Het is volle bak in de Amsterdamse Tolhuistuin. De acht bandleden van The Notwist ogen als een stel jaren-tachtigdocenten – type ‘Kernenergie? Nee bedankt!’ – die wat instrumenten uit het muzieklokaal hebben gegrist om de schoolavond op te luisteren. De Beierse indietronica-band heeft een trouwe schare volgelingen die in Nederland van oudsher relatief groot is. Het podium oogt als een overvolle werkplaats zonder duidelijke voor- of achterkant.

Zanger en gitarist Markus Acher, de ene broer, draagt een verwassen shirt, afgetrapte instappers met spekzolen en een bril die net uit het lood hangt. Micha Acher, de andere broer, kruipt weg achter een gigantische sousafoon. Timide neemt iedereen zijn plek in.

Kijkend naar de overige bandleden – allemaal multi-instrumentalisten, zo zal blijken – en hun ‘gear’ komt OOR-collega John Denekamp in me op. Zijn recensie van het laatste album News From Planet Zombie rept over ‘toeters en bellen’. Maar naast die toeters, bellen en het standaard instrumentarium hebben de Duitse broeders voor deze tour nog veel meer in hun flightcases gepropt. We spotten onder andere een basklarinet, een timpani, een harmonium, een taishōgoto, een balgaccordeon en – jawel – een goedkope plastic blokfluit.

En juist die laatste breekt – na de bedrieglijk rustige opener Teeth – de avond open tijdens X-Ray. Die track was niet zomaar de ijsbrekersingle van hun laatste album. Met name de korte drum-erupties – alsof Bambam van The Flintstones steeds even los mag gaan – zijn waarlijk verrukkelijk.

Ondanks de vele instrumenten blijft het toch vooral de vlijmscherp afgestelde, oersimpele Telecaster van Markus Acher die dwars door alles heen snijdt. Opvallend is ook hoe de sousafoon niet zozeer als koperinstrument opduikt, maar als hele diepe baslaag. Het enorme ding zit van nature al in die lage frequentie, maar door de pedaal-effectketen wordt dat effect extra aangezet.

Hoewel de set uiteraard sterk helt richting News From Planet Zombie – er komen zeven van de elf tracks langs – is ook Neon Golden (2002) vanavond goed vertegenwoordigd. Het is in theorie hun vierde studioalbum, maar toch vooral het moment waarop The Notwist zichzelf opnieuw uitvindt en een blauwdruk neerlegt waar ze sindsdien op voortbouwen. Dat ‘opnieuw uitvinden’ mag je overigens heel letterlijk nemen. The Notwist begon namelijk als onversneden metalband. Zet voor de gein Nook (1992) eens op – je hoort een compleet andere band.

In eerste instantie kleurt The Notwist nog binnen de lijntjes. De uitvoeringen die we kennen van hun studioplaten worden losjes maar herkenbaar gevolgd. Gaandeweg wordt die ondergrond steeds vloeibaarder en uiteindelijk kantelt de set. Tegen het einde worden de ingrepen steeds radicaler: nummers worden opgerekt en ruw uit hun oorspronkelijke mal gescheurd. Overgangen vervagen, lagen schuiven over elkaar. Ritmes blijven als anker liggen terwijl al het andere schuift.

De lichtshow migreert mee. De backdrop zelf blijft opvallend statisch – feitelijk gewoon de albumhoes – waardoor alle visuele beweging op het podium ontstaat. Tussen de muzikanten staat een veld van kleine LED-lichtjes op dunne steeltjes die oplichten en van kleur verschieten, zonder vast patroon. Af en toe trekken groene draaikolken over de vloer. Als de set uitloopt in een groepspsychose, worden de subtiele lichtpunten weggevaagd door stroboscoopgeweld. In die flitsen zien we Markus Acher zijn Telecaster hardhandig afranselen.

Af en toe schemert het verleden door de tracks heen en laat The Notwist zijn metalen tanden zien. Tegen het einde van de main set verdwijnt de band goeddeels van het podium en storten de drie overgebleven kernleden Agenda, een track uit hun vroege periode, over de zaal uit. Daarna volgt een goddelijk lange versie van Into Another Tune, die volledig van de rails loopt. In de coulissen staan crewleden massaal te filmen. Daarna volgt een reeks toegiften. Als het licht aanspringt, weet iedereen het: dit was geen gewone avond.

Er hoeft niets meer gezegd te worden.

Gezien: 21 april 2026 in Tolhuistuin, Amsterdam

Fotografie: Anne-Marie van Rijn