expositie

Unzipped: Rolling Stones nemen Groningen over

‘Hello Nedehland’, straalde een brutaal grijnzende (en nog altijd niet grijzende) Mick Jagger onlangs de roerige wereld in. Het mogen onzekere tijden zijn, maar één ding staat vast: de Stones houden van Holland. En ook al speelden ze maar één keer in het hoge noorden, Groningen (Jagger: ‘Ghhh-oninghe’) heeft kennelijk een diepe indruk achtergelaten op de grootste rock & rollband ter wereld. 21 jaar na hun legendarische concert in het afgeladen Stadspark brengen ze hun immense expositie Unzipped naar het Groninger Museum.

Geen band kan een plaats zo overnemen als de Stones dat doen. Toen, in de aanloop naar 2 juni 1999, werd de Groninger binnenstad dagenlang belegerd door tong-shirts uit alle uithoeken van de wereld. De krant bracht een speciale editie uit, de plaatselijke radio en tv draaiden overuren, de hoofdstad van het noorden was even de rock & roll capital of the world. En net als destijds kan je ook in het Groningen van nu niet om de Stones heen: wie de trein uitstapt loopt meteen tegen een metershoge tong aan, op de brug langs het museum naar het centrum. The Rolling Stones are in town!

De stad hangt ook weer vol met posters: Unzipped, 14/11/2020 – 28/02/2021, bestel nu je tickets. Die laatste zin is momenteel wel belangrijk. COVID-19 houdt nog steeds huis en de maatregelen veranderen om de haverklap. Ook het Groninger Museum opereert coronaproof en om zeker te zijn van een toegangsbewijs is tijdig reserveren een noodzaak. De superfan die de voorlopers van Unzipped (toen nog Exhibitionism) reeds bezocht in Londen, New York of Chicago is echter wel met tijdslots bekend. Ook de vorige grote muziekexpo in Groningen, David Bowie Is (2015), gebruikte dit systeem. Het grote verschil: storm zal het ook nu weer lopen, maar je hebt wel meer rust en ruimte om je heen op de anderhalve meter. Twintig mensen mogen er per keer naar binnen en de expositie zelf is extra ruim van opzet. Een crisis heeft zo ook zijn voordelen.

Ach ja, de crisis. De tijdelijke sluiting van de musea zat de officiële opening in de weg, al duurde het uitstel gelukkig maar een weekje. En eenmaal binnen in het Groninger Museum waan je je in een corona-vrije zone, waar rock & roll het enige virus is dat rondwaart. De schatkamer van de Stones is over drie verdiepingen uitgestald en biedt naast muzikaal vooral visueel spektakel. Deels ouderwets rariteitenkabinet, deels hypermoderne, interactieve experience, bedient Unzipped jong en oud. Het nagebouwde, uitgeleefde appartementje aan Edith Grove, waar de jongens in hun begindagen woonden, is een ideale binnenkomer. Met veel oog voor detail ingericht, tot aan de schimmel op de etenswaren, lijken de drie kamers vol afgeragd meubilair, gekronkelde posters, gitaarkoffers en stapels vuil was- en beddengoed nog het meest op een zoekplaatje vol easter eggs. Je zou er uren naar willen turen, maar er is meer. Véél meer.

Die ándere reconstructie, een paar zalen verderop, mag er ook zijn. Vanuit een (opgerekte) controlekamer kijk je vanachter de mengpanelen zo de beroemde Olympic Studio in, het Abbey Road van het Stones-universum, waar een keur aan originele instrumenten staat uitgestald. Overigens vinden we tal van gitaren, drums en harmonica’s verspreid over de verdiepingen, veelal begeleid door geschreven uitleg van Mick, Keith, Charlie of Ronnie zelf, in Nederlands, Engels en Duits. Omdat we uit het vele aanwezige slaghout van Keith Richards simpelweg niet kunnen kiezen, bekronen we de akoestische 1963 Gibson Hummingbird van Mick Jagger tot pronkstuk van het instrumentarium – niet voor niets heeft de gitaar waarop hij onder meer You Can’t Always Get What You Want en Sympathy For The Devil schreef z’n eigen vitrine.

Ook aan curiosa geen gebrek, waarbij het ditmaal de aardigheidjes uit latere jaren zijn die bijblijven. De schaalmodellen van de grote stadionpodia bijvoorbeeld, of de componenten van beroemde plaathoezen als Some Girls (’78) en Undercover (’83). Van de eerste zien we de evolutie vanaf de originele kappersadvertentie, de laatste toont ons eindelijk (voor wie zich er geen voorstelling van kon maken) de ongecensureerde pin-up die voor het artwork gekuist werd. Zelfs de papierwinkel is allesbehalve stoffig: contracten, tapedozen en sessielogs geloven we doorgaans wel, de ieniemienie-dagboekjes van Keith Richards zijn een regelrechte vondst (en nog leesbaar ook) en Ronnie Woods handgeschilderde setlists (waaronder die van Amsterdam, 2017) verdienen een tentoonstelling op zich.

En dan hebben we het nog niet eens over het échte werk gehad: de bonte stoet aan kostuums, die strategisch in meerdere etappes door de collectie staan opgesteld. Het witte ‘vlinderpak’ waarmee Jagger in ’69 door Hyde Park fladderde staat op ongeveer anderhalve meter van zijn cape van Altamont, die op zijn beurt weer geflankeerd wordt door de retestrakke zuurstok-outfit die Mick begin jaren ’80 in de stadions en de concertfilm Let’s Spend The Night Together droeg. Uitsmijter van de tweede verdieping zijn de zes verschillende jassen en gewaden die Mick Jagger tijdens de stadiontours gebruikte voor Sympathy For The Devil, in een roodgloeiende display die tot leven komt met oude beelden en het doordreunende voodoo-ritme van deze signature song. Dit staaltje pure hekserij maakt de betovering compleet – en dat middenin het nuchtere Groningen.

Eenmaal de derde trap op staan we weer met beide benen op de grond, of tenminste weer bijna in het oude normaal. De grote finale toont ons het bekende concert in Havana in 2016, tevens vastgelegd in de film Havana Moon. De die hards zullen het materiaal wel kennen, al vormt uitgerekend die vermaledijde crisis ook hier weer de toegevoegde waarde: met vijf grote schermen voor je neus en een rij speakers achter je, is het even nét of je gewoon weer in een vol stadion staat, waar the greatest rock & roll band in the world de zaal in knalt alsof er niets aan de hand is.

Nog los van de feilloos ingerichte tentoonstelling en de vele ooh’s, ah’s, ya-ya’s en andere herkenningspunten, is dat misschien nog wel het mooiste aan Unzipped, in dit uitzichtloze najaar van 2020: je ontsnapt even twee uur aan de nietsontziende realiteit. En loopt naar buiten met het gevoel dat je erbíj was. Dichterbij the real thing zullen we voorlopig in ieder geval niet komen. De Stones zijn in de stad… Wat een gevoel is dat. En ze blijven nog drie maanden. Groningen gaat een mooie winter tegemoet.

Unzipped loopt tot en met 28 februari 2021. Meer informatie en tickets via stonesgroningen.nl en groningermuseum.nl.

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

Eefje de Visser: 'In dit crisisjaar heb ik geluk gehad'
interview

Eefje de Visser: ‘In dit crisisjaar heb ik geluk gehad’

Eefje de Visser maakt de platen van het jaar. We belden de 34-jarige zangeres in haar woonplaats Gent (België) om ...
Op vinyljacht met Soulwax in Los Angeles (1999)
het poparchief

Op vinyljacht met Soulwax in Los Angeles (1999)

Uit de archieven: In 1999 zocht OOR's Erik van den Berg de hipste Belgen van dat moment op in Los ...
Mode is leven, zo toont Corbijn aan in nieuw fotoboek
boek

Mode is leven, zo toont Corbijn aan in nieuw fotoboek

Je hoeft niet van muziek te houden om de muziekfoto’s van Anton Corbijn op waarde te schatten. Je hoeft ook ...

Unzipped: Rolling Stones nemen Groningen over (expositie) | OOR