Nederland is weer een nieuw radiostation rijker: CREAM. We horen je al denken: nóg een, is dat nou echt nodig? Ja, dat is nodig. Op CREAM hoor je een lulkoek-vrij geluid, met nummers die je zelf nooit ontdekt had, al jaren niet meer gehoord hebt, of nooit achter elkaar had gezet. We spraken de zalm die de zwemtocht stroomopwaarts leidt: programmadirecteur Merijn Tiemessen, een ervaren rot in de muziek- en radiowereld die nu zijn droombaan te pakken lijkt te hebben.
Wie CREAM aanzet hoort zo nu en dan een zware stem tot de kern komen: ‘Herken en ontdek.’ Diezelfde stem begroet ons. Het is Tiemessen die zowel ons als zijn radiopubliek te woord staat. ‘Herken en ontdek, dat is wel wat het is ja, kort door de bocht.’ Als een klassieke muziek-bons staat hij ons te woord: overtuigd van zijn kunnen en een beetje too cool for school. Als je de zender een kwartier op hebt staan, begrijp je direct het idee, de drijvende kracht omschrijft het zelf als volgt: ‘Als je naar je Spotify luistert krijg je krieltjes, krijg je patat, krijg je aardappelpuree. Wij gaan buiten je comfortzone. Bij ons krijg je pasta, nasi, chocolade, krijg je paella, pistache. Ik probeer het vaak als eten uit te leggen.’
Er zijn er velen die een aardig bordje pasta in elkaar kunnen zetten, maar hoe kom je van je eigen keuken tot een functionerend restaurant? Het idee voor de radiozender CREAM ontstond als een droom van het koppel Leon en Renny Ramakers: een muzikale ervaring die prikkelt en aanzet tot denken. Leon is een van de oprichters en jarenlange directeur van concertgigant MOJO, Renny is kunsthistoricus, maar kan uit de voeten met alles wat creatief is. ‘Zij vroegen mij op basis van een playlist van Renny een radiostation te maken. Ik heb toen een halve dag voor ze samengesteld; mijn interpretatie op die playlist, inclusief een A4tje met mijn visie. Daar waren ze het mee eens,’ vertelt Tiemessen met een trotse giechel. ‘Het is hun kind, maar ik voed het op.’
Blauwdruk
CREAM, het kind dat Merijn opvoedt, is op zijn zachtst gezegd nógal bipolair. Begrijp ons niet verkeerd, het is een stuk interessanter dan de kinderen die we veelal op de radio voorbij horen komen, maar het moet ontzettend lastig zijn om élke dag weer met zo’n gevarieerde lijst op de proppen te komen. ‘Ik heb daar wel een systeem voor bedacht, een soort blauwdruk. Het eerste nummer van het uur is bijvoorbeeld altijd een wat oudere bekende plaat, op het half uur komt altijd een wat bekendere jongere plaat. Het tweede nummer is altijd een avontuurlijke plaat, dat wil zeggen dat het een Afrikaanse plaat kan zijn, Braziliaans, Kaapverdiaans, maakt niet uit. Als je goed luistert hoor je er uiteindelijk wel een structuur in.’
Initiatiefnemers Leon en Renny Ramakers. Foto Jan Farrarons
Ergens lijkt de vijver om uit te vissen zó groot dat het makkelijker zou moeten zijn om het interessant te maken, anderzijds lijkt het een onmogelijke klus een zender als deze natuurlijk aan te laten voelen. Hoeveel moeilijker is dit dan playlisten bij 538? ‘Dit is hogere wiskunde. Bij 538 is het hits achter elkaar zetten, voornamelijk pop en dance. Onze popmuziek is niet alleen popmuziek, maar ook kleinkunst. Het is singer-songwriter, het is alternatieve pop. Ik heb niet één pop, in pop zit van alles. Dat gaat alle kanten op, ook binnen genres is heel veel variatie te vinden. Ik kijk ook veel naar de oudere muziek die we draaien en of daar een jongere versie van is. Tegenover Eric Clapton zet ik John Mayer. Bill Withers tegenover Michael Kiwanuka. David Bowie, daar zet ik Harry Styles tegenover.’
Zitten we dan eigenlijk naar een héle grote, slim gestructureerde, Spotify-playlist van Merijn te luisteren? ‘Dit is voor mij wel een soort levenswerk. Mijn interesses liggen én bij het Concertgebouw, én bij North Sea Jazz, maar ook bij Lowlands, Down The Rabbit Hole, dance-avonden. Voor mij komt alles hier een beetje samen. Mijn persoonlijke interesses in muziek komen sterk overeen met die van de Ramakers, dat klikte meteen.’
Punk
Ergens voelt het ook een beetje punk, als een soort protest (of misschien beter gezegd kritiek) op hoe radio in Nederland nu klinkt. Na een kleine aarzeling stemt Merijn hier wel mee in: ‘Daar is het ook wel een beetje uit geboren. Leon en Renny dachten dat er best wel meer mensen moesten zijn met hun muzieksmaak, die andere muziek leuk vinden in plaats van alles wat al hetzelfde is in het Nederlandse radiolandschap. Iedereen is bezig met het vangen van dezelfde luisteraar. Als je nou naar Radio 10 luistert of JOE, hoor jij het verschil?’
Met wie strijd je dan eigenlijk om de luisteraars? ‘Spotify is altijd een concurrent. Het is een sterk platform en een concurrent voor alle radiostations met een ongelofelijk muziekaanbod. Het gebruikt wel bepaalde algoritmes die wel in dezelfde lijn blijven liggen, je wordt niet uit je comfortzone getrokken. Omdat je al verdrinkt in zó veel muziek, zoeken wij voor jou als luisteraar uit wat wij denken dat jij moet horen. Dat doen we in deze eclectische mix van bekende hits, maar ook muziek die je nergens hoort.’
Als laatste waren we toch nog wel benieuwd naar de commerciële kant van het verhaal. Een 538 positioneert zich optimaal om zo veel mogelijk luisteraars te trekken en dus zo veel mogelijk inkomsten te genereren. Hoe werkt dat bij CREAM? ‘We zien onszelf als een culturele instelling. Er moeten natuurlijk wel inkomsten komen; we zijn een commercieel cultureel bedrijf. Er moet wel wat gebeuren.’
Cream is nu te beluisteren op DAB+, in de app of op de website.
