het poparchief

Bam-bam! Een wilde avond met de Boomtown Rats (1977)

In 1977 zocht Paul Evers (later hoofdredacteur van OOR) de Boomtown Rats op in een ranzige punktent in Croydon, Noord-Londen. Binnen was het bloedheet, een zaal vol met heavy punks. En de sfeer? ‘Als een hogedrukketel waar ieder moment het deksel vanaf kan vliegen’. Na afloop sprak Evers met zanger Bob Geldof, waarna het verhaal al gauw ontaarde in een vlammend relaas.

Het Poparchief komt tot stand in samenwerking met Collectie Nationaal Pop Instituut, onderdeel van het Allard Pierson – De Collecties van de Universiteit van Amsterdam.

Bam-bam, punky r&b, verschrikkelijk hard en oerlevend, de hel is losgebarsten, het publiek is uitzinnig, pogoot, beukt op elkaar in tot het erbij neervalt; er worden mensen onder de voet gelopen, er wordt gevochten en luidkeels meegezongen en de torenhoge zahgzuilen moeten door stevige schouders worden ondersteund om te voorkomen dat ze omdonderen. De vloer gaat nu bedenkelijk op en neer, vier hoog achter, ergens in een Londense buitenwijk, godallejezus, dit overleef ik niet, Ellen vaarwel; zonder een seconde pauze scheurt de band door het repertoire heen, terwijl het zweet in dikke druppels op de gitaarhalzen neervalt en steeds meer mensen van het podium gesleept moeten worden. 

En de zanger? De zanger geniet, die daagt zijn publiek uit, nu eens met grove beledigingen, dan weer met zoete vleierij. Hij streelt en slaat ze, hij laat ze de vier hoeken van de zaal zien, communiceert in een regen van spuug, spuugt terug en rent als een bezetene heen en weer, zingend, schreeuwend, krijsend. De onbetwiste leider, één met zijn publiek, ongelooflijk één! En pas ruim een half uur na de veldslag komen de eerste woorden weer verstaanbaar uit zijn mond rollen: ‘De Boomtown Rats zijn geweldig man! Als ik er niet in zat zou ik iedere dag naar ze gaan kijken.’

Bob Geldof, zanger, ex-fotograaf, journalist, vrachtwagenchauffeur, leraar, arbeider, reiziger. charismatische voorganger van een 6-mans band uit Dublin, Ierland, een band die zich binnen een half jaar tijd tot een van de grootste live-attracties in Engeland heeft opgewerkt en publiek en pers verraste met een hitsingle (Looking After No. 1) en een even uitstekend debuutalbum. De bezetting naast Geldof: Gerry Cott en Garry Roberts op gitaar, Johnny Fingers, piano, Pete Briquette, bas en Simon Cowe, drums. 

Het debuutalbum is ontzettend krachtig, vooral de manier waarop het straat-karakter van de Rats zich op een natuurlijke wijze heeft vermengd met de r&b roots en Geldof’s teksten. Goede teksten ook, uitgekiend, verrassend, treffend. Soms uit het leven gegrepen, dan weer louter doorspelend op fantasieën, maar altijd overtuigend. Muzikaal gezien zou je de Rats tussen de hardcorepunk en haarzuivere r&b kunnen plaatsen, maar wie ben ik, dat ik daar leuk uitgedokterde verhaaltjes over ga zitten uitzweten? Bob Geldof heeft dat niet nodig. Geldof verkoopt zichzelf, met zijn band, via de plaat en via de media. 

Hij lijkt geen promotie-afdelingen van platenmijen nodig te hebben, introduceert zichzelf bij iedereen, praat met iedereen, weet precies in welke landen de single en elpee worden uitgebracht en hoeveel er waar verkocht worden. Bob Geldof, de man die eens verklaarde overal een ster in te worden (‘If it wasn’t at this, I would be a success in something else’), weet precies waar hij mee bezig is en windt daar verder ook geen doekjes om. Tijdens het interview neemt hij bij tijd en wijle de cassetterecorder in de hand, alsof het een microfoon betreft; een aardige illustratie voor Geldofs geldingsdrang en zelfvertrouwen. Lookin’ After No. 1 en No. 1 is Bob zelf, maar No. 1 is ook iedereen in de zaal en daarbuiten, jij en ik. Egotripper of niet, hij neemt geen blad voor de mond. Een goeie ‘cat’, vind ik, met erg uitgesproken ideeën en een rechtstreekse individuele therapie. Daar ga ik niet doorheen zitten schrijven: Bob Geldof schrijft zichzelf. 

Sociale dienst

‘We komen allemaal uit Zuid-Dublin. ‘Suburban’, dus erg vervelend. Je bouwt dan een totale frustratie op vanuit die verveling. En een muziekscene was er helemaal niet, er gebeurde niets. Het is nu precies twee jaar geleden dat we begonnen. De reden daarvan is in het feit dat we allemaal rot-baantjes hadden en die allemaal opgaven en naar de Sociale Dienst (‘The Dole’) stapten. Dus toen zaten er zeven mensen in de WW, zes die een instrument konden bespelen en eentje, die dat niet kon en die werd manager. Eigenlijk zou ik eerst manager worden. . .’ 

‘De helft van wat we van de regering aan geld kregen, ging naar de apparatuur en de andere helft spendeerden we aan rockgigs, optredens waar we naar toe gingen. En voor ons geld kregen we zelfingenomenheid terug en geen rock ’n roll! Al die groepen die daar maar gitaarsolo van 20 minuten stonden te draaien, terwijl ze het publiek negeerden. Stomvervelend, en iedereen ook in dat blue denim, dat kwam me ook mijn strot uit! En in dezelfde tijd dat dat in Ierland speelde, kwamen in Engeland de Sex Pistols opzetten, om precies dezelfde redenen als bij ons. Zij hadden wel een andere achtergrond, heavy metal, terwijl wij van de r&b kwamen. Maar ik weet niet of je het cliché kent, niets is sterker dan een idee, welks tijd gekomen is, nou dat idee van de New Wave raakte het collectieve bewustzijn, overal en tegelijkertijd. En daar zijn wij de Ierse representanten van. 

‘Toen wij begonnen was er alleen maar heavy metal en wij speelden r&b, oude Chuck Berry, Dr. Feelgood, wat reggae… ik stond vroeger onder invloed van blues, r&b… mijn achtergrond is Stones, Beatles, de hoofdstroom aan poprock. Via de Stones (Ja, ik lijk op Jagger, so what?) kwam ik op Lightning Hopkins en Muddy Waters etc. Maar Johnny Fingers houdt weer meer van Bowie en Simon en Garry luisterden altijd naar de Small Faces en de Kinks; ik bedoel, we komen allemaal uit dezelfde periode, ik hield ook van Reed en Bowie net als iedereen. 

‘We droegen heel kort haar toen en onze kleren waren voor die tijd waanzinnig! Toen wij in Holland waren, in augustus 1976 ja, dat was pas vorig jaar, toen hadden we een foto gestuurd en toen hebben ze ons op de cover van het programmablad van de Melkweg gezet en daarbij onze haren lang gemaakt, met potlood, man! 

‘We hebben toen een keer met levende ratten gewerkt en dat was nogal schokkend voor die tijd. En we draaiden blue movies, pornofilms voor een optreden. Nou, dat moet je in dat katholieke Ierland doen, je kunt er een miljoen levende ratten neerzetten maar nooit één pornofilm! Dat Do The Rat was trouwens een van onze eerste songs, en eigenlijk een grapje, een soort dans. Maar iedereen begon dat te doen, over de vloer kruipen en zo. We stonden zelf stomverbaasd dat mensen dat deden, eigenlijk lachten we ons een rotje en dan kreeg degene die het het beste deed een stuk rauwe lever, haha.’

‘We wilden een naam, die een image creëerde voor we al iets hadden gedaan. In die tijd had je zulke saaie namen, wij kozen toen voor de Nightlife Thugs, dat was de minst slechte. Maar toen las ik Woody Guthrie’s boek Bound For Glory en daar zit een hoofdstuk in, op blz. 147, waarin Guthrie, elf jaar oud, in Oklahoma woont, waar dan veel oliemensen naar toe trekken. De nieuwe kids daar vormden ook een jeugdbende die zich de Boomtown Rats noemde en dat vond ik een goede naam. Maar er zit nog een bijbetekenis aan, want we wilden geen deel uitmaken van de oude ‘gang’ in Dublin, we wilden helemaal nieuw zijn.’ 

Hype

‘Binnen een jaar tijd waren we de grootste band in Ierland, maar voor Engeland maakt het niet uit of een band nou uit Ierland of uit Siberië komt, ze willen er niets van weten. Toen namen we de demo-tape maar mee en zijn naar Londen getrokken, ze kwamen om ons te zien, we kregen verschillende aanbiedingen en we kozen er een. Robert John Lange, die Graham Parker’s producer is, wilde ons produceren en nam ons mee naar Duitsland, waar hij net de Graham Parker-single Hold Back The Night opgenomen had. En daar hebben we de elpee opgenomen. 

‘We hadden de plaat al in maart/april gemaakt en konden het album in mei uitbrengen, maar niemand kende ons. We wilden de elpee niet hypen, konden er dus wel pagina-grote advertenties tegenaan smijten, maar de ‘kids’ hier kopen geen hype. Dus hebben we alleen maar ontzettend veel opgetreden, zodat iedereen ons kon zien. Toen hebben we de single uitgebracht, die het tot de top 10 bracht hier, en daarna de elpee, en die kwam in de top 20. 

‘De plaat. Looking After No. 1? Kijk, de New Wave is een erg politiek georiënteerde beweging en ik vind de Boomtown Rats de meest a-politieke band daarin. Ik ben door heel wat dingen heengegaan toen ik 14-15 jaar was en heb alle desillusies wel gehad. En ik realiseerde me ook dat niemand ooit iets voor mij gedaan had. Alles wat ik ooit heb gedaan, heb ik alleen gedaan, ik ben niemand iets schuldig, dat was de grootste ervaring in mijn leven. . . en Looking After No. 1, als er één politiek bestaat, is dat de politiek van de individualist. Dat is veel belangrijker dan iedere beweging in de 70-er jaren. De 70-er jaren proberen iedereen in een team te drukken, in vakbonden, politieke partijen, op scholen en ze proberen je overal je identiteit af te nemen. 

‘Maar ik wil niet in een vakbond, ik interesseer me helemaal niet voor mijn collega’s, I care about me! Looking After No. 1 geeft uitdrukking aan die gevoelens over mezelf. ‘I don’t wanna be like you,’ zing ik en ik bedoel dan niet een zakenman of zo, maar jou, of iemand anders uit de band, of iemand uit het publiek. I wanna be like me, daar gaat de song over. En het is fantastisch om al die ‘kids’ in de zaal ‘I don’t wanna be like you’ te horen zingen en ze dan op mij te zien wijzen, want ze hebben gelijk! En ik wijs op hen, als ik dat zing. Het is een song voor individuele mensen…. mijn hele leven hebben ze me een teamgeest opgedrongen, focking bullshit man! Ik spring uit dat team naar voren en wuif ze wel toe vanaf een afstandje. Ik ben niet geïnteresseerd in een team, waarom zou ik? Dat zeg ik en daar schijnen veel ‘kids’ het mee eens te zijn. Daarom is het ook een hit. 

‘Wij zijn ook zes individuen en zijn samengekomen onder de paraplu Boomtown Rats. En daarom werken we ook zo hard, er wordt een groter appèl op je gedaan, zo van: als IK goed speel vanavond, wordt het een goede avond. Je moet het niet van de groep laten afhangen! 

‘Wij zijn wel eens een punkrockband genoemd, maar dat zijn we helemaal niet. De pers, die ‘labelt’ en veel bands zijn gewoon een punkband, dat is hun probleem. Kijk, voor mij is de New Wave veel meer dan muziek, de New Wave representeert een verandering in het leven, in de mentaliteit, het is meer een hergeboorte, een herziening ook, van een rockhouding die al vanaf 1968 heerst. Van toen af aan is de r&r in zelfingenomenheid weggezakt en dat ging maar door tot vorig jaar. Toen brak de complete verandering door, muziek, fanzines, mode etc. 

‘Muzikaal gezien heb je dus aan de ene kant de punkrock. Sex Pistols, Clash, Damned, en aan de andere kant Dr. Feelgood, Graham Parker etc. en dat wordt eigenlijk ook allemaal New Wave genoemd. Maar daartussenin, tussen die twee polen, die mijlenver uit elkaar liggen, daar zitten ontzettend veel bands: wij, de Stranglers ook. . .’ 

Medelijden

‘Gemeenschappelijk thema in mijn songs? Ik vind van niet, bijna alles gaat wel over feitelijke gebeurtenissen. Mary Of The Fourth Form over een vriend van mij, die onderwijzer is op zo’n meisjesschool, allemaal van die Lolita’s. Mary windt hem zo om haar vinger .. . en She’s Gonna Do You In ja… Never Bite The Hand That Feeds, dat gaat over een meisje, wier vader haar alles voorschrijft, alles! In de illusie dat ze haar vrijheid krijgt, gaat ze met een jongen samenwonen, waarna zij gaat koken en hij gaat werken en de zelfde situatie ontstaat. Een Duitse journalist zei dat er veel dood in mijn songs zat, wat ik nooit eerder opgemerkt had, maar dat klopt best wel. Hij zei ook dat ik niet veel medelijden toonde. Ik vind van wel, maar goed. 

‘Zelfvertrouwen? Dat moet ik wel hebben man! Ik weet wel dat als ik iets wil doen, dan probeer ik me daar ook helemaal aan te geven tot het helemaal klaar is. Ik geloof altijd dat als je maar blijft beuken, dat dan ook de grootste stenen muur in elkaar stort. Ik heb ontzettend veel vertrouwen in mezelf. Ik kan iedere muur aan! Als ik in iets geloof, dan gebeurt het ook en ik ben ook niet bezorgd over de consequenties met betrekking tot anderen. Echt, eigenlijk is de enige die me interesseert Bob Geldof… 

‘Nou ja, dat is niet helemaal waar, dat is te sterk. Maar ik heb wel vertrouwen… ik bedoel eh, tijdens mijn hele focking leven heb ik alles zelf moeten doen en nooit hulp gehad van focking anybody en dat geeft je vertrouwen in jezelf. Van binnen ben ik wel erg onzeker, jezus jongen, voordat ik dat toneel opga leg ik het af, maar eenmaal erop…! Eenmaal op het toneel voel ik me geweldig, dat is de complete opwinding, complete involvement with rock ’n roll. Dat is geen ego-trip. Als er duizend man staat te klappen en schreeuwen, streelt dat mijn ego niet, nee het is gewoon de betrokkenheid van iedereen, publiek en band. Daar ben ik bijna verslaafd aan. 

‘Rock ’n roll is de complete opwinding; mentaal, fysiek, visueel, oraal, cerebraal, de extreemste opwinding. Als één van deze onderdelen ontbreekt is het geen rock ’n roll. Het is een levensstijl, je moet het leven. 

‘De Boomtown Rats is een uitstekende band, ik heb vertrouwen genoeg, dat we even goed zijn als wie dan ook en dat zeg ik! Ik ga niet zeggen dat iemand beter is dan ik, ook niet slechter maar zeker niet beter. Ze nemen me maar zoals ik ben. Ze kunnen me een ego-maniak noemen, da’s hun probleem! En dan zeggen mensen dat je beleefd, dankbaar en onderdanig moet zijn voor je huidige succes, fuck-off! Ik ben ik, ik druk uit wat ik zeg en wil zeggen.’ 

Revolutie

‘Ik neem mezelf helemaal niet serieus, hoor. Nee zeg, als ik lees wat ik geacht word te hebben gezegd… dat zijn vaak complete leugens. Ik deed bijvoorbeeld een interview met The Sun en zij schrijven het dan op zoals The Sun het wil, en dat gaat bij allemaal zo. Ze verschillen allemaal volkomen, terwijl ik op sommige dingen hetzelfde antwoord.

‘Ik vind dat er heel veel hypocrisie en leugens in de New Wave zijn. Bands als de Clash zingen over de revolutie en vangen wel 2000 pond per nacht en hebben een grote, rijke platenfirma achter zich staan. Waarom zingen ze dan godverdomme over revolutie? Als iemand geld van ze jat is het eerste wat ze doen, naar de politie gaan. Ze spelden je gewoon wat op de mouw, ze verkopen leugens. De Stranglers zingen No More Heroes maar iedere avond dat zij op het podium staan, zijn zij helden! Of ze nou willen of niet, ze zijn het. Als ze niet zo hypocriet waren, waarom stoppen ze dan verdomme niet met spelen? De Sex Pistols zeggen dat ze geen sterren willen zijn, maar ze zijn het wel! En als ze dat niet willen zijn, dan moeten ze er nu meteen mee ophouden! 

‘En de Boomtown Rats? Die willen erg rijk, erg beroemd en erg vaak geneukt worden. Dat is de hele rock ’n roll-droom. Ik ben niet geïnteresseerd in iets gemeenschappelijks, ik wil niet Mr Normal zijn, ik wil niet in een hokje gestopt worden. Ik bedoel, als ze mij nu ter plekke één miljoen pond zouden geven, zou ik het meteen aannemen. Dat is nu precies wat ik nodig heb, dringend nodig heb. Want ik hou van individuele vrijheid en de enige echte vrije mensen zijn de hele rijke mensen. Omdat ze zich kunnen veroorloven buiten de wet te leven. Ze kunnen de maatschappij kopen. 

‘Ja jongen, dit is dé manier om rijk te worden, kijk maar naar Robert Plant, Mick Jagger, ze zijn allemaal focking rijk! Maar ik zou niet zo willen leven, ik bedoel, ik wil beroemd zijn maar ik wil niet als Rod Stewart of zo niet meer op straat kunnen lopen. Ik wil gewoon dat de ‘kids’ op me afkomen en zeggen van hee, dat is Geldof! Dat betekent voor mij een bevestiging van mijn eigen individualiteit: het feit dat iemand mij herkent, ik bedoel, er is maar één Bob Geldof in de wereld. Dat gebeurt nu al, prima. Daarvoor, toen ik nog niets was, toen liep ik gewoon op straat zonder herkend te worden, als een grauwe nul en dat haat ik als de pest, want ik wil erkend worden als een individueel mens. Ik heb mijn buik vol van al die miljoenen mensen, die er hetzelfde uitzien, hetzelfde denken, in dezelfde huizen wonen, met dezelfde auto’s. Dat wil ik niet in mijn leven. Ik wil mezelf zijn, I’m gonna be like me.’ 

Mick Jagger

‘Als een band naar een platenmij stapt en een tape aanbiedt en de platenmij vindt het goed, dan zegt de band eigenlijk: hier is mijn tape, hier is mijn muziek, gebruik me alsjeblieft, manipuleer me in mijn voordeel. En als bands dat ontkennen, dan liegen ze. Want ze willen allemaal geld en ze willen allemaal sterren zijn en dat is een feit! En ik zeg dat en kom er voor uit, en daar hebben ze de pest over in. 

‘Man, als Mick Jagger me morgen een groot jacht geeft bij de Griekse eilanden, dan ga ik er meteen naar toe en ga er wonen, thank you very much. Dat is leuker dan in die stinkstad hier, Londen. En dan kom ik af en toe terug om op te treden. 

‘Bob Dylan had het helemaal bij het verkeerde eind toen hij zei to live outside the law you must be honest. Nee man, to live outside the law you must be rich. Want dan kun je de wet kopen, en reken maar, iedereen heeft een prijs. En als je niet iedereen kunt kopen, koop je maar een eiland in de Pacific en trek je helemaal terug. Rijkdom stelt me daartoe in staat, zonder dat iemand me lastig valt… en ergens breng ik dat soort gevoelens bij het publiek over.’ 

Hilversum

Bob Geldof leidt een persbijeenkomst, waar een film getoond wordt. De Rats spelen in een Engelse club, Geldof gaat tekeer, en plotseling stapt er een jongen heel kalm het podium op, loopt op Bob af verkoopt hem een stevige kaakslag en wandelt weer weg. Geldof veegt het bloed weg en zingt verder. 

‘Buiten heeft de politie die jongen gegrepen. Belachelijk! Wij hebben hem gewoon laten gaan natuurlijk, dit is één van de logische consequenties als je doet zoals ik doe.’ 

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

'Voorlopig is ons livecircuit even helemaal Dutch'
muziek in coronatijd

‘Voorlopig is ons livecircuit even helemaal Dutch’

Ook voor de popmuziek zijn het ongekende tijden. In dit blog signaleert en bespreekt OOR-columnist en mede-thuisblijver Hooijer de ontwikkelingen in ...
OOR 11-tal: dit zijn de beste albums van het moment
11-tal

OOR 11-tal: dit zijn de beste albums van het moment

Elke maand selecteren we de beste en belangrijkste albums van het moment. Een elftal niet te missen platen, hand-picked door de ...
Notes On A Conditional Form
album
The 1975

Notes On A Conditional Form

Het moge duidelijk zijn dat het ontstaan én de rappe verspreiding van het coronavirus een van de eerste grote, voor ...

Bam-bam! Een wilde avond met de Boomtown Rats (1977) | OOR