Ruim zevenhonderdduizend radio- en televisieprogramma’s, films en historische opnamen zijn vanaf vandaag gratis toegankelijk via de nieuwe online Schatkamer van het Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid. Minister Rianne Letschert van OCW opende het platform woensdag tijdens een live-uitzending van Tijd Voor MAX. Daarmee krijgt Nederland toegang tot een van de grootste online media-archieven ter wereld.

De Schatkamer bevat programma’s uit de periode 1920-2020, afkomstig van de publieke omroepen. Naast historische nieuwsbeelden en klassieke televisieprogramma’s opent voor muziekliefhebbers een omvangrijk archief van de Nederlandse popcultuur. Vooral het werk van VPRO-programmamaker Bram van Splunteren springt eruit. Zijn televisiearchief leest als een alternatieve geschiedenis van de undergroundmuziek op de Nederlandse televisie.

Via de Schatkamer zijn onder meer oude uitzendingen terug te vinden van Gotterdammerung 2000, met optredens van Joy Division, Killing Joke, Siouxsie & The Banshees en The Birthday Party. Ook afleveringen van Onrust! en Fa. Onrust staan online, inclusief vroege Nederlandse televisieoptredens en interviews met The Pixies, Lou Reed & John Cale, Urban Dance Squad, Red Hot Chili Peppers en Dinosaur Jr. Van Splunteren filmde daarnaast een indringend portret van Nick Cave in West-Berlijn in 1987 en maakte documentaires rond artiesten als Herman Brood, The Residents en John Hiatt.

Dit soort programma’s laat zien hoe belangrijk de VPRO in de jaren tachtig en negentig was voor de zichtbaarheid van alternatieve muziek in Nederland. Waar commerciële televisie vooral op mainstream pop mikte, bouwden programma’s als Onrust! aan een audiovisueel archief van postpunk, noise, undergroundcultuur en experimentele muziek. Veel van die beelden waren jarenlang lastig toegankelijk of verdwenen in archiefdepots.

Volgens Beeld & Geluid-directeur Eppo van Nispen tot Sevenaer gaat met de opening van de Schatkamer een grote droom in vervulling. Het aantal beschikbare programma’s blijft de komende jaren groeien via nieuwe licentieovereenkomsten en materiaal waarvan de rechten inmiddels zijn verlopen. De Schatkamer is gratis toegankelijk via schatkamer.beeldengeluid.nl

Foto: Feike Faase