special

De spelende mens: Paul McCartney voor beginners

Van alle voormalige Beatles had Paul McCartney de meeste problemen om los te komen van zijn oude band. Logisch, de laatste jaren had hij er de meeste energie ingestoken. Waar John Lennon, George Harrison en zelfs Ringo Starr meteen glorieerden op het solopad, vond McCartney moeizaam zijn draai. Inmiddels, bij de release van McCartney III, ligt er een imposant solo-oeuvre waarmee hij alle (oud-)collega’s overstijgt. Welke albums zijn de moeite waard en wat kun je beter laten liggen? Paul McCartney voor beginners.

Openingsfoto Mary McCartney

BASISPAKKET

RAM (1971)

McCartney’s eerste soloalbum McCartney verkoopt wel aardig, maar bevat slechts anderhalf goed liedje. In 1971 revancheert hij zich met Ram, een plaat die de blauwdruk zou blijken van zijn latere solosuccessen. Stilistisch borduurt de lp voort op de witte dubbel en Abbey Road, met akoestische gitaardeuntjes (Heart Of The Country), gestileerde popsongs (Too Many People, Uncle Albert/Admiral Halsey) en enkele rockers (Smile Away, Monkberry Moon Delight). De wisselwerking met Lennon wordt soms nog wel gemist, maar de koortjes van zijn vrouw Linda geven de soloplaten van Macca een onmiskenbaar eigen geluid.

BAND ON THE RUN (1974)

Paul McCartney is door de andere Beatles vaak verweten te hard voor de troepen uit te willen lopen. Maar de technici die in de studio met de bandleden werkten scheppen een ander beeld. McCartney was het groepsdier en Lennon & Harrison waren de door overdadig drugsgebruik nauwelijks vooruit te branden herenkinderen. Na het uiteenvallen van The Beatles richt Paul al snel een nieuwe band op: Wings. Moedig voor iemand van zijn statuur, neemt hij de moeite om zijn nieuwe geesteskind rustig te laten groeien door eerst te toeren in kleine clubs en veel singles uit te brengen die een jonge doelgroep aan de band verbinden.

Het betaalt zich uit met Band On The Run, een geweldig album dat zich kan meten met het beste werk van The Beatles. Jet, Mrs. Vandebilt, Helen Wheels en het titelnummer worden allemaal wereldhits, Bluebird en Mamunia hadden dat ook kunnen zijn. Met zijn verleden is McCartney dan inmiddels volledig in het reine. Lennon en hij zien elkaar zo vaak dat de geruchten over een reünie steeds vaker de kop opsteken. In Let Me Roll It klinkt hij, met een vette knipoog, precies als zijn oude maatje.

FLAMING PIE (1997)

Wings groeit uit tot een van de meest succesvolle bands van de jaren zeventig, in één adem te noemen met Led Zeppelin, The Eagles en ABBA. De arrestatie van McCartney in Japan, voor het bezit van marihuana, en de moord op John Lennon, allebei in 1980, betekenen echter het voortijdige einde van de band. Macca durft het podium niet meer op. Ook in de studio is de inspiratie waar hij altijd op kon vertrouwen, volledig weg. Het materiaal waarmee hij in de jaren tachtig op de proppen komt is, enkele uitzonderingen daargelaten, lusteloos en slap. In de jaren tachtig slaagt Elvis Costello erin om de vastgelopen hitmachine weer op gang te krijgen. Samen schrijven ze de hitjes Veronica en My Brave Face, en enkele duoconcerten zijn voldoende om McCartney weer richting het podium te leiden. In de jaren negentig doet hij de ene wereldtournee na de andere. Ook op plaat gaat het steeds beter.

Flaming Pie doet zelfs weinig onder voor Band On The Run. Alleen zijn nu de hits minder groot, simpelweg omdat McCartney in leeftijd te ver afstaat van het singleskopende publiek. The Songs We Were Singing, The World Tonight, Heaven On A Sunday, Souvenir en Beautiful Night zijn echter even goed als de hits uit de jaren zeventig. Flaming Pie is ook het referentiepunt voor zijn latere platen, waarvan Chaos And Creation In The Backyard (met Radiohead-producer Nigel Godrich) en Memory Almost Full de beste zijn. Zelfs als zestiger slaagt hij er soms in (Jenny Wren, English Tea, Dance Tonight) het niveau van Beatles en Wings te evenaren.

LIVE

UNPLUGGED (1991)

The Beatles zijn samen en solo de meest gebootlegde artiesten ter wereld. Om de piraten voor te zijn, laat Paul McCartney van elke tournee een officiële liveplaat verschijnen, meestal zowel op cd als dvd. Die zijn, mede dankzij de kijkjes achter de schermen, best aardig om naar te kijken. Echt genieten is de uitgave van zijn optreden in MTV’s Unplugged. Met schijnbaar achteloos gemak improviseert hij een set bij elkaar met bekende en onbekende liedjes. En blijkt hij van sommige Beatles-hits, die de zaal moeiteloos meezingt, zelf de tekst niet meer te kennen.

LATEN STAAN

PRESS TO PLAY (1986)

Bij Paul McCartney solo is het doorgaans hollen of stilstaan. Aan McCartney, Red Rose Speedway, Back To The Egg, Pipes Of Peace, Off The Ground en Driving Rain mis je niet zoveel. Ook de rock & roll-coverplaten CHOBA B CCCP en Run Devil Run kun je rustig overslaan. Het absolute dieptepunt is Press To Play, het album dat hij in 1986 maakte met 10CC’s Eric Stewart. Op papier een gouden combinatie, ware het niet dat beiden kampten met een enorm writer’s block. Zelden klonk een album van een bekende artiest zo slaapverwekkend.

UITSTAPJES

Paul McCartney is het schoolvoorbeeld van de spelende mens. Alles wat er in zijn handen komt wil hij uitproberen. En aangezien zijn naam alleen al goed is voor veel publiciteit en altijd een behoorlijke verkoop, verschijnen er van hem klassieke platen, dance albums, soundtracks en dichtbundels. Zijn schilderwerk wordt geëxposeerd in serieus te nemen musea. Hoe goed de recensies soms ook zijn, het blijven vingeroefeningen. Feit is wel dat McCartney al jong allerlei zijpaden bewandelt. Young Macca lijkt zich bewust van de doorgaans korte carrières in de popmuziek en schrijft ook graag liedjes voor anderen. Soms met Lennon, maar vaak ook solo, desnoods onder een andere naam.

Zo tekent hij voor de nummer 1-hit Goodbye van Mary Hopkin en Come And Get It van Badfinger. Van die vroege uitstapjes is de soundtrack voor de film The Family Way uit 1966 vooral curieus. Lang instrumentaal werk probeert hij pas serieus in de jaren negentig. Het Liverpool Oratorio wordt in 1991 tamelijk enthousiast ontvangen, maar is vrij saai, net als de opvolger Standing Stone. Meer indruk maakt Ecco Cor Meum, het requiem dat hij schrijft naar aanleiding van de dood van zijn vrouw Linda in 1998.

Nog meer vraagtekens roepen de platen op die hij maakt samen met danceproducer Youth onder de naam The Fireman. Hoogvliegers zijn het niet, maar slecht ook niet. De fan zal wellicht The Liverpool Sound Collage uit 2000 zien als een verplichte aanschaf, omdat hij hierop samen met Youth en The Super Furry Animals wat gesproken woord van The Beatles tot muzikale collages verwerkt, maar kan beter op zoek gaan naar het vermakelijke Twin Freaks van The Fireman, een dubbele 12-inch uit 2005 met mash-ups van solonummers van Macca.

COMPILATIE

WINGSPAN – HITS AND HISTORY (2001)

Alle hoogtepunten van McCartney solo zou een kloeke boxset opleveren. Op elk van de veertig albums die hij maakte, staat wel iets dat de moeite waard is. Om maar te zwijgen over de ongepolijste diamantjes die soms op B-kantjes en compilaties terecht zijn gekomen. Helaas is zo’n boxset er nog niet. Het dichtst in de buurt komt de dubbel-cd Wingspan, samengesteld door zijn kinderen uit de platen die hij uitbracht onder de naam Wings. Eén schijfje hits en één schijfje albumtracks, beide zeer onderhoudend.

BOEKEN

BARRY MILES: PAUL MCCARTNEY, MANY YEARS FROM NOW (1997)

Over The Beatles is een kloeke boekenkast vol geschreven. Ook over het leven van John Lennon hebben de popscribenten zich helemaal laten gaan. De nog levende Paul McCartney blijkt een moeilijker te nemen vesting. Er zijn wat pogingen tot een beschrijving van zijn solojaren, maar die zijn zo incompleet of aantoonbaar incorrect, dat we met een gerust hart kunnen zeggen dat er nog geen goede biografie van McCartney is. Zelf deed hij een aardig boekje open over zijn Beatlejaren in zijn door vriend Barry Miles opgetekende autobiografie Many Years From Now.

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

Word nu lid van OOR en kies je eigen lp of cd-pakket!
abo-actie

Word nu lid van OOR en kies je eigen lp of cd-pakket!

OOR deelt uit! Neem een halfjaar- of jaarabonnement op OOR en kies je eigen cd-pakket. Met nieuwe lp's van Shame, ...
OOR 11-tal: dit zijn de beste albums van deze maand
11-tal

OOR 11-tal: dit zijn de beste albums van deze maand

Elke maand selecteren we de beste en belangrijkste albums van het moment. Een elftal niet te missen platen, hand-picked door de ...
Isles
album
Bicep

Isles

Vier jaar geleden viel de wereld als een blok voor Bicep, en dan vooral voor die belachelijk aanstekelijke hit Glue ...

De spelende mens: Paul McCartney voor beginners | OOR