Het kan niet altijd feest zijn. Na talloze geweldige edities vol bijzondere optredens voelde North Sea Jazz dit jaar wat leeg aan. Bij een eerste blik op het blokkenschema viel het aantal terugkerende, typische North Sea Jazz-namen al op. Met uitzondering van Anohni And The Johnsons ontbrak het aan bijzondere boekingen en echte giganten. Maar ook op het gebied van prikkelende jazz en hiphop misten we iets.

In de praktijk bleek er vervolgens ook nog sprake te zijn van een mismatch tussen sommige artiesten en de zaal waarin zij geboekt stonden. Zo hadden zacht zingende dames als Jorja Smith en Norah Jones de onmogelijke opgave om de Nile omver te blazen. Muzikanten die je eerder in de talententent Mississippi zou verwachten, stonden nu in de Darling, en waren daar niet altijd klaar voor.

Toch blijft North Sea Jazz een van de meest bijzondere grote festivals van de Lage Landen. Waar anders worden soul, jazz en andere van oorsprong zwarte muziekgenres zo uitbundig gevierd? En hoewel we voor 2026 hopen op een net iets fantasierijker en prikkelender programma, was er dit jaar gelukkig ook best wat moois te beleven. Dit waren onze hoogtepunten.

Bnnyhunna

Benjamin Ankomah zou je kunnen omschrijven als de Nederlandse stijlgenoot van moderne jazzcats als Alfa Mist, Robert Glasper en Terrace Martin. Onder de artiestennaam Bnnyhunna (vrijdag, 17.45) maakt deze Amsterdammer met Ghanese roots soulvolle jazzinstrumentals – en net als zijn genoemde Amerikaanse broeders in dat genre, doet hij dit voornamelijk vanachter de toetsen, gesteund door een peloton andere virtuoze livemuzikanten.

In ontdekkingszaal de Darling laat Ankomah horen waarom elke festival dat zich niet geheel op de mainstream muziekliefhebber richt, hem inmiddels op de affiche wil hebben. Duizelingwekkend doch relaxt toetsenwerk en gladde doch soulvolle vocalen worden door spetterende percussie voorzien van een rauwe omlijsting. Wat je van ver haalt is lekker, zegt men weleens. Maar deze knetterende jazz voor een warme zomeravond uit Amsterdam Zuid-Oost doet echt niet onder voor soortgelijk spul uit Los Angeles. (RT)

Omah Lay

We hadden hem vooraf niet eens op onze hitlijst staan, maar Omah Lay (vrijdag, 19.15) drong zich onbedoeld aan ons op. Onderweg naar een ander optreden trekt de performance van de Nigeriaanse zanger en producer de aandacht met een vol en feestelijk podium in de Maas. Omringd door een stuk of tien enthousiaste achtergrondzangers brengt de 28-jarige Lay al zijn songs alsof het de beste liedjes ter wereld zijn. En het zijn niet eens sterallures, want miljoenen streams maken Lay tot een van de grootste Afrikaanse artiesten van dit moment. Zijn vorm van Afrofusion blijkt niet de minst repetitieve muzieksoort, maar wat Lay mist aan variatie, maakt hij goed met zijn uitstraling. Hij valt op, en dat is altijd goed. (RT)

Herbie Hancock

Herbie Hancock (vrijdag, 19.15) is verweven in het DNA van North Sea Jazz. Het kleinere neefje van het festival, Rockit, is nota bene vernoemd naar Hancocks grote hit. De jazzlegende is inmiddels 85 jaar oud, maar oogt energiek en scherp in zijn improvisaties op een scala aan klavieren, waaronder een keytar. Daarnaast zwiert hij over een vleugel en is hij een alchemist achter zijn synthesizers. Dit alles terwijl hij het publiek scherpzinnig te woord staat, als een rasperformer. Ook aan populariteit geen gebrek, want de Amazon is tot de nok gevuld, waardoor mensen zelfs plaatsnemen achter het podium. (BD)

Ezra Collective

Op het balkon bij Ezra Collective (vrijdag, 21.30) is het net zo’n feest als op de voorste rij. Je ziet de spotlight over de eindeloze zee van meeklappende handen, een zeer indrukwekkend beeld. Het Britse collectief speelt Afrobeat op conservatoriumniveau, met dansbare eigen bewerkingen van onder meer Damian Marley en Angie Stone nummers. ‘Who is ready to dance with Ezra Collective?’, zegt drummer Femi Koleoso, terwijl hij staand met één voet de kickdrum laat stuwen. Toetsenist Joe Armon‑Jones veegt zweet van z’n voorhoofd met een handdoek die om z’n nek hangt. Dan breekt de tent los. Feest. Oké, misschien is het op de voorste rij tóch leuker. (BD)

Anohni And The Johnsons

De vraag of Anohni And The Johnsons (vrijdag, 21.45) thuishoren op de affiche van een jazzfestival laten wij lekker aan het internet over. Die vraag is namelijk irrelevant voor iedereen die het geluk had zich de volle Amazon in te wurmen om betoverd te worden door een concert op de grenslijn tussen popshow en demonstratie. Anohni verwerkte haar strijdvaardige doch breekbare liedjes in een productie die draait om het Groot Barrièrerif. Het grootste koraalrif ter wereld aan de kust van Australië wordt bedreigd door klimaatverandering en volgens wetenschappers, die het woord krijgen in de beelden die Anohni toont, is er geen hoop meer dat het goedkomt. Gezien koraal essentieel is voor de gezondheid van oceanen, heeft dit desastreuze gevolgen voor de planeet en haar bewoners.

Zonder dat het geforceerd aanvoelt, wisselt Anohni haar sombere boodschap af met North Sea Jazz-ready kamerpopversies van haar songs. Ze zingt Hopelessness terwijl er op het grote videoscherm achter haar een groep clownsvisjes rondzwemt. You Are My Sister wordt een ode aan kleurrijk koraal. The Johnsons spelen in het schemerlicht en in absolute stilte, alsof ze bij een uitvaart aanwezig zijn. De schoonheid van hun spel is bijna ondraaglijk. Waar activisme vaak schreeuwerig kan zijn, houden Anohni and The Johnsons het eerlijk en puur. Over de tranen die ik wegpinkte tijdens It Must Change, vraag ik mij achteraf af: huilde ik vanwege de magische muziek of voor al de dode vissen en al het verdere dood en verderf dat klimaatverandering zou kunnen veroorzaken? Dit was kortom veel meer dan een betoverend optreden alleen. (RT)

Mary J. Blige

‘Dit is voor alle Mary J. Blige-fans.’ De Amerikaanse superster verwijst voortdurend naar zichzelf in de derde persoon op North Sea Jazz. Trots op haar oeuvre en trots op haar fans. Beide krijgen de nodige aandacht, want alle ruimte wordt gegeven aan de grote hits en de fans krijgen handjes en omarmingen als de zangeres de pit instapt. Die wisselwerking tussen fans en artiest is fundamenteel aan ieder optreden, maar ze wedijvert duidelijk op deze dynamiek. Ze treedt op met het productieniveau van een veteraan, zonder het oogcontact te vergeten. Lees hier de recensie. (BD)

Maxwell

Maxwell (zaterdag, 20.30) klinkt nog steeds exact hetzelfde als in de jaren negentig, toen hij met stomende, aalgladde neosoul uitgroeide tot grote ster. De ijscappucinomachines zijn zaterdag buiten werking op North Sea Jazz, maar aan mokka gekleurde, suédezachte zoetigheid is geen gebrek. Vocaal virtuoos glijdt Maxwell van de hoog gezongen begeerte in klassieker Ascension (Don’t Ever Wonder) naar de pijn en frustratie van Fistful Of Tears. Niet alleen een zeldzame aangelegenheid, maar ook een onvergetelijk hoogtepunt dus, dit optreden van de soulgigant. Lees hier de recensie. (RT)

Steam Down

De Congo is een interessant podium. Het huisvest veel grijze jazzmuizen – muzikanten die kunnen spelen maar je niet raken – en toch word je zo nu en dan verrast. Steam Down (zaterdag, 23.00) is zo’n collectief dat de boel ondersteboven zet. Afropunk met blazers die je haren laten wapperen. De groep begon jaren terug als een maandevenement, met als doel: Londense muzikanten samenbrengen voor jamsessies. Dat werd – en is nog steeds – een weekevenement, dat onderhand ook een bombastische festivalact is geworden. Hun grootste hit heet Free My Skin, met een saxofoon in de hoogste versnelling. (BD)

Lady Blackbird

Lady Blackbird (zondag, 18.30) is zo’n vocalist waarvan men zegt: zelfs als ze uit de Gouden Gids zingt, klinkt ze fenomenaal. Haar stem is soulvol, doorleefd, krachtig en groots. En natuurlijk tekenen we bij het omschrijven van haar stem de bekende namen op: Aretha, Billie, Amy. Al doet ze evengoed denken aan Céline Dion. Vol overtuigingskracht zingt ze de meest simpele songteksten. Hier staat iemand die echt gelooft in The Power Of Love. En zelfs een kapot gecoverde standard als Feeling Good verandert door haar perfect getimede, van gevoel doordrenkte uithalen in iets nieuws en adembenemends. Lees hier de recensie. (RT)

Naomi Sharon

Er zijn vaker Nederlandse vocalisten geweest die ontdekt werden door gevestigde buitenlandse sterren. Maar meestal betrof het dan YouTube-coverartiesten. In het geval van Naomi Sharon (zaterdag, 18.45) liep het verhaal net even iets anders. Ze komt uit een muzikale familie en ontwikkelde zich als musicalzangeres, tot haar stembanden het schreeuwzingen dat in Albert Verlinde-producties de norm is niet meer trokken. Na een operatie besloot ze solo te gaan en sprong ze met haar hees gezongen elektronische r&b al snel in de kijker van Drake, die haar een debuutplaat liet opnemen en uitbrengen op zijn label. Blijkbaar is de Canadese rapper beter in het ontdekken van zangtalent dan in het winnen van rapbeefs, want de 30-jarige Sharon is geen eendagsvlieg. Op North Sea Jazz maakt ze indruk met haar sexy uitstraling, zwoel geproduceerde songs en betoverende stem, die doet denken aan Toni Braxton en Sade. (RT)

Ronnie Flex & The Fam

Hij is een beetje zenuwachtig, geeft Ronnie Flex zelf toe, door het imago van North Sea Jazz. Dit licht hij verder niet toe, maar hij zal ergens bang zijn dat campy hitjes als Drank & Drugs niet aanslaan bij de muziekpuristen. Toch lukt het Ronnie Flex & The Fam (zondag, 18.45) een prima set neer te zetten. De band zorgt ervoor dat zijn aanstekelijke Nederpop nét iets meer glans krijgt, want Ronnie zelf levert louter oorwurmen, zoals het pakkende Fan. Hij maakt zich groot op het podium, danst zelf volop mee, en krijgt het publiek daardoor ook in beweging. Gaan we muggenziften over auto-tune? Nee joh, het is 2025, dat mag allemaal gewoon. (BD)

Jorja Smith

Zes jaar geleden stond Jorja Smith (zondag, 20.00) in de Maas. De Britse zangeres voerde toen schoorvoetig Blue Lights op, haar doorbraakhit, en ze leek een popster in de dop. Tussen toen en nu heeft ze een duidelijke keuze gemaakt voor artistieke integriteit boven wereldfaam, terwijl dat laatste er zonder meer in zat. En gelukkig maar, want haar introspectieve r&b is smaakvol en blijvend. Nu staat ze in de Nile, met een ingetogen zelfvertrouwen, en kun je de klok erop gelijk zetten dat ze een terugkerende gast wordt. Lees hier de recensie. (BD)

Nubya Garcia

Ze blaast vurige solo’s over reggaetonbeats alsof ze een vlammenwerper hanteert en herhaalt hitsige, schelle klanken op een tempo dat meer bij een machinegeweer dan een saxofoon past. Wat een ongelooflijke energie zit er toch in Nubya Garcia (zondag, 20.15). Ze debuteerde rond dezelfde tijd als al die andere hipsters uit de Londense jazzscene, zoals Shabaka, Moses en iedereen in Ezra Collective. En wie naar het blokkenschema van de laatste festivaldag kijkt, ziet in Lakecia Benjamin en Kamasi Washington nog wel meer saxofonisten die het dak eraf kunnen spelen. Verschil tussen Garcia en al die anderen is dat deze 35-jarige virtuoos dat dak vervolgens ook nog even goed in de fik zet. (RT)

Gezien: 11 t/m 13 juli 2025 in Ahoy, Rotterdam.
Door: Randy Timmers en Bas Disco
Fotografie: Dimitri Hakke