Als u dit leest is het een maand geleden dat OOR, ter samenstelling van De Eindlijst, de gehele popjournalistiek van Nederland vroeg naar de beste platen van 2024. U leest het goed: al begin november werd ons gevraagd om een finale oordeel over het jaar! En dat dat zo vroeg gebeurt is begrijpelijk, de december-OOR moet op tijd geschreven en gedrukt, maar tegelijk ook onbegrijpelijk, want hoeveel platen vallen er op deze manier wel niet buiten de boot? E

en maand geleden moesten er immers nog allerlei platen verschijnen, van Michael Kiwanuka tot The Cure tot Warhaus, die zo geen eerlijke kans kregen op plaatsing. Nu vermoed ik dat The Cure de lijst wel gehaald heeft, omdat daar met het oog op die naderende deadline even snel goed naar geluisterd is, zoals vorig jaar ook gebeurde met Hackney Diamonds. Maar het vlug beluisteren van usual suspects is ook een vorm van positieve discriminatie, want het gaat wel ten koste van minder voor de hand liggende kandidaten, wier waarde dan ook pas schatbaar is als De Eindlijst al lang en breed gepubliceerd is. Daarbij durf ik te wedden dat maar weinigen van u die laatste Stones-plaat het afgelopen jaar nog vaak hebben opgezet, maar dat terzijde.

Welnu, om dit probleem te tackelen, riep ik vrijwel meteen na mijn aanstelling als laatste-woord-hebber van OOR de Buiten De Boot Top 5 in het leven, een lijstje van platen die – als we ook die laatste twee maanden van het jaar mee zouden rekenen – misschien wel een plekje zouden hebben verdiend in De Eindlijst. En tot nu toe was dat nooit meer dan een sympathiek gedachte-experiment, maar dit jaar is die lijst behoorlijk pregnant, en dan met name de nummer 1. Want een van de meest gezichtsbepalende platen van dit jaar verscheen helemaal niet dit jaar, maar al in september 2023!

Ruim ook voor de eindlijst-cut-off, maar niemand had toen al in de smiezen dat er een wereldster was opgestaan. Ik heb de individuele lijstjes van vorig jaar nog eens doorgespit, maar niet één keer valt de naam Chappell Roan. Het was pas april dit jaar, na een stomende show op Coachella en een monsterhit in de vorm van Good Luck, Babe!, dat de boel ontplofte. 18.000 mensen zochten vergeefs kaartjes voor haar uitverkochte show in de veel te kleine Melkweg, een show die uiteindelijk niet doorging omdat Roan acte de présence moest geven bij de MTV Awards. Haar debuutplaat werd halsoverkop opnieuw uitgegeven, maar ja, re-releases mogen niet meedoen voor de Eindlijst. Maar gelukkig is er altijd nog: de Buiten De Boot Top 5!!

5. Emeli Sandé – How Were We To Know. De verrassing van het afgelopen najaar: een compromisloze, geïnspireerde popplaat van een zangeres die we stiekem al een beetje hadden afgeschreven.

4. Bar Italia – The Twits. Uit de twee platen die indieshoegazers Bar Italia in 2023 uitbrachten is er één steengoeie te cherrypicken. Maar dan heb je ook wat.

3. Peter Gabriel – i/o. Acht singles waren er al de wereld in geslingerd toen de uiteindelijke plaat kwam, die ook nog eens verscheen in twee moeilijk van elkaar te onderscheiden, peperdure versies. Veel gedoe, maar onder de streep lag er toch gewoon een fantastische nieuwe Peter Gabriel.

2. The Clockworks – Exit Strategy. Als we de internationale pers mogen geloven, zijn deze Ierse postpunkers the next big thing. Deze plaat is alvast een heel goed voorteken.

1. Chappell Roan – The Rise And Fall Of A Midwest Princess. Een verzameling extreem verslavende hits, waarmee deze kersverse superster absoluut niet onderdoet voor Raye of Troye Sivan, pophelden die vorig jaar wél de eindlijst haalden. JEROEN WOE