Op de festivals vinden ieder jaar onvoorspelbare gebeurtenissen plaats. Niet miljoenenheadliners als Tyler, The Creator (Lowlands) of The Cure (Pinkpop), maar Sophie Straat gaf het meest besproken muziekoptreden van deze festivalzomer. Dat juist Straat zo veel losmaakte, was het gevolg van haar oproep tot een moshpit (‘Alle witte mannen naar achter!’) op Best Kept Secret. De zangeres trad gewoon op, enthousiast, vol adrenaline. Maar online ging de uitspraak een eigen leven leiden en op tv verweet advocaat Bram Moszkowicz de zangeres discriminatie op basis van ‘geslacht’ en ‘kleur’.

In Voetbal Inside tierde Johan Derksen vervolgens dat hij zich ‘niet laat piepelen’ door Sophie Straat met als gevolg dat honderden mensen melding deden van discriminatie, en er zelfs aangifte werd gedaan tegen de zangeres. Dat het OM niets strafbaars zag in Straats uitspraak, verbaasde niet. Maar hoe vernederend moet deze rel geweest zijn voor haar? Haar plaat van vorig jaar heette nog Wie De Fak Is Sophie Straat, inmiddels denkt het hele land te weten wie Sophie Straat is. Niet bekend van een liedje, maar van de aankondiging van een liedje.

Ze speelt haar grootste hit op Lowlands precies, precies, zoals die viraal ging, met groots gejuich tot gevolg. ‘We leven in een systeem dat kapot is, vanaf het begin. Dit is de laatste keer dat ik het ga uit leggen aan de witte man!’ Buiten de tent roept dat, ook op dit progressieve festival, agressie op van een man, die naar het podium blaft: ‘Linkse hond!’

De verontwaardiging rondom Sophie Straat doet geen recht aan haar talenten. Door haar omarming van het levenslied is ze heel Hollands, maar tegelijkertijd zegt ze ook waar het op staat. Ze opent met haar hit Vrijheid, Gelijkheid en Zusterschap, over een toekomst waarin de ‘azc’s al lang verleden tijd zijn’ en waar ‘in de Champions League hij kan zoenen met een hij’. De muziek is vrolijk en gevoelig, maar Straat blaft niet alleen, ze kan ook bijten.

Verbluffend effectief is Let Me Tell You Something About My Country, waarin ze op een bulderende hardrockriff armpje drukt met misplaatst nationalisme. ‘Indonesia, South-Africa to Palestina – fuuuuuuuckkkkk’, schreeuwt ze door de Bravo, om de ‘fucking fascists’ tot de orde te roepen. Dit is toonaangevend activisme, waar Straat geschiedenis en maatschappijleer combineert.

Ze sluit af met het schitterend gezongen De Witte Duif en met een verbindende speech. Iedereen zag de visuals: ‘Popstars against nazis.’ Straat merkt terecht op: popstars against nazis zijn niet eng, nazi’s zijn eng!’ Zo zien we haar graag: eerlijk, met een dijk van een bullshitdetector, en opkomend voor groepen die het nodig hebben.

Een dag eerder besprak Sophie Straat op dit festival de bundel Op een andere planeet kunnen ze me redden van de recent overleden dichter Lieke Marsman. En we parafraseren hier omdat de speech sneller ging dan we mee konden tikken. ‘Niks is te voorspellen’, zei Straat ingetogen. ‘Niks is te voorspellen behalve de dood, maar wat Lieke Marsman me heeft geleerd, is dat ik moet proberen de dingen die ik niet begrijp beter te leren begrijpen.’

Gezien: Lowlands 2026, zo 14.30 uur (Bravo)

Fotografie: Arend Jan Hermsen