concert

Janelle Monáe sticht haar Rhythm Nation in Paradiso

Janelle Monáe was altijd al een vreemde vogel in het poplandschap. Waar andere commerciële sterren doorbraken door mee te liften op de laatste muzikale trends bouwde deze studente aan de leerschool van Prince vanaf haar eerst plaat al aan een eigen universum. Ze werd bekend met kunstzinnige doch funky popsongs over een wereld waarin mens en androïde met elkaar botsen, zowel tussen de lakens als politiek.

Ze had het binnen de rasters van dat thema al over serieuze issues als discriminatie en seksisme voordat het superhip werd om, zogenaamd, ieder mens gelijkwaardig te behandelen. Op Dirty Computer hevelde Monáe haar boodschap over naar een toegankelijker popgeluid. Dat haar muziek écht ergens over gaat, is slechts een van de vele redenen waarom OOR deze vrouw al in 2013 tot de Q.U.E.E.N. Of Pop kroonde.

Want los van het feit dat zelfs de meest commerciële, door Pharrell geproduceerde popsong op het nieuwe album van de zangeres in een feministische yell eindigt, maakt Monáe ook ‘gewoon’ muziek waarin het beste uit de geschiedenis van de commerciële pop in goede harmonie samenkomt. Net als in haar outfits zien we in haar liedjes evenredig veel zwart als wit. In het apocalyptische Screwed hoor je zowel Lady Gaga als Prince. Pynk werd geïnspireerd door de electropop van Grimes, maar het meerstemmige refrein klinkt bijna als good old gospel. De grootste invloed komt van een artieste die, net als haar bekendere broer en Monáe zelf, ook al zo goed was in het maken van popmuziek die aantrekkelijk was voor ieder soort mens, ongeacht afkomst, huidskleur en seksuele geaardheid. In alles – van haar militaire hoedjes tot haar militante danspasjes – zien we bij Monáe de stempel van Janet Jackson.

Met heftig dansbare popsongs vol stevige instrumentatie en zowel expliciet uitgesproken als van nature uitgestraalde boodschappen van samenhorigheid zou je kunnen zeggen dat Monáe vanavond haar eigen Rhythm Nation sticht. In de grote zaal van Paradiso, twee avonden op rij uitverkocht, is de popkoningin constant in beweging en consistent briljant. De meeste mensen die zangeres, producer, danseres, model én actrice op hun cv mogen zetten, zijn lang niet even goed in al die zaken. Moeilijk om diep te gaan wanneer je in de breedte werkt. Monáe is een uitzondering op die regel. Ze doet écht alles op hoog niveau. In de uithalen van openingsnummer Crazy, Classic, Life vliegt haar stem naar hoogten die ze jaren terug nog niet kon bereiken. In het sexy Take A Byte voguet en twerkt ze even goed als de vier professionele danseressen die haar omringen. Ongelofelijk goed zijn de rappassages die, net als op plaat, met de souplesse en kracht van een obese armadillo van Monáe’s tong rollen. Het refreinloze Django Chain, gerapt met een kroon op haar kruin en een troon onder haar kont, is slechts een van de vele krachtige hoogtepunten van de avond.

Drie videoschermen en zo’n vijf korte kostuumwissels benadrukken wel dat we hier te maken hebben met een échte popshow, die stiekem meer in AFAS Live dan Paradiso had gepast. Begrijp ons niet verkeerd: een popster met de slagkracht van een Janelle Monáe in zo’n kleine setting zien is een droom. Maar haar strakke, sterk gechoreografeerde show laat weinig ruimte voor de gewenste spontaniteit en persoonlijke touch, en richt zich zodoende op grotere zalen dan deze. Natuurlijk, Monáe nodigt voor I Got The Juice vier fans uit op het podium. Mooi ook, hoe divers die selectie is. Een meisje dat ongeacht stomme blikken op straat lekker haar kleurrijke zelf is. Een jongen die trots is op zijn vrouwelijke trekjes. Een zwarte gozer in een spierwit shirt. Black, leest de opdruk. En een kortharige vrouw op krukken. Maar goed, dat doet Monáe natuurlijk iedere avond. Net als dat kunstje aan het einde van I Like That, waarbij ze dingen in het publiek aanwijst die ze tof vindt. Tijdens haar eerdere shows, zoals die in People’s Place, dook Monáe plots het publiek in. Tijdens Come Alive (War Of The Roses) kroop ze, als een soort reptiel, sissend en klauwend door de mensenmassa. Stagedives en crowdsurfs. Niets van dat tijdens de huidige shows.

Niettemin zet Monáe een voor popbegrippen unieke show neer, waarin al haar talenten evenredig aan bod komen, waarin ieder nummer memorabel is en waarin een heerlijk gevoel van samenhorigheid de zaalsfeer domineert. Monáe zingt, danst en rapt op hoog niveau. Ze imponeert iedere minuut en overdondert ieder kwartier. Door een overheersend popgeluid, met slechts sporadische stukjes soul en funk, plus veel show(wo)manship in plaats van pure muzikaliteit, haalt ze het niveau van een Prince, D’Angelo of James Brown niet, hoeveel ze ook overduidelijk uit hun playbooks heeft geleend. Maar Janelle Monáe doet bijvoorbeeld niet onder voor Beyoncé. Niet dat muziek een competitie is, natuurlijk. We are all part of this Rhythm Nation, after all.

Fotografie: Bibian Bingen

Gezien: 6 september 2018, Paradiso, Amsterdam

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

Driemaal Melkweg
nieuws
Anathema

Driemaal Melkweg

Buiten hangt de herfst alweer in de lucht, binnen is het behaaglijk. Ook in de Melkweg, zo weten we uit ...
True Meanings
album
Paul Weller

True Meanings

Paul Weller houdt er de vaart in. Vorig jaar bracht hij A Kind Revolution uit, nu ligt er met True ...
Compilatie Chris Cornell aangekondigd
nieuws
Chris Cornell

Compilatie Chris Cornell aangekondigd

Op 16 november verschijnt er een uitgebreide compilatie van de overleden Chris Cornell. Het album, simpelweg Chris Cornell genaamd, is bedoeld als ...

Recensie: Janelle Monáe sticht haar Rhythm Nation in Paradiso (concert) | OOR