mega platen & cd beurs

Hoe Frits van Swoll zijn stempel drukte op de Nederpop

Op 16 en 17 november is de Utrechtse Jaarbeurs weer het walhalla voor all things vinyl. Plus alles wat daar naadloos op aansluit natuurlijk: exposities, boek- en albumpresentaties, signeersessies, liveoptredens en meets & greets met diverse Nederpop-coryfeeën. Maar wellicht het meest in het oog springend, het hele weekend lang, is de fototentoonstelling van Frits van Swoll, die zijn carrière begon in de jazzwereld, maar later – soms zelfs letterlijk – zijn stempel drukte op de beeldcultuur van de Nederpop.

Het is misschien wel de belangrijkste claim to fame van Frits van Swoll (80): de in zwart-wit gedraaide videoclip bij Anouks eerste hitsingle Nobody’s Wife. Van Swoll tekende voor de vormgeving. Ook bij de eerste clips voor Di-rect was hij nauw betrokken. Maar eigenlijk was bewegend beeld nooit zijn core business. Foto’s maken, dat wilde hij, al op jonge leeftijd, aanvankelijk vooral van zijn jazzhelden. Gewoon als hobby, naast zijn werk bij platenmaatschappijen als Phonogram (‘Op de afdeling klassiek’). En liefst in stemmig zwart-wit. ‘Dat vind ik pakkender dan kleur. Een kleurenfoto kan ook heel mooi zijn, maar vaak zit er dan ineens een kleurtje in waarvan je denkt: dat wil ik er helemaal niet in! Bij zwart-wit heb je dat nooit. Daar stoort niks.’

Toch zijn Van Swolls beroemdste beelden, los van de videoclips, nog altijd in kleur: de iconische hoes van Hoe Sterk Is De Eenzame Fietser (1973) van Boudewijn de Groot bijvoorbeeld: de zanger op de fiets, zoontje Jim in het kinderzitje, koersend door de Amsterdamse Waterleidingduinen. ‘Een prachtige, zonnige dag’, herinnert Van Swoll zich. ‘Al kreeg ik laatst een berichtje van iemand die vond dat ik die blauwe lucht zo mooi erin gefotoshopt had. Alsof dat toen al bestond.’ Vastomlijnde ideeën over hoe zo’n hoes eruit moest komen te zien, waren er in die tijd nauwelijks. ‘Vaak deden we maar wat. Voor de hoes van Together [1972] van de Golden Earring ben ik gewoon naar het huis van George Kooymans gegaan, die destijds zowat bij mij om de hoek in Soest bleek te wonen. De band had geen zin om ergens heen te gaan. Voor de rest was er niets geregisseerds aan. Het enige wat ze zeiden was: vertel maar wat we moeten doen. Dus ik ben wat dingen gaan neerzetten en verplaatsen, en heb wat groepsfoto’s gemaakt. Als je goed kijkt, zie je op de salontafel een zak wiet staan. Om maar te zeggen: het werd nog best gezellig, haha.’

Ook de fotosessie voor El Saxofón (1972) van Hans Dulfer was een fraaie non-event, aldus Van Swoll. ‘Hans had altijd haast en weinig geduld, dus toen ie naar m’n studio kwam om die foto te laten maken, was het meteen: ik moet snel weer weg, dus doe maar wat. In m’n studio lag een groot hippietapijt, daar is Hans met z’n saxofoon op gaan staan, rotan krukje ernaast, afdrukken, klaar. Voor de vorm heeft ie zich nog even omgedraaid; die foto is op de achterkant van de hoes beland. Maar dat was ‘t.’

Nee, dan had Van Swoll meer lol – en werk – aan de hoes voor Marks (1972), het debuutalbum van de Nederlandse progrockband Alquin. ‘Daar had de band dan ook een duidelijk idee voor: ze wilden hun naam in gestempelde letters voorop. Dus ik heb aardappels zitten schillen en daar letters in uitgesneden. Vervolgens wit papier op de grond gelegd, de naam gestempeld en de foto gemaakt. Maar er ging dus een hoop knutselwerk aan vooraf. Voor de groepsfoto voor het binnenwerk heb ik ze meegenomen naar de Soester Duinen, een erg fraaie locatie. Een soort Veluwe, maar dan kleiner. Dat was allemaal al een stuk inspirerender.’

Na zijn carrière als jazz- en popfotograaf ging Van Swoll gestaag verder met stempels drukken, maar dan anders: in de jaren tachtig groeide hij uit tot een succesvol a&r-manager. Hij katapulteerde Salt-N-Pepa (Push It) en Sabrina (Boys Boys Boys) de Nederlandse hitlijsten in, droeg via het label High Fashion Music bij aan het succes van Italodisco, was initiator van Holiday Rap – de wereldhit van MC Miker G en DJ Sven – en speelde als medewerker bij platenfirma Dino dus een belangrijke rol bij de lancering van Anouk. Vanaf 2000 richtte hij zich, met de Ibiza Beats-serie op zijn eigen label Silver Angel, op loungemuziek. Op de Mega Platen & CD Beurs is hij echter vooral aanwezig om zijn mooiste foto’s te exposeren én zijn fotoboeken My Jazz Moments (2016) en Vinyl In Stills (2018) te signeren.

MEGA PLATEN & CD BEURS met foto-expositie Frits van Swoll, meets & greets met George Baker en Robert Jan Stips (plus vinylbox-presentatie Supersister), cd-box-presentatie Vengeance, platentaxatie door Ian Shirley (Record Collector), popquiz en diverse liveoptredens: 16 en 17 november Jaarbeurs, Utrecht.

www.recordplanet.nl

GOEDKOOP NAAR DE BEURS?

De foto-expositie van Frits van Swoll is een van de blikvangers van de 52ste Mega Platen & CD Beurs op 16 en 17 november in de Jaarbeurs in Utrecht. Met zoals altijd ruim 500 stands op 12.500 m² vloeroppervlak, helemaal gewijd aan die goeie ouwe grammofoonplaat. Wil jij voordelig uit zijn en je eerste koopje scoren voor je goed en wel binnen bent? OOR-lezers krijgen een speciale korting op www.recordplanet.nl. Vul GRTS000454RSS in als kortingscode en betaal €11 (alle kosten inbegrepen) in plaats van €12,50 via internet of €14 aan de kassa.

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

OOR's Eindlijst 2019: Lana Del Rey maakt album van het jaar
eindlijst

OOR’s Eindlijst 2019: Lana Del Rey maakt album van het jaar

Norman Fucking Rockwell! van Lana Del Rey is door de verzamelde Nederlandse muziekcritici uitgeroepen tot het beste album van het ...
Kerstmuziek, maar dan leuk: 8 albums voor fijne feestdagen
tips

Kerstmuziek, maar dan leuk: 8 albums voor fijne feestdagen

Kerstboom, knipperlichtjes, een klauterende kerstman tegen de gevel en dan alleen nog... de muziek! Rond deze tijd van het jaar ...
Grauzone met o.a. Shame, The Murder Capital, Stephen Mallinder, Damo Suzuki
Club OOR
Grauzone met o.a. Shame, The Murder Capital, Stephen Mallinder, Damo Suzuki

Grauzone met o.a. Shame, The Murder Capital, Stephen Mallinder, Damo Suzuki

Lees alle inter­views, achter­grond­verhalen, recensies, columns en agenda­tips van OOR nu ook op OOR.NL. Exclusief voor abonnees. ABONNEE EN WIL ...

Hoe Frits van Swoll zijn stempel drukte op de Nederpop (mega platen & cd beurs) | OOR