column

'Nu is de tijd: stop met die eeuwige vierkwartsmaat'

De vreselijkste columns zijn columns die gaan over het schrijven van columns. Deze keer heeft het een functie. Dat beloof ik.

Ik schrijf deze column op een qwerty-toetsenbord. De volgorde van de letters op dat toetsenbord is niet toevallig. Letters die vaak na elkaar komen zijn ver van elkaar verwijderd, om te voorkomen dat de hamertjes van de typemachine met elkaar in de clinch raken. Op een digitaal toetsenbord heb je geen last van hamers. Een andere rangschikking van de letters zou het typen aanzienlijk kunnen versnellen, maar we zijn nu eenmaal gewend aan qwerty. Massale omscholing is vrijwel onmogelijk om te organiseren en op korte termijn uiterst kostbaar. We zitten tot in den eeuwigheid aan dit inefficiënte toetsenbord vast.

Ziedaar het schoolvoorbeeld van het fenomeen dat we padafhankelijkheid noemen. In de popmuziek is het bestaan van dergelijke processen lastig aan te tonen, maar ik geloof er sterk in dat ze er zijn. Neem de vierkwartsmaat. Zowel in de mainstreampop als in de avontuurlijkere hoek is dat de default setting. Er zijn theorieën die stellen dat het komt door de hoeveelheid benen die wij hebben, te weten: twee. Toen wij in vroeger tijden achter mammoeten aan renden, kregen we mantra’s in ons hoofd op het ritme van onze passen. Zo konden we het langer volhouden en aten we ‘s avonds mammoetslurf. Wie geen mantra’s wist te produceren stierf van de honger. De evolutie verklaart dus niet alleen waarom de meeste muziek in vier-vierde wordt gespeeld, maar ook waarom we dat het prettigst vinden om naar te luisteren.

Als voormalig recreatief hardloper betwijfel ik deze theorie ten zeerste. Mantra’s worden verrijkt met de ademhaling en zijn weliswaar symmetrisch, maar niet per se vierkwarts. En dan rende ik op asfalt; onze voorouders moesten over een parcours vol boomstronken en konijnenholen. Daar krijg je onregelmatige ritmes van. In veel delen van de wereld kent volksmuziek dan ook sterk afwijkende maatsoorten. De popmuziek kwam bovendien min of meer tegelijk op met de automobiel en die maakt weer een heel ander geluid, hoeveel benen je ook hebt. Dat Autobahn van Kraftwerk toch in vier-vierde wordt gespeeld komt doordat ze net te laat waren met hun epos. Ze waren al besmet.

Volgens mij zit het zo: de eerste popmuzikanten putten uit de blues. Daar had men een toevallige voorkeur voor vier-vierde en nu zitten we ermee in onze maag. Elke dj weet hoe lastig het is om dat te doorbreken. We zijn inmiddels zo gewend aan four to the floor dat we massaal een drankje gaan halen als er iets afwijkends klinkt. Willen we er ooit mee breken, dan moeten we de kans grijpen nu de dansvloeren leeg zijn. Ik roep iedere muzikant op om zich hiervoor in te zetten. Het zou moeten lukken. Afgelopen jaren zagen we dat nieuwe vondsten als autotune, trapbeat en triolenrap in hoog tempo de wereld konden veroveren. Nu is het tijd voor het echte werk.

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

De totale overgave van Bono: een duik in zijn autobiografie
achtergrond

De totale overgave van Bono: een duik in zijn autobiografie

62 is nog jong, in de huidige rock & roll-wereld. Toch heeft Bono z’n memoires al voor de eeuwigheid vastgelegd ...
Christine McVie (79) van Fleetwood Mac overleden
nieuws
fleetwood mac

Christine McVie (79) van Fleetwood Mac overleden

Christine McVie van Fleetwood Mac is op 79-jarige leeftijd overleden. De zangeres en toetseniste sloot zich in 1970 aan bij ...
Stromae en Paolo Nutini op Down The Rabbit Hole 2023
nieuws

Stromae en Paolo Nutini op Down The Rabbit Hole 2023

Ook IDLES, Slowthai, Froukje, Phoenix, Romy, Sleaford Mods, Weval, Working Men's Club en The Whitest Boy Alive komen naar de ...

'Nu is de tijd: stop met die eeuwige vierkwartsmaat' (column) | OOR