Het wordt een latertje in Amsterdam. Zoveel is duidelijk als voorprogramma Martin Solveig niet om half acht maar pas om twintig over het podium van de Ziggo Dome betreedt om zijn dj-set te beginnen. En als hij vervolgens ook nog eens een vol uur mag blijven draaien. Waarna we nog eens drie kwartier naar het enorme podium blijven staren voordat de hoofdact van vanavond zich meldt: Madonna, 53, die haar recente album MDNA komt voorstellen in het nieuwe hoofdstedelijke concertpaleis.
Ze wisselt tijdens haar Europese tour de gebruikelijke stadions af met buitencategorie zalen als deze en voor de Ziggo Dome is het na Borsato, twee keer Pearl Jam en Sting opnieuw een vuurproef: de eerste monsterproductie, inclusief grote catwalk tot ver in de zaal, bewegende platforms en, jawel, ouderwets diva-gedrag van mevrouw zelf. Om vijf over tien wordt ze dan eindelijk binnengehesen, vanuit de backdrop van een gigantische kathedraal, met lang blond haar over een strakke zwarte outfit. Sting was een paar dagen geleden al klaar om deze tijd.
Nu is dat ongrijpbare, onverbiddelijke karakter ook een groot deel van de aantrekkingskracht van Madonna anno 2012. Terwijl de concurrentie, in de vorm van bad girls Lady Gaga en Rihanna, stevig tegen haar schenen schopt, houdt Madonna te allen tijde de zweep in handen. Ze is nog altijd hot news, als er en passant weer eens een borst of bil voorbij komt in een conservatieve halteplaats van haar tournee. Onvoorspelbaar en excentriek, mysterieus en toch expliciet – de uitstraling van Madonna in een notendop en ook vanavond vormen al deze punten de pijlers in haar presentatie.
Ze komt dus op in een pastorale setting, begeleid door klokgelui en monniken, plus de drie zangers van Kalakan, die de hele avond een sinistere, donkere toon zullen blijven zetten. Ook het kerkelijke decor zien we nog een paar keer terug. Girl Gone Wild van MDNA is de opener – je zou het tussen al het visuele geweld bijna vergeten – en er zullen nog zeven songs van het laatste album volgen, plus twee nieuwe tracks van het drie jaar geleden verschenen compilatiealbum Celebration. Alsof ze vanavond geen toevallige passanten in haar aanwezigheid duldt, louter de trouwe volgelingen die MDNA al van binnen en buiten kennen.
Die toevallige passanten stonden een paar uurtjes eerder nog wel bij de kassa. In grote buurman Amsterdam ArenA vindt vannacht het grote dansfeest Sensation plaats en een spontane warming-up bij Madonna leek vroegkomers wel wat. In aanstootgevend maagdelijk wit gestoken hadden de feestvierders zelfs zo een onderdeel van de show kunnen zijn – Like A Virgin staat immers vast op de setlist deze ronde.
Maar de ticketprijzen deden de bonnefooi-klanten nog witter wegtrekken dan hun kleding. 108,90 voor een staanplaats, 93,50 voor een slechtzichtplek op de tribune en maar liefst 185,00 voor een gewone stoel op de eerste rang. En dan waagt Madonna het halverwege de show ook nog om de mensen in de inner circle, omgeven door de grote catwalk, uit te roepen tot haar meest trouwe fans. Boe-geroep klinkt op vanaf de tribunes, Madonna lijkt er van te genieten; shockeren is nu eenmaal een kunst.
Als je als niet-superfan de ticketprijs hebt getrotseerd, maakt Madonna het je nog niet makkelijk. Het is al geen greatest hits-show vanavond, en de bekende nummers die voorbij komen kennen in enkele gevallen totaal nieuwe arrangementen. Open Your Heart krijgt een tribal-uitvoering, Like A Virgin zingt ze vanuit het midden van de zaal, louter begeleid door piano. Wel een mooi moment, indrukwekkend in z’n kleinschaligheid binnen deze mega-setting.
Andere highlights zijn Papa Don’t Preach (het vierde nummer, de eerste classic) de striptease in Human Nature, de koorddansact tijdens Hung Up en natuurlijk de heerlijke sneer naar Lady Gaga in Express Yourself: Gaga’s single Born This Way lijkt een eerstegraads kloon van Madonna’s klassieker, waarop de laatste een snippet van de eerste doodleuk in het origineel opneemt. En het moet gezegd: het past naadloos. Express Yourself komt overigens nagenoeg waarheidsgetrouw de zaal in vanavond, net als Vogue en Like A Prayer, waarmee we het hits-segment van de avond gelijk gehad hebben.
We komen natuurlijk niet alleen voor de hits, maar voor de totaalervaring. Dat zit, zeker in de kleine schaal van de Ziggo Dome, toch wel goed. Madonna brengt Las Vegas naar de Amstel in een strak geregisseerde show waarin overdaad hand in hand gaat met spiritualiteit; liefde met geweld. Punt-beha’s en majorette-outfits worden afgewisseld met schietende pistolen en zingende monniken. Moderne danspop meets uitbundige gospel, de lijn tussen camp en kunst is nauwelijks aanwijsbaar.
Pas na twaalven wandelen we de Ziggo Dome weer uit en zien we in de regen toch nog enkele tientallen witte pakjes oversteken naar Sensation, waar het feestje nog tot in de vroege ochtenduren door gaat. De Ziggo Dome heeft bewezen ook een stadionopstelling te kunnen huisvesten, terwijl Madonna geen enkele twijfel over laat wie er nog altijd de baas is van alle bad girls in de popwereld. Dat is zij nog altijd zelf. Alleen kunt U de volgende keer misschien een uurtje eerder beginnen?
Door Willem Bemboom / Fotografie: Paul Barendregt
Gezien: 7 juli 2012, Ziggo Dome, Amsterdam
