muziek in coronatijd

'ESNS gaat door! Maar je vraagt je toch af: hoe dan?'

Ook voor de popmuziek zijn het ongekende tijden. In dit blog signaleert en bespreekt OOR-columnist Hooijer de ontwikkelingen in de muziekwereld in coronatijd. Steeds een korte beschouwing.

Openingsfoto Ben Houdijk (Naaz op ESNS 2020)

21 september
Op Hoop Van Zegen festivals

Goed om te weten. ESNS 2021, de vijfendertigste editie van het conferentie- en showcasefestival Eurosonic Noorderslag gaat door. Zowel fysiek als digitaal. In Groningen van 13 tot 16 januari 2021. Zo live mogelijk, laat de organisatie er even optimistisch als cryptisch op volgen. Goede wil en vastberadenheid in overvloed. ‘Het ESNS-team werkt hard aan het festival en het conferentieprogramma om zich te houden aan alle geldende richtlijnen. De details zullen de komende maand duidelijk worden en zullen zo snel mogelijk bekend worden gemaakt.’ Je gunt het ze zo. Maar toch: hoe dan, vraag je je af. Wellicht dat het coronavirus bereid is ten behoeve van ‘het stimuleren van de circulatie van Europese muziek’ lokaal een oogje dicht te knijpen. Laten we het hopen. In Bagdad is alles safe, vertelt de generaal, terwijl op de achtergrond de kanonnen bulderen. Voor Pinkpop is de voorverkoop afgelopen vrijdag ook weer begonnen. Beklagenswaardige organisatoren van het nieuw type festivals van 2021. Op Hoop Van Zegen festivals. Misschien wel Tegen Beter Weten In festivals. Maar zeker We Houden De Moed Erin festivals. Pionnen zijn zij van een wreed bordspel waar corona de dobbelsteen gooit. Belanden ze in de gevangenis? Dan rest een digitale versie als uitwijk. Terug naar start kan ook, dan wordt het 2022.

14 september
Fatsoensrakkers

De Rolling Stones hebben een record gevestigd. Als eerste band zijn ze erin geslaagd om in zes decennia de Britse album charts aan te voeren. Kroon op het werk is de geremasterde heruitgave van Goats Head Soup uit 1973. Congrats, Mick en co! Maar in dit bericht bevindt zich ook een ander sneuvelend record: hoe vaak kun je de hedendaagse politiek correcte cultuurstrijders tegen de schenen schoppen? Blanke mannelijke boomers, stinkendrijke seksistische (ex?)-junks, afkomstig uit een land dat zich afkeert van Europa, al hun gehele bestaan schaamteloos zwart muzikaal cultuurgoed uitbuitend, domineren zestig jaar lang de beeldvorming van wat men popmuziek noemt. En dat uitgerekend middels een plaat met schrijnend dierenleed in de titel. Ik beken: juist het hedonistische kattekwaad waarmee ze de fatsoensrakkers stelselmatig in de gordijnen joegen, maakte de Rolling Stones voor mij tot sympathieke knakkers. Juist hun grote liefde voor zwarte muziek maakte hen voor mij prima ambassadeurs voor zwarte muziek. Deze twee factoren samen, plus de lekkere songs, maakte hen cultureel relevant. Maar die mindset lijkt nu al ontoereikend voor de beeldvorming van de popmuziek in de komende zestig jaar. Al was het maar voor die arme geiten. 

7 september
Deltaplan voor het uitgaansleven

Vijfhonderd ‘nachtbrakers’ demonstreerden zaterdagmiddag op het Amsterdams Museumplein voor hun Right To Party. Ze richtten hun pijlen op Rutte (‘spreekt over discotheken alsof we nog in de seventies leven’) en Grapperhaus (pleit al jaren voor minder festivals en vindt dat de partyscene de Brabantse drugskartels in stand houdt). Alsof RIVM-baas Jaap van Dissel zo’n feestnummer is, heeft vast geen idee dat hij sinds medio maart Hang The DJ op de draaitafel legt. Tientallen meters verderop hangt in een geopend Rijksmuseum De Nachtwacht, de grootste vaderlandse cultuuruiting van de zeventiende eeuw. Door de coronamaatregelen bungelt de voornaamste vaderlandse cultuuruiting van deze eeuw aan een wurgkoord: de dance, het uitgaan. Miljoenen hebben er plezier van, broodwinning voor tientallen duizenden. Van alles – vliegen, sporten, school – mag weer onder restricties. Maar uitgaan? Geen plan, geen perspectief van de kant van de politiek. Dat de ChristenUnie in het kabinet zit helpt ook niet mee. In die kringen is de nacht vrees ik vooral iets waarin zaken gebeuren die het daglicht niet kunnen verdragen. Ik pleit voor een breedgedragen uitgaansapp (met registratie, in samenwerking met de GGD), temperatuur opnemen, mondkapjes, sneltesten en streng nageleefd contactonderzoek. Een Deltaplan voor het uitgaansleven en festivals ter voorkoming van verdere faillissementen en massaontslagen. Benieuwd of GGD-voorzitter André Rouvoet, ex-minister van Jeugd en Gezin, ChristenUnie, ook mee wil werken.

4 september
Je maintiendrai

Dit is geen boom, maar een symbool voor een boom, sprak meneer Nicolaas, de tekenleraar, ons verbijsterde brugklassers toe, terwijl hij met een krijtje een langwerpige kegel op het bord tekende en een rondje erboven. Ik moest er sterk aan denken toen ik vorige week Claw Boys Claw ‘coronaproof’ zag optreden in Paradiso. Het was zeker wel een concert, maar misschien nog wel meer was het een symbool voor een concert. De woorden van zanger Peter Te Bos (‘ze moeten me aan een zuil tapen’) stonden ook zeker symbool voor iets. Bij concerten nieuwe stijl is het spontane danig ingeperkt. Stoelen staan opgesteld in rotten van twee met veel ruimte (anderhalve meter ongetwijfeld) ertussen, maar leeg is het wel. Op de stoel gaan staan is ten strengste verboden. Met de billen aan de stoel geplakt is het nieuwe, geoorloofde dansen. Je mag wel ‘naar achteren’ voor een plas of drankje. Mensen met aandrang deden dat besmuikt en snel. Claw Boys was goed, en toen het begon was ik emotioneel geraakt, maar gek doen of razen naar een climax is er voor een band in deze setting niet bij. Het heeft zeker iets, zo’n symbool voor een optreden. Het is meditatief. Het lijkt – meer dan een concert oude stijl – op een museum bezoeken, een goed boek lezen, een kerkdienst. Je bent alleen met je gedachten. Gelukkig staat het nieuwe concert bezoeken ook symbool voor ‘je maintiendrai’. We zullen ons niet laten kisten.

2 september
Sorry

Op de dag dat premier Rutte gaat praten met Black Lives Matter en Kick Out Zwarte Piet komt het bericht vanuit de USA dat David Byrne zich verontschuldigt voor een blackface skit uit 1984, ter reclame van de film Stop Making Sense. Byrne was het glad vergeten. In een ludiek promofilmpje interviewt hij zichzelf, in telkens een andere gedaante: blonde vrouw, grijsaard met baard, gekleurd intellectueel type, etc. Byrne erkent twitterend: ‘Mezelf terugzien in deze verschillende rollen, waaronder black- and brownface, berust op een grote beoordelingsfout. Het geeft blijk van gebrek aan waar begrip. Alsof je in de spiegel kijkt: je bent niet, of was niet, de persoon, die je denkt dat je was.’ Verwarrend hoor. Zouden er ook Nederlandse popmuzikanten zijn die zich ooit hebben uitgedost als persoon van kleur (Zwarte Piet)? Uit diezelfde tijd herinner ik me ook I Wanna Be Black van Lou Reed (‘I don’t want to be a fucked up, middle class college student anymore’) en African Man van Iggy Pop (‘Go home, you dirty white man’). Zwart klinken/zijn was voor veel blanke artiesten juist het hoogst (onbereikbare) ideaal. Op de keper beschouwd, sorry, is vrijwel alle blanke popmuziek een vorm van (artistieke) blackface.

31 augustus
Opperknorrepot

Er is er een jarig! Vandaag wordt Van The Man (eerbiediger: Sir Van Morrison) 75. Van is een apart hoofdstuk in de popgeschiedenis waard. Hij is pop’s opperknorrepot en heeft de Keltische soul uitgevonden. Wat waren Bruce Springsteen en U2 zonder The Belfast Cowboy? Veel van zijn werk blijft onverminderd magisch. Met Them: Gloria. Vroeg solo: Brown Eyed Girl, TB Sheets, Who Drove The Red Sports Car. Rijke, bezielde albums: Astral Weeks, Veedon Fleece (!!!!!) en It’s Too Late To Stop Now. Verjaardagstip: Streets Of Arklow, kippenvel. Van gedraagt zich vaak halsstarrig, dwars en lomp. Dat is de Ulsterman in hem. Permanent in standje ‘nee’. Geen crowdpleaser. Toen hij zeventig werd haalde men hem over om op te treden in Cyprus Avenue, de droomstraat van zijn jeugd. Op een nummer trakteerde hij het publiek niet: Cyprus Avenue. Vorige week gooide Van zijn kont tegen de krib door de coronamaatregelen publiekelijk te veroordelen alspseudowetenschap’. Deed me denken aan een oude anekdote over Van’s reactie op de introductie van de CD. Wilde hij niet aan. Hij legde een zilveren schijfje op een grammofoon, zette de naald erop en liet ‘m draaien. ‘See, doesn’t work.’ Waar of niet, love you forever, Van.

Lees hier de eerdere blogs in deze serie.

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

Word nu lid van OOR en kies je eigen cd-pakket
abo-actie

Word nu lid van OOR en kies je eigen cd-pakket

OOR deelt uit! Neem een halfjaar- of jaarabonnement op OOR en kies je eigen cd-pakket. We hebben de keuze uit ...
Een halve eeuw zonder Jimi Hendrix: zijn 20 beste nummers
special
jimi hendrix

Een halve eeuw zonder Jimi Hendrix: zijn 20 beste nummers

Jimi Hendrix schuift in 1969 aan bij de Dick Cavett Show in een blauwe kimono. Het kledingstuk lijkt op een ...
'ESNS gaat door! Maar je vraagt je toch af: hoe dan?'
muziek in coronatijd

‘ESNS gaat door! Maar je vraagt je toch af: hoe dan?’

Ook voor de popmuziek zijn het ongekende tijden. In dit blog signaleert en bespreekt OOR-columnist Hooijer de ontwikkelingen in de ...

'ESNS gaat door! Maar je vraagt je toch af: hoe dan?' (muziek in coronatijd) | OOR