film

50 jaar Kralingen: drie dagen rock, wiet en regen

Op vrijdag 26 juni 1970 startte in het Kralingse Bos in Rotterdam het Holland Pop Festival. Kralingen, zoals het in de volksmond ging heten, werd het Nederlandse equivalent van Woodstock. Drie dagen peace, love and music werden drie dagen rock, wiet en regen. Maar iedereen die bij de ontluikende Nederlandse popwereld hoorde, was er. Volgens de overlevering trok Kralingen 100.000 bezoekers, waarvan zeker de helft niet betaalde om binnen te komen. Een pontje dat belangstellenden voor een tientje naar het festivalterrein voer, kostte de organisatie handenvol geld. George Knap, Tinus van Daal en Berry Visser dachten van tevoren met 30.000 betalende bezoekers uit de kosten te komen, maar bleven met een tekort van 700.000 gulden zitten en gingen failliet. Maar in de collectieve herinnering bleef het een mythisch evenement. Komend weekend gaat Kralingen-docu Stamping Ground in de (opgepoetste) reprise.

WIE ERBIJ was, vertelde later spannende verhalen over seks, drugs en rock & roll. En vooral over het gevoel van vrijheid: voor het eerst met zoveel geestverwanten bij elkaar! Net als bij Woodstock werd de mythe ondersteund door een filmdocumentaire. Het door de Duitser Hans Jürgen Pohland en de Nederlander George Sluizer geregisseerde Stamping Ground draaide maar enkele weken in de bioscopen, maar had een enorm bereik met vertoningen tijdens filmavonden in de open jongerencentra, de voorlopers van de poppodia. Jarenlang werden daar tijdens de vormingsavonden jonge mensen de grondbeginselen bijgebracht van het hippiedom, met beelden van extatisch dansende blote jongens en meisjes, nauwgezet gadegeslagen door pretsigaretten rokende omstanders. Wie dat allemaal nog eens terug wil zien, kan in juni zijn hart ophalen in de bioscopen, want daar draait dan een opgepoetste versie van Stamping Ground.

KIJKEN NAAR Stamping Ground is reizen in een tijdmachine. Veel komt bekend voor: een podium met daartegenover een toren met een lichtinstallatie en een mengtafel, de wild in het rond springende sterren op het podium, het dansende publiek en de eindeloze kampeervelden. Het concept ‘popfestival’ is in vijftig jaar nauwelijks veranderd. Ook de opzet van de documentaire – losse songs uit de optredens, afgewisseld met korte interviews – is niet anders dan hoe de publieke omroep nu een dagje Lowlands of Pinkpop verslaat. Maar de manier van filmen is héél jaren zeventig: alles (te) close-up gefilmd en daardoor rusteloos. Pohland en Sluizer waren ook duidelijk meer geboeid door wat zich op en rond het veld afspeelde dan door de optredens. Alle onderdrukte seksualiteit en experimenteerdrang kwamen die vrijdagmiddag naar buiten. Zodra het zonnetje begon te schijnen, gingen de kleren uit. We zien topless zonnende jongens en meisjes, naaktzwemmers, weirdo’s die iets ‘interessants’ stonden te doen en eindeloos veel doorgegeven joints. Als aan het eind van de dag tijdens de band It’s A Beautiful Day een daverend onweer losbarst, wordt dat door de hippies begroet met een massale regendans. De twee volgende dagen is het typisch Hollands weer en richten de camera’s zich noodgedwongen wat meer op het podium. Maar dan zijn de gezichtsbepalende beelden al geschoten.

HOEWEL KNAP, Van Daal en Visser weinig ervaring hadden met het organiseren van popconcerten lukte het ze klinkende namen te boeken. Santana, Canned Heat, Jefferson Airplane, Fairport Convention, The Byrds, Soft Machine en Pink Floyd waren topnamen. En Country Joe’s I Feel Like I’m Fixin’ To Die Rag was een van de hits van Woodstock. Veel mindere goden waarmee de affiche verder werd gevuld, zouden later bekend worden: Al Stewart, Caravan, T.Rex en Dr. John The Night Tripper. Mungo Jerry zou enkele weken later zelfs de zomerhit van 1970 scoren met In The Summertime. Ook qua Nederpop hadden ze een neus voor talent: slechts weinigen hadden gehoord van CCC Inc. of Supersister, maar beiden deden het prima op het hoofdpodium en hadden daarna een glansrijke carrière.

Toch is Stamping Ground muzikaal geen feest van herkenning. Geluidsversterking en muziekregistratie stonden in 1970 nog in de kinderschoenen. Het ingehuurde Engelse productiebedrijf had moeite om enige balans in de geluidsmix te brengen. Wat opvalt is dat Amerikaanse bands als The Byrds en Canned Heat duidelijk gewend waren aan slechte installaties en geroutineerd en strak hun repertoire afdraaiden. T.Rex had nog niet de draai gemaakt richting glamrock en probeerde het veld te vermaken met zweverige hippiedeuntjes op elektrische gitaar met een trommeltje als begeleiding. En dat klinkt uitermate knullig. Dat doet ook Jefferson Airplane, dat zelfs in het klassieke White Rabbit niet meer blijkt dan een rammelend gitaarbandje met een door elkaar heen schreeuwende Paul Kantner en Grace Slick. Diezelfde Kantner had in zijn interview behoorlijk wat noten op zijn zang. ‘Interessante popmuziek komt uit landen waar grote sociale en politieke tegenstellingen zijn, zoals de Verenigde Staten. Dat is het probleem voor popmuziek uit Europa. Uit een vredig land als Zwitserland hoor je nooit wat, ook geen popmuziek.’ Het was typerend voor de Amerikaanse dominantie in de popmuziek van die jaren.

AF EN TOE is er een magisch momentje. Dr. John The Night Tripper doet zijn naam eer aan en maakt met zijn New Orleans-funk van de zaterdagnacht een dansfeest. En Country Joe sleept het publiek mee in zijn mantra Freedom. Het echte vuurwerk komt echter van de headliners. Santana, op dat moment net doorgebroken met Evil Ways en Jingo, speelt waanzinnig professioneel en strak en brengt het veld in vervoering. Dat doet ook Pink Floyd met zijn hypnotiserende psychedelische rock. Met Set The Controls For The Heart Of The Sun en A Saucerful Of Secrets nemen ze het trippende publiek mee naar een andere wereld, wat een intrigerend schouwspel oplevert. Was je erbij, dan is Stamping Ground niet te missen jeugdsentiment. Wil je zien hoe het er in 1970 op een festival aan toeging, dan geeft de film een technisch wat gemankeerd, maar heel natuurgetrouw beeld van een wereld vol blommenkinders.

STAMPING GROUND van regisseurs Hans Jürgen Pohland en George Sluizer is op 26, 27 en 28 juni te streamen via Pathé Thuis. De film draait dan ook in de bioscopen.

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

A Hero's Death
album
Fontaines D.C.

A Hero’s Death

‘Een introverte, introspectieve plaat’ moest het worden, die ‘moeilijke tweede’, zo vertellen de mannen van de Ierse postpunktrots Fontaines D.C ...
Made Of Rain
album
The Psychedelic Furs

Made Of Rain

Je hebt vintage postpunkbands die zelfs op pensioengerechtigde leeftijd nog beluisterbaar nieuw werk uitbrengen (al houdt het na Wire en ...
Fontaines D.C.: 'De insteek was dit keer postpunk-Beach Boys'
interview

Fontaines D.C.: ‘De insteek was dit keer postpunk-Beach Boys’

Dit interview met Grian Chatten en Conor Deegan III, respectievelijk zanger en bassist van het Ierse Fontaines D.C., vond plaats ...

50 jaar Kralingen: drie dagen rock, wiet en regen (film) | OOR