Alweer acht zomers lang tovert Royal Park Live de voortuin van paleis Soestdijk om tot unieke concertlocatie. Vroeger namen koningin Juliana en prins Bernhard vanaf het bordes het defilé af, anno 2025 zijn het grootheden uit de (inter)nationale popmuziek die zich hier door het volk laten toewuiven. Duitsers zijn ze wel gewend op Soestdijk, al is het legendarische Kraftwerk in ieder decor een opvallende verschijning. Op de zomerse zaterdagavond dus geen Rockpalast maar Technopop in de Baarnse bossen. OOR was erbij – en gaat op 2 december op herhaling in de AFAS Live.

Fotografie Arend Jan Hermsen

Hoe zou Kraftwerk naar Soestdijk zijn afgereisd? Vanuit Düsseldorf is het een uur of tweeënhalf rijden, als je de tijd hebt kan je ook gewoon met de trein en in de prachtige omgeving is het zomers goed fietsen. Eenmaal op de OV-fiets van station naar paleis lijkt het plaatje compleet: het blauwgeel van de NS en de draaiende pedalen brengen Trans-Europe Express en Tour De France Soundtracks samen, de ruime Baarnse fietspaden ogen met hun graues Band, weisse Streifen, grüner Rand als de Autobahn. En potverdrie, we worden bij de afslag richting Soest ook nog voorbij gestoven door een viertal strak in zwart gehulde wielrenners. ‘Links!’, roept de voorste, het lijkt wel half-Duits. Z’n pelotonnetje volgt gezwind, ze lijken haast te hebben. Groot gelijk, want zoals Mart Smeets altijd zei: de Tour wacht op niemand. De toekomst evenmin.

Transport, techniek, toekomst. Al meer dan een halve eeuw de drie pijlers van Kraftwerk. Immer gerade aus is hun motto, muziek het middel, verbinding het doel. Anno 2025 geldt het geesteskind van Ralf Hütter – tevens het enige constante bandlid sinds de oprichting begin jaren zeventig – als een van de toonaangevendste groepen aller tijden. Thematische visionairs, technische innovators.

Met zelfgebouwde elektronische instrumenten (vocoders, percussie) en in hun Kling Klang-studio ontwikkelde geluiden gaven ze in de jaren zeventig en tachtig vorm aan een profetische blik waar het computergestuurde werelden, mens-machines, elektrische cafés en Europese eenwording betreft. Een romantisch ideaalbeeld, waar je vanuit de realiteit van 2025 met weemoed in kunt verdwijnen. Een utopie wellicht? Laten we het houden op een mooie droom, die vandaag de dag nog resoneert, maar wel steeds verder weg lijkt.

De vijfduizend aanwezigen in de paleistuin, gemiddelde leeftijd vijftigplus, kennen die droom nog wel van vroeger. Alleen hadden ze waarschijnlijk nooit verwacht dat ze die op de stoep van Juliana en Bernhard tot leven zouden zien komen. Met het dovende daglicht in de zijdezachte zonsondergang, floept het podium om tien voor acht volgens het bekende recept aan met de Bliepjes. Het omineuze teken dat de zorgvuldig afgestemde machinerie klaar staat, het moederschip in de lucht hangt en ieder moment op ons neer kan dalen.

Pünktlich om 21 uur stappen Hütter en zijn gevolg met statige, afgemeten passen richting hun vier katheders, in hun lichtgevende ruimtepakken, letterlijk als Duitse mars-mannetjes. The Numbers is dan al bezig – of ze werkelijk achter hun werkstation staan lijkt aanvankelijk weinig verschil te maken – en vloeit naadloos over in het blokje van Computer World. ‘I program my home computer / beam myself into the future’, zingt Hütter zelfbewust. Het is meteen duidelijk: the future has arrived.

In Spacelab wordt duidelijk hoe de band hier zelf verzeild raakte: met het Evoluon. Pardon? Jawel, de virtuele vliegende schotel die Kraftwerk in 2013 voor hun concerten in Eindhoven maakte, doet nog steeds dienst als crowdpleaser – de vondst was zelfs zo geslaagd dat ie de afgelopen jaren ook buiten Nederland in 3D door de zalen zweefde. Op Soestdijk houdt Kraftwerk het spektakel vanavond tweedimensionaal, al deert dat de aanwezigen niet als we vanuit de ruimte de Baarnse bossen aangevinkt zien als locatie. We komen dichter en dichter bij de aarde, dan volgt een close up van het paleis en even later landt het futuristische gevaarte doodleuk op het bordes, precies op de plek waar we nu met z’n allen naar de vier space suits staan te kijken. Met de UFO naar je werk, forensen op z’n Duits… It’s more fun to commute.

Als vier paleiswachten staan de Musikarbeiter van Kraftwerk voor het grote scherm. En er is sinds de vorige bezoeken een wisseling geweest: Ralf Hütter leidt de zaak nog altijd vanaf links, geflankeerd door vaste engineer Henning Schmitz. Waar eerder de onlangs afgehaakte percussionist Fritz Hilpert stond, is nu videotechnicus Falk Grieffenhagen een plaatsje opgeschoven en op rechts wordt het iconische kwartet nu gecompleteerd door diens visuele collega Georg Bongartz. In z’n spaarzame interviews verklaarde Hütter al dat beeld en geluid in het Kraftwerk-universum even belangrijk zijn en nu het muzikale gedeelte letterlijk in een laptop past, zijn bild und klang eindelijk ook in de podiumopstelling in evenwicht. Al verandert dat vanaf de vloer vrij weinig: op de immer goedkeurend meeknikkende Hütter na verroert het viertal geen vin.

Dan de setlist, die meer lijkt te bewegen dan z’n makers. Losgekoppeld van het 3D-idioom – en met alle muzikale snufjes in een vingerknip oproepbaar – komen er dit voorjaar ineens zeldzaamheidjes naar de oppervlakte. Soestdijk krijgt, gekoppeld aan de vroege fanfavoriet Airwaves, het nooit uitgebrachte Tango te horen en mag zich een uurtje later ook in de handen knijpen met La Forme, dat tot de huidige tournee gold als een unicum, louter vertolkt tijdens de achtste avond van de Katalog-reeksen, als onderdeel van Tour De France Soundtracks. Het gebruikelijke segment van dit laatste Kraftwerk-album uit 2003 is vanavond dan weer extra toepasselijk omdat ‘s werelds grootste wielerronde – tevens Hütters levenslange passie – momenteel richting sprint finale door Frankrijk koerst.

En als vanouds zoeven we, geholpen door de kleurrijke, haarscherpe visuals, gloedvol over de Duitse Autobahn, hobbelen we spoorslags van stad naar stad met de Trans-Europe Express en dwalen we smachtend naar The Model tussen de nachtelijke Neon Lights. Op een paar punten lijkt de tijd Kraftwerk toch te hebben ingehaald: de angst voor radioactiviteit lijkt in de huidige energietransitie toch een ommekeer te maken. We hebben inmiddels andere vijanden – al is het onheilspellende nummer, met de Fukushima-insteek deels in het Japans gezongen, niettemin indrukwekkend. En waar kunstmatige intelligentie om zich heen grijpt en de grens tussen mens en machine anno 2025 daadwerkelijk vervaagt, missen we in de toegift onze vrienden The Robots des te meer. Zijn ze bang voor AI, of jaloers, of voelen ze zich gepasseerd? Of zitten de robots al klaar in het ruimteschip, wachtend om de mars-mannetjes weer naar huis te brengen? Er is maar één persoon op deze planeet die het weet…

‘De robots zijn thuis, ze liggen te slapen in de studio’, zegt een onberispelijk Duits-Engelse stem een half uurtje later, tussen de spiegels in het boudoir van koningin Juliana. Ralf Hütter oogt geen moment als de 78 jaar die in z’n paspoort staat, maar wel degelijk als de levende legende die hij is. Na twee uur lang z’n legacy tot leven te hebben gewekt in een zinnenprikkelende voorstelling van beats, bliepjes, vormen en kleuren, ontspant de meester van de Gesamtkunst even, bladerend door de albumhoezen-OOR. Zijn oog valt op de keuze van Peter Saville. ‘Dit is de verkeerde Autobahn-hoes! Iemand bij de Engelse platenmaatschappij moest ons mooie landschap destijds zo nodig veranderen. En kijk, het is ook géén Kraftwerk-letter.’

Even spuwen z’n ogen vuur. Maar na twee keer bladeren is daar Anton Corbijn over Unknown Pleasures, een ontwerp van diezelfde Peter Saville. De lijntjes van Factory naar Kraftwerk blijken dun. En wit. En talrijk: zijn het niet gewoon de Ätherwellen uit Airwaves? Hütter knikt, een glimlach keert terug op het gezicht. De leider van de invloedrijkste nog actieve popgroep ter wereld is met een mooie referentie al tevreden. Net als met de audiëntie van vandaag op het paleis, onderdeel van een hele zomer vol optredens op bijzondere locaties – en met de UFO ben je er zo. Trouwens, hoe is Kraftwerk nou toch echt naar Soestdijk gereisd? ‘Op de fiets, natuurlijk. We hebben vandaag 100 kilometer gedaan. Prachtige omgeving. ‘t Is dat we niet meer tijd hadden…’ Logisch. Ook bij Kraftwerk wacht de tour op niemand. En de toekomst evenmin.

KRAFTWERK: 2 december AFAS Live, Amsterdam.

Lees het hele interview met Ralf Hütter in OOR 9, begin september in de winkel.