolk (Allegra Krieger), bezopen kroegfolk (The Mary Wallopers), Mary Wallopers-achtige kroegfolk maar dan in het Schots (Brógeal)… Je vindt het er allemaal. En geef de organisatie eens ongelijk. Zo’n band als Brown Horse bijvoorbeeld, die zijn toch gewoon gemaakt om tussen de dennebomen van de Open Plek te staan? Met hun glinsterende, oer-Amerikaanse folkrock wiegen ze Vlieland zachtjes wakker. De bomen deinen vrolijk mee.
Foto Alicia Karsonopoero (Billie Martin)
Fashionrapper Milolaathetlukken lijkt op het eerste oog misschien een minder typische ITGWO-act, al lijkt zijn wijnrode (en vast peperdure) quarterzip uitermate geschikt voor een weekendje wadlopen. Toch gaat de Open Plek wel lekker op het Amsterdamse stijlicoon met zijn geile puberbars. Tot op de heuvel klinkt het: ‘Leren broek, heb je leren pijpen?’ Breng de kinderen maar even weg.
Op een steenworp afstand van de Open Plek staat nog een jonge rapbelofte op. Is de wereld klaar voor een nieuwe Lil’ Kleine? De jonge Def oogt in ieder geval een stukje onschuldiger dan z’n collega-kattenkwaadrapper. Bij iedere line over bad bitches wil je hem een aai over z’n krullebol geven. Toch maken zijn luchtige TikTok-raps alle meisjes in de Kuil aan het dansen. Zelfs de eilandjeugd verlaat z’n vaste relhoekje bij de fietsenstalling om een filmpje te maken.
Vind je jezelf zielig omdat je een vijf uur durende reis achter je rug hebt? Basht. bewijst dat het veel erger kan. Die band was een goede twaalf uur onderweg vanuit thuisstad Dublin. Zei er iemand jonge-gitaarband-uit-Dublin? Dan ligt de vergelijking met Fontaines D.C. natuurlijk snel op de loer. Maar deze band klinkt anders. Meer als Wunderhorse: jongensachtige rocksongs met een hoog repetitiehokgehalte en een grungy randje. Niet allemaal even memorabel, wel gespeeld met de gretigheid van een stel jonge honden. Aan het einde van de set springt zanger Jack Leavey zelfs het publiek in. Daar schrikt de IJsbaan een beetje van. One step at a time, lads.
Wie het publiek wél meekrijgt, is Antony Szmierek. Door de afmelding van gitaarsensatie English Teacher kwam er last minute een vacature vrij op het hoofdpodium. En Antony had wel zin om te komen opdraven als coole invalleraar. Fun fact: in een vorig leven was hij daadwerkelijk leraar Engels. Dit is ook meteen de enige parallel tussen English Teacher en deze rapper uit Manchester, wiens clubby spoken word direct uit een Engelse partyfilm lijkt weggestuiterd. Twee weken geleden moest Szmierek zelf nog een Lowlandsshow cancelen, maar hier maakt hij alles goed met een charmeoffensief van een uur. Hij grapt, verleidt, springt het publiek in en beklimt het FIP-dek voor een dansje met een paar oma’s. En English Teacher? Die zijn we intussen al lang vergeten. Hier kennen we alleen Yoga Teacher. ‘Breathe in, hold, release.’
Foto Alicia Karsonopoero (Deki Alem)
Niet zo’n fan van folk, rap of yoga? Dan kun je altijd nog naar de Bolder voor je portie obscuur gitaargeweld. Bij de theatrale shoegaze van Eosine bijvoorbeeld – denk My Bloody Valentine meets Muse – of de Australische rammelpunkers van Delivery, die hun instrumenten nét goed genoeg beheersen om het zaaltje in de kronkels te leggen.
En als je er toch bent: blijf even hangen voor Droom Dit, dat eindelijk z’n felbegeerde plekje op ITGWO te pakken heeft. Een bijzonder moment voor de synthpopformatie uit Enschede, en dat merk je. Meestal houdt de band z’n publiek een beetje op afstand met een geconcentreerde, theatrale show die tot in de allerkleinste details klopt. Vandaag voelt het allemaal wat losser aan. Intiemer ook. Openhartig vertelt frontpersoon Sam de Laat ons over diens gebroken hart. Tijdens Liefde Lekt voelt de hele Bolder de pijn, om die vervolgens van af te schudden in de liefste moshpit van het festival. Leed en geluk liggen dicht bij elkaar, vooral bij Droom Dit.
Terwijl de voorspelde regenbuien veelal uitblijven, regent het dit weekend wel volop superlatieven over de schoonheid van dit festival. Woorden als ‘paradijs’ en ‘droom’ vallen als rijpe dennenappels, en iedere artiest vindt het geweldig om hier te zijn. Zo ook de Londense rouwdouwers van shame. Vlak voordat de band het podium betreedt, maakt hun gitaartech nog even snel een fotootje van de volstromende Open Plek. Net op tijd, want niet veel later breken de postpunkers het hele veld af. In recordtijd ontdoet frontman/oppergorilla Charlie Steen zich van vier lagen kleding, terwijl zijn bassist over het podium heen en weer vliegt alsof ‘ie door een libelle gestoken is.
Op het Sportveld windt S10 er geen doekjes om: ze gaat door een loodzware periode heen. Ondanks een vreselijk privédrama is ze vastbesloten om dit haar allerleukste show van de zomer te maken. Met een strakke set speelt ze het verdriet voor heel even keihard van zich af. Gelukkig hoeft ze dat niet alleen te doen. Tijdens De Diepte vraagt ze haar bandleden om wat dichterbij te komen staan, en ook hartsvriendin Froukje duikt weer eens op voor een punkversie van Ik Haat Hem Voor Jou (!). Nee, S10 is geen zondagskind. Wel een kind van de zon. En in een gitzwarte periode kiest ze voor het licht. Sterk.
Foto Ruby Dijt (Sef en Jerry Afriyie Dijt)
Oké, met z’n schapenwolkjes en langgerekte stranden is ITGWO natuurlijk de ideale plek om de wereld om je heen even helemaal te vergeten. Maar denk niet dat het festival dat ook doet. Sterker nog, meer dan ooit laat het eiland van zich horen. Luchtig en lief, maar luid en duidelijk. In ieder hoekje van het terrein ligt verzet verscholen, groot of klein.
Festivalgangers lopen massaal rond t-shirts met ‘Verzetje’ erop, kinderen protesteren voor meer natuur en tussen de dennebomen draait een dystopische film over de opwarming van de aarde (‘Je bent hier voor je lol!’ Sist een voorbijlopend meisje tegen haar vriendje). Ook op de podia is er volop activisme. Van de ‘fuck AFD’-jurk van S10 tot The Mary Wadlopers – sorry, Wallopers – die letterlijk al hun drinkliederen inzetten om de gevestigde orde in z’n gezicht te spugen.
Sef roept juist op tot verdraagzaamheid, en nodigt KOZP-oprichter Jerry Afriyie uit om het publiek toe te spreken. Met opgeheven vuist pleit hij voor een vrij Palestina, vrij Soedan, vrij Congo en vrij iedereen. Het Sportveld steekt z’n vuist in de lucht. Bezoekers, artiesten en vrijwilligers staan gebroederlijk naast elkaar. In een tijd waarin festivals en artiesten steeds vaker met elkaar overhoop liggen om politieke redenen, vecht iedereen op Vlieland voor dezelfde zaak. Hoe gaat die uitdrukking ook alweer? No man is an island?
