Hij stond zelden op de voorgrond, maar zonder Dave Ball had de pop van de jaren tachtig fundamenteel anders geklonken. Als helft van Soft Cell schonk hij de wereld niet alleen Tainted Love – een wereldhit die northern soul, elektronica en perversie samenbracht – maar ook een blauwdruk voor synthpop die nog steeds nagalmt. Ball overleed op 22 oktober in zijn slaap. Hij was 66 jaar oud.
Ball stamde uit een arbeidersgezin in Blackpool. In zijn jeugd ging hij vaak feesten in tenten als de Highland Room, de belangrijkste northern soul-club van de Britse kustplaats. Hij verzamelde Motown- en Stax-singles. In dergelijke clubs hoorde de 16-jarige Ball voor het eerst de stem van Gloria Jones, met haar originele vertolking van Tainted Love.
Hij ontmoette Marc Almond in 1977 aan de Leeds Polytechnic, waar hij beeldende kunst studeerde. Almond studeerde er performancekunst en keramiek. Ze vonden elkaar in hun liefde voor punk, elektronische muziek, cultfilms en kitsch.
In de ‘geluidsruimte’ van het college, een studio met een paar oude bandrecorders, werd in 1978 spelenderwijs Soft Cell geboren. Met de rolverdeling zoals die zich tijdens de performances openbaarde. Marc de extraverte, flamboyante aandachtstrekker. Dave zijn rustige steunpilaar op de achtergrond, met pokerface.
Hun debuutalbum Non-Stop Erotic Cabaret (1981) was een sonisch spiegelpaleis van drumcomputers, analoge synths en stedelijke eenzaamheid. Terwijl Almond teksten vol seks en melancholie bracht, bouwde Ball gestaag aan een universum van ruis, puls en precisie.
Het album was een glorieuze en curieuze mijlpaal in de vroege dancegeschiedenis. Een vroeg pleidooi voor elektronische muziek, dansen, (seksuele) vrijheid, anders zijn en plezier maken. De plaat verkocht wereldwijd 400.000 exemplaren.
Ook buiten Soft Cell, waarmee hij in de jaren tachtig nog twee albums zou maken, was Ball invloedrijk. Met Richard Norris vormde hij The Grid, dat midden in de acid house-golf hits scoorde als Swamp Thing en Crystal Clear. Binnen Soft Cell hield hij intussen de vlam brandend via talloze remixprojecten, liveplaten en heruitgaven, waarin hij het oorspronkelijke materiaal telkens opnieuw uitvond. Hij produceerde, remixte en schreef voor onder meer David Bowie, Kylie Minogue en Pet Shop Boys.
In 2022 liep Ball bij een val een gebroken wervel op, maar keerde vastberaden terug naar de studio om zijn werk met Almond voort te zetten. Kort voor zijn dood voltooide hij met hem nog het zesde Soft Cell-album Danceteria, dat gepland staat voor het voorjaar van 2026. Het album verwijst naar de legendarische New Yorkse club waar Non-Stop Erotic Cabaret destijds werd gelanceerd en blikt terug op hun gedeelde tijd in Londen en New York.
Op 31 oktober verschijnt eerst nog een uitgebreide heruitgave van The Art Of Falling Apart (1983), met nieuwe remixen van Ball zelf. Het bleek zijn zwanenzang.
Foto Peter Ashworth
