In deze op zijn zachtst gezegd roerige tijden is protest op muziekfestivals eerder norm dan uitzondering. Een beetje cru, maar oorlog en Massive Attack gaan samen als Trump en zelfbruiner. In 2009 stelde OOR al vast: Massive Attack is een politieke partij. De eerste hartverscheurende rampbeelden en zinnen op de schermen van de Hotot bevestigen dat we deze vrijdagnacht diep in de geloofsovertuigingen van Robert Del Naja en Grant Marshall gaan duiken. ‘Stilte kan doden.’

Fotografie Lisa Hussaarts

De officieuze grondleggers van de triphop gaan niet voor een viering van cultplaat Mezzanine (1998) of hun baanbrekende debuut Blue Lines (1991). Eerder dit jaar maakte De Naja bekend dat er een nieuw album in de pijpleiding zit: ook daar niets van. Het Britse duo stelt zich dienstbaar op, de boodschap overbrengen is duidelijk belangrijker dan een muziekfeest tussen de Groene Heuvels.

Nog niet eerder stonden konijnen van alle leeftijden zo dicht op elkaar gepropt deze openingsdag; de kaken stijf op elkaar en de voetjes strak tegen de vlonders. Bristol’s born and raised Del Naja opent met een cover van Gigi D’Agostino’s In My Mind. De aanwezige yuppen denken dat het een gezellige anderhalf uur gaat worden, twintig minuten later zijn ze verdwenen: het zal de band niets interesseren.

De visuals eisen de hoofdrol op. Bij vlagen voelt het alsof we naar een rampdocumentaire kijken met een prachtige soundtrack. Ellende blijkt de tand des tijds moeiteloos te overleven, want de gitzwarte triphop van zo’n dertig jaar oud voelt passender dan ooit. De ellendigheid valt door de ongekende vocalen van vaste gastartiesten Horace Andy, Deborah Miller en Elizabeth Fraser precies op zijn plaats. Vooral de operateske stem van laatstgenoemde gaat door merg en been.

Niemand wordt gespaard: makkelijke targets als Trump, Netanyahu en Poetin zijn het haasje, maar ook de ‘Democratische’ Republiek Congo. Alle statements zijn in het Nederlands, 3D praat zelfs in het Nederlands: de boodschap moet voor iedereen duidelijk zijn. Tussendoor flitst RTL-Boulevard nieuws voorbij over BN’ers. Sanne Vogel, Eva Jinek, maar ook gewone Nederlanders: de wereld valt uit elkaar en wij zijn radertjes in een systeem met carrières als communicatiespecialist. Wij zijn het wiel dat we willen breken.

Het constante ritme, de diepe bassen, de treurnis van de muziek; het komt in combinatie met de staat van de wereld harder binnen dan ooit. Met beelden uit de Oekraïense bossen en Gaza breekt het halve veld: vriendjes troosten hun vriendinnetjes, maar lijken zelf net zo goed behoefte aan een knuffel te hebben.

Als In My Mind vlak voor het einde zijn rentree maakt, lijkt de cirkel rond, maar we missen nog één nummer. Net als de andere hits van de Britten is Teardrops eigenlijk geen hoogtepunt, ondanks Fraser’s ongekende vocalen: het punt is al gemaakt en de tranen zijn op.

Massive Attack zet een prachtig stukje ellende neer, waarover in de tentenkampen rondom Down The Rabbit Hole nog tot diep in de nacht gemaald zal zijn. Het gaat zo veel verder dan leuzen als ‘Free Palestine’, maar weet filosofisch tot denken aan te zetten op een manier die niet eerder vertoond is: een absolute must-see.

Gezien: Down The Rabbit Hole 2025, 4 juli (23.20 uur) op de Hotot.