Bij North Sea Jazz weten ze hoe ze een feestje moeten geven. Na een wat tegenvallende editie in 2025, waarin het aan echt spannende optredens ontbrak, pakt het soul- en jazzfestival dit jaar groots uit voor zijn vijftigste jubileum. Zo op het eerste gezicht lijkt de line-up wellicht weer op de typische North Sea-affiche, omdat er zoveel gevestigde namen zijn die er ook dit jaar weer bij zijn. Maar in de praktijk renden we ons, gedreven door keuzestress, rot tussen vaste festivalvrienden, nieuw talent en wereldsterren die speciaal voor de gelegenheid een tandje bij leken te zetten.

En à la Messi op het huidige WK laat de eerste hattrick ook bij North Sea niet lang op zich wachten. In de Nile zwijmelen we net weg bij de Doctrine Of Love van Jalen Ngonda (openingsfoto), de man met de lekkerste en meest veelzijdige stem in de hedendaagse soulscene, wanneer gitaargeweld in de verte onze aandacht opeist.

De herrie blijkt afkomstig uit de Congo, waar Grace Bowers de tent nog net niet in de fik zet met haar virtuoze blend van grotendeels instrumentale rock, blues, soul en funk. Negentien jaar is ze pas, maar niemand die deze als veteraan musicerende blonde krullenbol ooit zo jong zou schatten. Wie echte puppies wil zien, loopt beter door naar de Maas, waar het geliefde creabeacollectief Snarky Puppy opnieuw de samenwerking opzoekt met het Metropole Orkest om tot een verslavende mix van klassiek, funk en spacejazz te komen.

Hoewel Cécile McLorin Salvant dit jaar de artist in residence van North Sea is, voelt de vrijdag aan als The Roots-dag. Overal kom je de legendarische hiphopformatie tegen. Niet alleen sluiten Questlove en zijn maten de eerste festivaldag af met bijna twee onverbiddelijke uren aan nostalgische, maar soms wat eenvormige hiphop; wanneer we op weg zijn naar de Darling, passeren we een klein podium in de centrale (food)hall, waar andere co-oprichter Black Thought zijn wijsheden deelt over een old-school hiphopbeat.

Ook Bilal, naar wie we naar onderweg waren, is natuurlijk een aan The Roots-gelieerde muzikant. Maar gelukkig draait het optreden van het neosoulicoon, die vooral bekend is van gastbijdragen, eindelijk eens om zijn eigen songs. Die zijn lang niet allemaal zo goed als het hitje Soul Sista, maar omdat Bilal zo’n bijzondere stem heeft, blijf je toch luisteren.

Van inmiddels bejaarde legendes die zullen sterven in het harnas tot de hongerige jonkies: de ‘echte jazz’ is ook dit jaar weer alom vertegenwoordigd op North Sea. Het genre trekt hier onverminderd volle zalen. Zelfs in de Missouri, waar het door gebrek aan raampjes en airconditioning muf en bloedheet is, is het druk. Daar treedt namelijk een van de hipste jazzcats van nu op: James Brandon Lewis. Hij onderscheidt zich van de meute met een vorm van freejazz die niet minder virtuoos, maar wel minder hectisch aanvoelt, door het aan te leggen met elementen uit gospel en spiritualiteit.

We zien een klein stukje van Esperanza Spalding, die dit jaar weer haar oorspronkelijke ding met zang en contrabas doet. Ze staat hier bijna altijd, maar ze is dan ook een hofleverancier van jazzy kwaliteitsmuziek. Desalniettemin zijn we als mensen nu eenmaal gevoelig voor alles wat nieuw en glimmend is. Vanuit dat gevoel staan we even later bij Sienna Spiro, de meervoudig viral TikTok-zangeres en de dochter van een juwelier die parels om de nek van onder andere Jay-Z en Prinses Diana plaatste. Ze heeft een kersvers debuutalbum op zak en klinkt bij vlagen als Adele, maar kampt met een gebrek aan echt goede liedjes. Pas wanneer de bloedstollende hit Die On This Hill de revue passeert, vangen we een glimp van grootsheid op.

Een sterker debuut wordt gemaakt door een vrouw die we minder snel in stadions zien zingen; Joy Crookes. Dit hoor je tegenwoordig natuurlijk over iedere Britse soulvrouw, maar deze 27-jarige zangeres doet sterk denken aan Winehouse, en dat komt niet alleen door haar rokerige stem. Zo combineert ze breekbare liedjes als Brave met tracks met swagger. Het enige wat ontbreekt is een stukje zelfvertrouwen op het podium.

Daarvoor kan ze wellicht wat afkijken bij Thundercat, die als de Dragon Ball-fanboy die hij is wederom een krachtniveautje gestegen is ten opzichte van de vorige keer dat hij op North Sea stond. Ditmaal treedt hij op in de Maas, die hij vult met zompige soulfunk vol geeky romantiek en basspel dat de omgeving harder laat beven dan Frieza’s tegenstanders deden vlak voordat Goku transformeerde. En over transformaties gesproken; het blijft machtig om mee te maken hoe Thundercats ingetogen studiowerk live in de vernietigende super saiyan-modus wordt gespeeld.

Crossovers met popmuziek zijn zo gek niet op North Sea Jazz, maar met de boeking van Charlie Puth maakt de organisatie het wel heel erg bont. Veel meer vanilla dan deze 34-jarige zanger en producer kan pop namelijk niet worden. Ik durf zelfs te beweren dat er geen enkel serieus muziekliefhebber is die met plezier naar Charlie Puth luistert. Omdat al zijn songs niet eens een hint naar menselijke emotie lijken te bevatten, klinkt zijn muziek als door AI gefabriceerd. Live doet Puth in ieder geval wat hij kan. Zo probeert hij zijn nietszeggende liedjes van soul- en funkimpulsen te voorzien. Maar zelfs wanneer Puths vingers tijdens een solo supersnel over de synthesizertoetsen glijden, mist het gevoel dat een Flea kort hierna juist wél weet over te brengen op het publiek.

De bassist van de Red Hot Chili Peppers is heus niet de beste trompettist sinds Miles, maar hij gaat op in wat hij doet. Hij weet daarnaast te verbazen, door de helft van zijn show in de Maas op te vullen met één lange, grotendeels geïmproviseerde groove, en niet met een opeenvolging van de kortere covers die óók op zijn debuutplaat als jazzmuzikant staan. Dat trompettist Flea zo geloofwaardig overkomt, komt overigens niet alleen door zijn eigen werkhouding. In zijn Honora-band spelen de grootste jazzvernieuwers van nu, waaronder gitarist Jeff Parker en drummer en elektro-muzikant Deantoni Parks.

Met gemiddeld een kwartier zonder overlap tussen meerdere optredens, ontsnappen we op zaterdagavond wederom aan de keuzestress en fomo die dit jaar steeds weer op de loer ligt. In de Congo horen we hoe de jazzy r&b die Selah Sue tegenwoordig maakt met de familie Galland live nog prachtiger uit de verf komt dan op plaat. Tijdens een vluchtig bezoekje aan de Madeira, wederom een benauwd jazzzaaltje, zien we vervolgens dat het Sun-Ra Arkestra z’n missie van het eren van de jazzpionier en rare snuiter anno 2026 ongewijzigd voortzet.

Met de boeking van Burna Boy heeft North Sea Jazz een headliner voor de toekomst gestrikt, die ook nog eens symbool staat voor alles wat mooi is aan dit festival. In de songs van deze onbetwiste koning van de afrofusion zit alle muziek die je ieder tweede weekend van juli in Ahoy hoort, van soul tot jazz tot rap tot rock. Burna en zijn veelkoppige band brengen deze golf aan hits met een kleurrijkheid die past bij het outfit van de gemiddelde festivalbezoeker, een gevoel van saamhorigheid dat matcht met de sfeer in de hallen van het festivalcomplex en een feel good-vorm van muzikaliteit die verrast, omdat deze superster inmiddels met zoveel stoere rappers heeft samengewerkt dat we bijna vergaten dat zijn roots niet bij Travis Scott maar Fela Kuti liggen.

Bij Youssou N’Dour hebben we het niet over waar zijn muzikale roots liggen. Hij is de muzikale roots. De zanger uit Senegal stond bijna veertig jaar geleden voor het eerst op North Sea en hoewel de jaren zijn stem en bewegingen ietwat beginnen te tekenen, swingt het er onverminderd op los tijdens zijn optreden in de Nile, waar N’Dour’s traditionele, soulvolle vorm van wereldmuziek vanwege de rest van het programma op dit hoofdpodium extra fris aanvoelt. Dergelijke hulpmiddelen zijn niet nodig bij Adrian Younge, wiens muziek altijd vernieuwend is. Sinds hij in 2016 de iconische soundtrack voor de Marvel-serie Luke Cage maakte, gaat het hard met deze componist, producer en multi-instrumentalist. Zijn hippe jazz is doorspekt met elementen uit soul, hiphop en blaxploitationfilms.

Hij draait al eventjes mee, maar 2025 was het jaar waarin Giveon eindelijk de aandacht kreeg die hij al heel lang verdiende. Deze strak in het pak geklede r&b-zanger bracht met Beloved zijn beste plaat tot nu toe uit en pakt in de Nile uit met zijn ontroerende, georkestreerde liedjes, ingezongen met een toegankelijke stem die aanvoelt als een warme deken op een koude winternacht.

En wie behoefte heeft aan een dubbele dosis gevoelige mannenstemmen, kan zo doorlopen naar John Legend, die vanwege het overschot aan sterke boekingen in de kleinere Maas is gezet. Hoewel Legend vandaag de dag een en al sterallure ademt, valt op de muzikaliteit van de man niets af te dingen. En wie het kapotgedraaide All Of Me echt niet meer kan verdragen, kan altijd nog doorlopen naar buitenpodium de Mississippi, waar Ally Venable een kleine menigte bestookt met dampende bluesrock, een genre waar de future duidelijk female is.

Tijdens het laatste rondje dat we dit jaar rennen, zien we dat North Sea in z’n sloturen volop voor de vrolijke noot kiest. Natuurlijk zijn Nile Rodgers & Chic weer van de partij voor een onderhoudend doch sfeervol eindfeest in de Nile. Net iets leuker is het echter in de Darling, die dit jaar extra lang geopend blijft voor een afterparty waar niemand minder dan de veelzijdige DJ Pee.Wee (aka Anderson. Paak) achter de draaitafels staat. Nog heel even de vaart erin en dan met loden benen naar huis. Zo pakte North Sea Jazz dit jaar van begin tot eind uit zoals het een stinkende rijke Sara of Abraham betaamt. Kosten noch moeite zijn gespaard om deze editie tot een groot succes te maken. Alleen de opblaaspop voor de deur ontbrak.

Fotografie: Dimitri Hakke