‘Soli Deo Gloria’ staat er in grote reliëfletters op de achterwand van Paradiso, vlak boven het middelste glas-in-loodraam van de poptempel. De Latijnse tekst (die zoveel als ‘enkel aan God de eer’ betekent) zal er vast al behoorlijk wat jaren prijken, maar vanavond valt deze mij en vele andere aanwezigen pas voor de eerste keer op. Precies op de avond waarop punkpoëet Patti Smith, niet bepaald de grootste liefhebber van religie, die beruchte openingszin van haar debuut Horses snauwt. ‘Jesus died for somebody’s sins, but not mine’. Smith is anno 2015 nog steeds de rebel en energieke artiest die ze in 1975 was, toen Horses uitkwam. De boodschap is tijdens het jubileum van de debuutplaat nog steeds relevant en nog lang niet versleten, bewijst een sterke integrale vertolking in Paradiso.
Het is niet gek dat Horses geroemd wordt als één van de beste en invloedrijkste albums uit de popgeschiedenis. Kenners en fans spreken niet zelden over hoe dit album op muzikaal gebied uniek in zijn soort is, om nog maar te zwijgen over de status van de albumhoes, bij natuurlijk daglicht gekiekt door toenmalige partner Robert Mapplethorpe. Door haar eigen gedichten voor te dragen begeleid door muziek, of deze zingend en mauwend te integreren in haar songs, drukte Smith haar eigen stempel op punk. Want een poëet is ze, naast schrijfster, zangeres en zo ongeveer alle andere kunstprofessies die deze wereld rijk is: in een muisstille grote zaal start Patti Smith de avond met het opzwepende en opsommende gedicht Compact Awareness, voorgedragen vanaf de achterkant van de plaat. Het publiek houdt de adem in, maar kan alles loslaten bij de warme piano-akkoorden van Gloria In Excelsis Deo, de cover van Them die herschreven werd met gedichten van Smith. Pure euforie en sentiment naar veertig jaar geleden hangen in de zaal, want iedereen weet precies wat er de komende 45 minuten gaat gebeuren.
De integrale verjaardagsvertolking van Horses natuurlijk, en deze kent weinig tot geen fouten. Smith kent de songs alsof het oude vrienden zijn: ze weet precies waar en wanneer de leuke muzikale details te vinden zijn en geeft iedere muzikant de ruimte om hier nadruk op te leggen. Haar band, deels in bezetting van toen en deels verfrist (o.a. met zoon Jackson op snaren), speelt vlekkeloos en na al die jaren nog steeds met plezier. Afwisseling is er ook in de vorm van wat schoonheidsfoutjes: Smith vergeet haar eerste tekstregels tijdens Free Money, maar krabbelt vocaal op lachende wijze overeind. ‘Ik ben gewoon vrolijk’, zegt de energieke Smith, van wie geen enkel moment te merken is dat ze al 68 lentes op deze aarde heeft meegemaakt. Smith schakelt aan het eind van de reguliere set op gepaste wijze over van blijdschap naar herdenking aan alle dierbare overledenen tijdens Elegie, een nummer dat alleen nog maar meer karakter heeft gekregen door de jaren heen door toevoeging van recente namen (Kurt Cobain en Amy Winehouse).
In de toegift wordt Paradiso getrakteerd op een herinnering van Smith aan 1978, toen ze met haar band Dancing Barefoot vertolkte en ‘iedereen in Paradiso het hele fucking nummer meezong’. Een goed besluit van de band om dat moment nog eens dunnetjes over te doen, gevolgd door een nog harder meegezongen Because The Night. Smith komt nog eenmaal terug om de tent af te breken met My Generation, haar schreeuwerige punk-antwoord op de baanbrekende hit van The Who. Haar gitaar wordt zoals gebruikelijk snaar voor snaar gesloopt, alvorens iedereen het podium mag verlaten. Opmerkelijk moment: Smith vraagt een typisch hippiemeisje dat eerder door de beveiliging van het podium werd gehaald om met haar vriendin op datzelfde podium te komen dansen. Zo bevestigt Smith nog maar eens wat voor rebel ze is: laat je stem horen en wees vrij. People Have The Power! Op deze momenten is de vrouw op het podium op haar sterkst en bewijst ze dat Horses en haar teksten nog geen greintje aan kracht hebben ingeboet. Sterker nog: Smith krijgt er veertig jaar na dato nog steeds jonge fans bij. Al met al is er maar één iemand die eer verdient vanavond: geen god, maar de muzikale verlosser herself: Patti Smith.
Door Dave Coenen / Fotografie: Marcel Poelstra
Gezien: 25 oktober 2015, Paradiso, Amsterdam
