concert

North Sea Jazz dag 3: N.E.R.D, Cee-Lo Green, Khalid en meer

Wie North Sea Jazz jaarlijks bezoekt, kent het ritme van het festival vast wel. Op de vrijdag komt het feestje geleidelijk los, met meestal één echte knaller aan het einde van de avond. Op de overvolle zaterdag tellen we doorgaans meerdere aaneengeschakelde hoogtepunten, en verlaten we enigszins duizelig het pand. En dan is er de zondag nog, waarop we moe van een avond eerder niet te hard willen feesten. Op de laatste dag van North Sea draait het programma het meest om ontdekkingen in de kleinere zaaltjes, met de grote acts in Nile en Maas als bliksemafleiders.

Wie o wie gaat Chaka Khan (Maas, 16:30) tegen zichzelf in bescherming nemen? Ze staat vanavond voor het magistrale Metropole Orkest maar ook dat wil in haar niet de oude glorie oproepen. Ze zwabbert met haar stem, staat te rommelen met een stoel, want ze moet na tien minuten al zitten. En op een gegeven moment laat ze zelfs keihard de microfoon uit haar handen vallen terwijl het orkest speelt. Een hoogst pijnlijke vertoning. Alle dynamiek uit haar ooit zo explosieve stemgeluid is verdwenen en zelfs zacht op toon zingen lukt nauwelijks. Grootste makke is dat je staand/zittend voor zo’n goed ingestudeerd toporkest geen enkele plek hebt om je eigen mindere kunnen achter te verschuilen. Elke gemiste of valse noot is open en bloot hoorbaar. Haar wereldberoemde liedjes worden nog wel volop meegezongen en zo nu en dan nemen de drie prachtige achtergrondzangeressen wat van de benodigde uithalen en ad-libs voor hun rekening. De reactie van het publiek is zeer mat. Begrijpelijk. We blijven toch hangen in de hoop dat… Maar helaas. Laat deze vrouw alstublieft spoedig met pensioen gaan om nog ergere vertoningen voor te zijn.

Omdat het in de hal waar Aloe Blacc (Nile, 17:45) aantreedt werkelijk niet te harden is van de hitte bekijken we een deel via de grote schermen die overal in het gebouw hangen. Dat maakt een prima indruk. De North Sea Jazz-organisatie heeft er dit jaar trouwens opnieuw alles aan gedaan om de routing te verruimen en verbeteren waardoor we ondanks de verzengende hitte en massale opkomst nauwelijks opstoppingen meemaken.

Wij komen zo nu en dan op adem zittend voor de Congo waar wederom een enorm terras is aangelegd. Daar kunnen we een flink deel van Oumou Sangaré (Congo, 17:45) meepikken. De Malinese zangeres maakte vorig jaar na lange afwezigheid een nieuw album en dat wordt hier ten volle gevierd, op een dynamische en gloedvolle manier zoals alleen Afrikaanse artiesten dat in zich hebben. Dat wordt versterkt door het contrast met de stro-blonde bassiste die prachtig speelt maar er lekker statisch bijstaat, terwijl de kamele n’goni speler en de achtergrondzangeressen om haar heen dartelen, dansen en springen. Oumou zelf is ook betrekkelijke rustig en beheerst het plankier als nooit tevoren. Ze zingt uiteraard geweldig en haar repertoire is een prima, zeer toegankelijke mix van traditionele Malinese stijlen met invloeden van westerse jazz, funk en soul.

De bliksemafleiders werken dit jaar niet al te best, want zelden was het zó ontzettend druk bij de intieme podia van het festival. Buiten bij Mulatu Astatke (Madeira, 18:00) staat bijvoorbeeld continu een rij. Vervelend, maar verdiend. Astatke is een grootheid van de Ethiopische jazz, die dankzij heruitgaven van zijn werk door de populairdere reissuelabels ineens weer de wereld rond mag met zijn muziek. Zijn nummers matchen met de tropische omstandigheden in de snikhete, want overvolle zaal. Astatke wordt dit jaar 75, maar maakt nog steeds uitermate energieke, wereldse jazz vol (onder meer) Caribische percussie, jungle-instrumentatie en de onweerstaanbare ritmes uit thuisland Ethiopië. De oude toetsenist, die qua uiterlijk gewoon lijkt op het baasje van je plaatselijke 24/7-buurtsuper, heeft een fantastische zeskoppige band bij zich, maar speelt verbazingwekkend genoeg bijna de helft van alle muziek zelf. Hulde aan de mensen die de platen van, en zo ook deze man zelf uit de archieven opdoken.

Dat het ook enorm druk zou worden bij Keyon Harrold (Yenisei, 19.30) had de organisatie kunnen weten. De trompettist speelde immers de hoorn van Miles Davis in voor de film Miles Ahead, en heeft daarnaast een populair debuut uitgebracht dat vanaf de eerste spin al lekker klinkt. Harrold behoort, net als al die Britten gisteren, tot een nieuwe generatie jazzmuzikanten. Hij speelt evengoed moderne jazz vol hiphop- en soul invloeden als dat hij hiphop- en soulnummers met jazzjmpulsen maakt. En in die nummers, waaronder het maatschappijkritische The Circus, speelt hij niet alleen trompet. Hij zingt ook. Dat gaat hem misschien niet zo goed af als de oorspronkelijke vocalist Bilal, maar  Dat deze veelzijdige en toegankelijke trompettist niet in de Hudson, – de grote jazzzaal – de Darling – de zaal voor de ‘hippe muziek’ – of desnoods de Maas – de tweede grote popzaal – staat, snappen wij niet. Teveel mensen moesten hem missen, of hebben drie kwartier staan wachten om één liedje te kunnen horen.

De Panamese jurist, acteur en zanger Ruben Blades (Maas, 19:00) is hard op weg om de nieuwe president van zijn land te worden. De nu bijna 70-jarige veelkunner doet daarom een internationale afscheidstoernee waarvoor hij de gigantische Roberto Delgado Salsa Big Band heeft opgetrommeld. Zo’n groot salsa orkest krijgen we in Europa zelden meer te zien en al helemaal niet van dit hoge spelniveau. Tientallen blazers staan er op het podium, omringd door allerlei percussie en, helaas, ook toetsenspul. Een van die toetsenisten legt geregeld een totaal misplaatst synth-tapijt onder het bandgeluid. Dat niemand van die topmusici hoort hoe overbodig en irritant dit is! We proberen ons er niet door van de wijs te laten brengen en concentreren ons op Blades zang en geweldige praatjes. Hij schakelt doorlopend van Spaans naar Engels en vice versa. Ook in de muziek. Hij laveert  van Sinatra tot Juan Formell, de recent overleden leider van Los Van Van – de Rolling Stones van Cuba. En alles er tussenin.

Ook onbegrijpelijk, wat locaties aangaat: Vijay Iyer Sextet (Madeira, 20:00). Met zijn kleine big band maakte de normaliter zo experimentele pianist Iyer namelijk één van de meest toegankelijke jazzplaten van het afgelopen jaar. Het regende vijf sterren recensies. Het album stond zelfs tussen de popworpen in het jaarlijstje van één van uw verslaggevers. Opnieuw een act die in een veel grotere zaal had moeten staan. Opnieuw constant rijen tot onderaan de lift. Opnieuw terecht, al die animo, dat natuurlijk wél. Iyer doet geen al te moeilijke dingen op North Sea, en dat is weleens anders (geweest) bij de Amerikaan. Zonder teveel experiment gaat zijn sextet van speelse ritmes naar fraaie sfeerstukken. Er zitten alleen maar virtuozen, zoals meestersaxofonist Steve Lehman, in de groep, dus het niveau blijft constant torenhoog. Een hoogtepunt… voor wie er bij was.

In Khalid (Maas, 21:00) heeft de r&b een nieuwe ster die het genre hard nodig had. De pas twintigjarige zanger dealt op zijn debuutplaat American Teen met alle shit waar je vandaag de dag als tiener en net-volwassene mee moet dealen, en vond zo in korte tijd aansluiting bij miljoenen generatiegenoten. Young, Dumb & Broke is niet alleen een hit in de charts, maar ook een hit op de schoolpleinen. Nu staan idolen, en zeker idolen voor de tienerdoelgroep, niet bepaald bekend als artiesten met een lange houdbaarheidsdatum. Voor Khalid voorspellen we echter met enige voorzichtigheid een betere toekomst. De charmante knul heeft namelijk een aangename bariton waar hij meer mee kan doen dan successingles inzingen. Voor nu is Khalid echter een hitjeszanger die North Sea een van de leukste popshows voorschotelt, compleet met danseressen, kekke visuals en zoete verslavingen als 8 Teen, een liedje dat je ook gewoon meezingt wanneer je allang op jezelf woont.

We vallen ergens halverwege in het concert van Cee-Lo Green (Nile, 21:45) en lopen tegen een muur van geluid aan. ‘Jullie wisten niet wat je moest verwachten he? Roept de zanger ergens luid en inderdaad, dit oorverdovende spektakel overvalt ook ons. Mooi is het wel. Cee-Lo plukt uit het werk van eindeloos veel voorgangers met ondermeer een hilarische Phuck U Symphony van Millie Jackson, ter inleiding van zijn eigen omstreden kraker Fuck You. Uiteraard is er ook zijn Gnarls Barkley hit Crazy. Hij deed dat de avond daarvoor al als gast bij Anderson.Paak en die uitvoering was eigenlijk leuker.

Ze is wellicht de dochter van Sade, die met een tijdmachine naar het heden is gereisd. De Iranees-Nederlandse Sevdaliza (Darling, 22:15) maakt duistere r&b- en popsongs vol spanning, mysterie en ietwat kunstzinnige pracht en praal. Orkestraal en industrieel, ijzige elektro en magistrale strijkers, smelten in haar zowel experimentele als sfeervolle muziek samen. Met studiodebuut ISON timmert Sevda Alizadeh, zoals de 29-jarige artieste echt heet, ook internationaal hard aan de weg, maar vanavond staat ze als één van de afsluiters in Rotterdam. Daar maakt ze indruk met een licht theatrale liveshow waarin visuals en muziek één bijna bedwelmend geheel vormen. Zoals de eerdergenoemde Sade, maar ook een recentere sensatie als Jessie Ware, beschikt Sevdaliza over een stem die je over de wolken tilt, richting nirvana. Zelfs met haar meest minimalistische, triphop-achtige liedjes, zoals OBSERVER, weet ze te betoveren.

Leek op zaterdag de energie-piek al zo’n beetje te zijn bereikt met Anderson.Paak, daar wordt vanavond nog eens dik overheen gegaan. Het bij voorbaat al legendarische aantreden van N.E.R.D (Nile, 22:00) blijkt in de praktijk nog veel krachtiger en indukwekkender dan we konden vermoeden. Oprichters Pharrell Williams en Chad Hugo hebben – aanvankelijk als The Neptunes – allang bewezen dat ze melodieuze en hitgevoelige, radiovriendelijke liedjes kunnen maken. Daar gaat het hier dus niet om. Bezoekers die toch de zachtere kant Pharrell als solist hadden verwacht rennen met klapperende oren de zaal uit wanneer het hypermodieuze hiphop-soul- en funkspektakel kneiterhard van start gaat. Tja, ze hadden het kunnen weten. Wie overblijft beleeft de avond van haar/zijn leven. De muzikale basis is een snoeiharde mix van samples, loops en echt gespeeld instrumentarium, waaronder een retestrakke drummer. Geen idee wie, dat is ons in alle hectiek ontgaan. Stil zitten of staan is hier geen optie en de zaal bubbelt en bobbelt op en neer, royaal aangemoedigd door MC Pharrell. Halverwege krijgt het publiek van hem een lesje punk-etiquette. Hij legt geduldig uit wat een moshpit is en na veel twijfel en gemorrel in het al volop zwetende publiek worden er vier voorzichtige cirkels gevormd. Alwaar veel toeschouwers elkaar verbaasd staan aan te gapen. Wat moeten ze daar doen? Op het eind probeert Pharrell het nog een keer en ja hoor, er vormt zich een heuse grote cirkel in het midden waar, heel behoedzaam, een beetje tegen elkaar wordt geduwd en gehupst. Hilarisch. En verdraaid, daar komt ineens toch het Get Lucky voorbij dat Pharrell maakte samen met Daft Punk en Nile Rodgers, die het met Chic gisteren ook al ten gehore bracht. Na alle power van Lapdance, She Wants To Move of 1000 is dat ook best even lekker. Diverse gelukkige bezoekers vooraan mogen zich op het podium mengen tussen de groepsleden en de formidabele dansers die N.E.R.D zelf heeft gearrangeerd. Een completer, aangenamer of heftiger slot van dit immer enerverende totaalfestival hadden we ons niet kunnen wensen.

Door Kees Smallegange en Randy Timmers

Fotografie: Dimitri Hakke

Gezien: 14 juli 2018, Ahoy, Rotterdam

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

Driemaal Melkweg
nieuws
Anathema

Driemaal Melkweg

Buiten hangt de herfst alweer in de lucht, binnen is het behaaglijk. Ook in de Melkweg, zo weten we uit ...
True Meanings
album
Paul Weller

True Meanings

Paul Weller houdt er de vaart in. Vorig jaar bracht hij A Kind Revolution uit, nu ligt er met True ...
Compilatie Chris Cornell aangekondigd
nieuws
Chris Cornell

Compilatie Chris Cornell aangekondigd

Op 16 november verschijnt er een uitgebreide compilatie van de overleden Chris Cornell. Het album, simpelweg Chris Cornell genaamd, is bedoeld als ...

Recensie: North Sea Jazz dag 3: N.E.R.D, Cee-Lo Green, Khalid en meer (concert) | OOR