de makers

'Waarom doet U2 wat ze doen en waarom wil ik dat weten?'

In de jubileumserie ‘De Makers’ nemen we onszelf onder de loep. De interviewers, fotografen en recensenten. In plakboekstijl schudden we de archieven van ons colofon leeg: de eerste voetstappen, lang verhulde ontboezemingen, aanvaringen met de groten der aarde, herinneringen van over de hele (muziek)wereld en uiteraard een blik op de toekomst. Vandaag: Willem Bemboom, OOR‘s eigen seldom seen kid.

BOUWJAAR: 1979
WAAR: het noorden
DE GROTE DRIE: U2, The Black Crowes, Skik
MOTTO: ‘Iedereen heeft een favoriete band, ik heb iederééns favoriete band’

Beginpunt

December 1991 was een verwarrende tijd voor een twaalfjarige U2-fan. Ik groeide op met The Joshua Tree en stond ooit als klein jochie in de RAI te turen naar Bono, met cowboyhoed, in de verte. Dát was U2. Dus toen ik Achtung Baby met Sinterklaas kreeg, was ik verbijsterd. Zwaar en duister dreunde, kreunde en kraakte Zoo Station de pakjesavond in. Wat was dit nu? Uit met dat ding! Misschien wist Hitkrant, mijn primaire informatiebron, wel van de hoed en de rand – of op z’n minst waar ze gebleven waren. Eenmaal bij de Bruna echter geen spoor van U2 in mijn lijfblad. En toen viel m’n oog op de hagelwitte cover ernaast. Vier hip uitziende figuren, waarvan één met zonnebril. U2 – Het Nieuwe Gezicht stond er. Daarboven een naam: OOR. Die kostte meer dan de Hitkrant, maar ik nam ‘m toch mee.

Van het interview begreep ik als onbelezen brugklasser weinig. En al die andere namen eromheen kende ik al helemáál niet. ‘Pearl Jam’? Ik hield niet van zangeressen. Het duurde een week voordat ik Achtung Baby weer verder durfde te luisteren. Ik had inmiddels uit de dure woorden in OOR opgemaakt dat het allemaal toch wel klopte, al snapte ik het eigenlijk nog steeds niet. In mijn hoofd vormden zich twee vraagtekens. Waarom doet U2 wat ze doen? En waarom wil ik dat weten? Cue tien jaar verder: die twee vraagtekens hadden me inmiddels verder gebracht. Na mijn stage bij Aloha kreeg ik een uitnodiging voor de eerstvolgende redactievergadering. Daar wachtte me een klus waar de oude rockers geen trek in hadden: uitgerekend U2. Zo werd ik op m’n 21ste de jongste bediende van een levendige ouwelullenclub, die in 2002 bij de uitgeverij gezelschap kreeg van een roemrucht collega-tijdschrift. In 2005 ging Aloha op in OOR. En dat verhaal loopt nog steeds door.

Willem Bemboom en Guy Garvey (Elbow) bij het Wembley Stadium.

IJkpunt

Een stuk van voor ‘mijn tijd’: de Golden Earring-reportage van Bart Chabot en Anton Corbijn uit 1986. Schelmenroman en Bijbelvertelling ineen. De Nachtwacht van de Nederlandse popjournalistiek. Een muzikale Titaantjes. Terwijl dat artikel zelf inmiddels 35 jaar oud is – en de Earring ter ziele – blijkt Chabot daar de essentie van Neêrlands grootste rock & rollband feilloos te hebben gevangen. Wat Barry, George, Rinus en Cesar in 1986 in OOR zeiden, nog niet eens halverwege hun loopbaan, ging namelijk nog steeds op toen het vuur eerder dit jaar doofde. Ach, de Earring. Jongens waren ze – en zijn ze altijd gebleven. Maar: aardige jongens.

Hoogtepunt

De Kersenstraat in Almelo, maart 2015. Een frisse voorjaarsmiddag, vlakbij het station. En ik had de armen vol: over de linker de overjas en het colbert van Herman Finkers, in de rechterhand z’n schoenen en sokken. Bussen, auto’s en fietsers hielden lachend even in: Finkers op de blote voeten op het zebrapad, het is toch wat… Abbey Road in Almelo. Paul Barendregt stond met statief midden op de weg, Finkers stapte steeds een kledingstuk lichter een witte streep verder en ik schikte me in mijn rol als kapstok. Geen probleem, de buit was immers binnen: eerder die dag voerden we met Daniël Lohues, die zijn plaat had geproduceerd, een urenlang gesprek over, tja, alles wat ik beide jeugdhelden altijd al had willen vragen. Stoplichten. The crossroads en de duivel. The Beatles en Hermien Timmerman. En zelfs onze (bet)overgrootvaders, alle drie afkomstig uit Slagharen, die elkaar nog gekend moeten hebben.

Een paar maanden later liep ik Finkers weer tegen het lijf in Amsterdam, voor de Kleine Komedie. Hij deed daar drie avonden zijn oudejaarsconference, ik was onderweg naar de eerste van driemaal Bob Dylan in Carré. ‘Speelt hij daar deze zelfde drie dagen?’ knikte Herman naar de overkant van de Amstel. ‘Ach, wat sneu voor die man. Staat ie daar straks, in een halflege zaal…’

Abbey Road in Almelo.

Dieptepunt

Soms word je omringd door zoveel symboliek dat je erin verzuipt. Toen ik in november 2018 in Berlijn de trein uitrolde, liep U2’s Innocence & Experience-cyclus op z’n einde. Bono naderde de 60 en had gezondheidsproblemen, de wereld leek hij ondertussen ook al niet te kunnen redden. Werd het niet eens tijd om het Licht door te geven en een welverdiende oude dag te genieten als Gewone Man? Ik zag parallellen met Damiel, de engel uit Wim Wenders’ Der Himmel Über Berlin, die duizenden jaren het leed van de mensheid op z’n schouders droeg en op een dag het eeuwige verruilde voor het aardse. Hij sprong en werd mens. Sterfelijk, maar gelukkig. Levend. Zou Bono die laatste avond de sprong ook wagen? Dat het doek in Berlijn viel, leek een teken van hogerhand: een inhaalshow, uitgerekend op de plek waar U2 ooit met Achtung Baby z’n onschuld inruilde voor ervaring. Er kwamen nog veel meer lijntjes samen, alsof de onzichtbare Damiel ze zelf zo had uitgesponnen. In het volle zicht gebeurden ondertussen drie dingen. Eén: voor de deur van z’n hotel kon ik Bono een vraag stellen: wat ga je doen als de tour voorbij is? Hij hield even in en grijnsde: ‘I was thinking about learning some haberdashery.

De fournituren in, dus. In vrij vertaald Nederlands zou je achter de geraniums gaan zitten. Twee: vlak voor aanvang werden de twee lege stoelen voor mij ingenomen door een heerschap met hoed en… niemand. De man met hoed was Wim Wenders zelve. De lege stoel Damiel, dat kon niet anders. Drie: Bono belandde aan het eind van de show daadwerkelijk op de Berlijnse grond, vanaf de kleine b-stage, om in de catacomben te verdwijnen met de woorden: ‘Honey, I’m home…’ De rockster werd mens, Damiel keek nota bene toe. De volgende ochtend om zes uur zat ik in de trein naar Amsterdam te tikken. Zestien uur later was het stuk af: Hemelvaart In Berlijn, ofwel: de rockster is opgegaan in der Himmel, op aarde nestelt zich een Gewone Man, gelukkig, achter de geraniums met z’n honey en z’n haberdashery. Het bleef inderdaad maandenlang stil rond U2, tot de band een half jaar later een aankondiging deed: ze plakten er nog een rondje The Joshua Tree achteraan in Australië. De profetie ging in rook op, ik zat ernaast. En hoe! Damiel had mij in de steek gelaten. Al voelde ik nog éénmaal zijn meewarige blik over m’n schouder toen ik besefte wat voor dag het was. Donderdag 30 mei 2019. Hemelvaart.

Hebbes! Bono in Berlijn, 2018.

Punt aan de horizon

Komieken zijn mijn rocksterren. Ik mocht oppergod John Cleese ooit één vraag stellen – niet veel, maar het telt. Daarna stond Bill Bailey, de muzikaalste comedian van Engeland, bovenaan de wishlist. Na járen proberen had hij in 2019 ineens tijd en zin, zomaar op een druilerige novembermiddag in Groningen. Spinal Tap is al (meermalen) in de pocket, de Nederlandse erelijst nagenoeg compleet. Dus rest er nu eigenlijk nog maar één grote held, wederom op het snijvlak van muziek en humor: Eric Idle. Songwriter van Monty Python. Groter dan God. En Rod. And a man who knew The Rutles.

Bill Bailey. De man die ‘lager, lager, lager’ riep. Of toch niet?

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

De stilte valt hard in 'Sound of Metal' (Amazon Prime)
film

De stilte valt hard in ‘Sound of Metal’ (Amazon Prime)

De speelfilm Sound of Metal (beschikbaar op Amazon Prime) is het minimalistische portret van een drummer die zijn gehoor verliest ...
'Ik wil iets fucking agressiefs zien!', riep Ryan Adams
de makers

‘Ik wil iets fucking agressiefs zien!’, riep Ryan Adams

In de serie 'De Makers' nemen we onszelf onder de loep. In plakboekstijl schudden we de archieven van ons colofon ...
Fearless (Taylor's Version)
album
Taylor Swift

Fearless (Taylor’s Version)

Over het behouden van de rechten over je eigen masters is altijd al een hoop te doen geweest. Bij Taylor ...

'Waarom doet U2 wat ze doen en waarom wil ik dat weten?' (de makers) | OOR