album
pop

The Beatles

The Beatles (The White Album)

APPLE/UNIVERSAL

In februari 1968 trokken The Beatles naar Rishikesh in India om daar deel te nemen aan een cursus meditatie bij Maharishi Mahesh Yogi. De door voedselallergie geplaagde Ringo Starr had moeite met het eten en was al snel weer terug in Londen. De anderen genoten van de rust om te werken aan nieuw materiaal. In de laatste week van mei kwamen The Beatles samen in het huis van George Harrison in het dorpje Esher in Surrey om alle nieuwe songs bij elkaar te leggen. Op een viersporenrecorder namen ze 27 demo’s op. Daarbij dubbelden ze zichzelf en jamden de anderen op de achtergrond mee. Kopieën van de demo’s verschenen op bootleg, maar de geluidskwaliteit liet altijd nogal te wensen over. Op deze heruitgave van de ‘witte dubbel’ zijn voor het eerst alle demo’s in hun volle glorie te beluisteren en dat is een lust voor het oor.

Ze vormen een prachtig unplugged album, dat een mooie aanvulling is op de Beatles-catalogus. Voor de doorgewinterde fan die de bootleg heeft, zijn er met Mean Mr. Mustard en Polythene Pam zelfs nog nieuwe opnames te beluisteren. Kern van de heruitgave is een door Giles Martin (zoon van Beatles-producer George Martin) en technicus Sam Okell opnieuw gemixte versie van het dubbelalbum. Net als bij Sgt. Pepper’s was het hun uitgangspunt om de verhouding tussen de instrumenten en stemmen hetzelfde te laten, maar ze met de huidige geluidstechniek te ontsluieren en dichterbij de luisteraar te brengen. Bij die plaat werkte dat wonderwel. Door terug te gaan naar de originele sporen kon het kwaliteitsverlies door de tussenmixen worden opgeheven. Bij The White Album is dat anders. Deze kende een meer naturelle productie met minder overdubs. Bovendien was er inmiddels een achtsporenmachine, waardoor er minder tussenmixen werden gemaakt. De winst aan geluidskwaliteit is daardoor niet zo spectaculair. Bij de vraag welke versie dan lekkerder is, tellen kleine verschillen in de verhouding. Dear Prudence, Birthday, Mother Nature’s Son, Julia en Helter Skelter zijn in dat opzicht behoorlijk wennen. Daartegenover staan O-Bla-Di, Ob-La-Da, Happiness Is A Warm Gun, While My Guitar Gently Weeps, Blackbird en Goodnight, waar een grauwsluier vanaf lijkt gehaald. Everybody’s Got Something To Hide Except Me And My Monkey, Long Long Long en Cry Baby Cry zijn zelfs spectaculair beter. Bij Revolution #9 hoor je veel dingen die je nooit eerder had opgemerkt. Maar was de nieuwe mix van Sgt. Pepper’s een knock-out, bij de witte dubbel is het meer een kwestie van smaak en gewenning. De gewone versie – op drie cd’s of vier lp’s – bevat de nieuwe mix plus de Esher-demo’s. De boxset biedt ook de originele monomix, een Dolby 5.1 Surround-mix en, voor de fanatieke liefhebber het meest interessant, vijftig outtakes. Sommige daarvan, zoals A Beginning, Step Inside Love, Los Paranoias, Not Guilty en een akoestische While My Guitar Gently Weeps kennen we van de Anthology-cd’s, al is de versie hier telkens net iets anders. De meeste outtakes bieden echter een inkijkje dat we niet eerder kregen: een gitaarversie van Why Don’t We Do It In The Road?, twee vroege versies van Helter Skelter, ruim twee minuten Can You Take Me Back en zelfs een tien minuten durende versie van een akoestisch Revolution, waarin The Beatles helemaal spaced out gaan. Grappig om te horen hoe George Harrison in een take van While My Guitar Gently Weeps zijn eigen probeersel met een hogere melodielijn afschiet met de nuchtere constatering ‘nee, ik ben geen Smokey Robinson’. Intrigerend zijn de outtakes waarin Paul McCartney stoeit met het eerste idee voor Let It Be en John Lennon een vorm zoekt voor Julia, en de versie van Goodnight met een meerstemmig fiftieskoortje. De jams op klassiekers als (You’re So Square) Baby I Don’t Care en Blue Moon illustreren de speelsheid die veel sessies kenmerkte. Biografen beschrijven de sessies voor The White Album als moeizaam en gespannen. Bij de wetenschap dat er meer dan honderd takes bestaan van Not Guilty en dat The Beatles al vijf dagen bezig waren met O-Bla-Di, Ob-La-Da voordat John Lennon op het lumineuze idee kwam om er een honkytonkpiano in te doen, kun je daar veel bij voorstellen. Yoko Ono was de hele tijd nadrukkelijk aanwezig in de schaduw van John en regelmatig vonden meerdere sessies tegelijkertijd plaats in meerdere studio’s. Technicus Geoff Emerick haakte halverwege af en kwam niet meer terug, George Harrison ging tussendoor een week naar Griekenland, Ringo liep weg tijdens de opnames van Back In The USSR en is op Dear Prudence zelfs helemaal niet te horen. George Martin nam de hele maand september vrij en droeg de producersstoel over aan Chris Thomas, om pas terug te komen om het album samen te stellen. Toch benadrukken de Apple-medewerkers die alle sessies hebben beluisterd dat van frictie in de opnames niets doorklinkt. Zodra het rode licht brandde, gingen in 1968 nog alle neuzen dezelfde kant op. Bij zijn terugkeer stelde George Martin voor om uit de vele opnames één album te destilleren. In zijn ogen waren door de anarchie teveel zwakke songs door de kwaliteitscontrole geglipt. Vloeken in de kerk natuurlijk, want de witte dubbel is een icoon en wordt juist vanwege zijn grilligheid en veelzijdigheid geprezen, met name in de alternatieve hoek. Maar wie een eigen afspeellijst maakt met vijftien favorieten hoort inderdaad een album dat zich prima kan meten met Rubber Soul, Revolver, Sgt. Pepper’s en Abbey Road. Het kan allemaal, want de witte dubbel laat in elke vorm The Beatles horen op hun top.

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

The Beatles (The White Album)
album
The Beatles

The Beatles (The White Album)

In februari 1968 trokken The Beatles naar Rishikesh in India om daar deel te nemen aan een cursus meditatie bij ...
Eagles Of Death Metal kondigen coveralbum aan
nieuws
Eagles Of Death Metal

Eagles Of Death Metal kondigen coveralbum aan

Jesse Hughes en Josh Homme van Eagles Of Death Metal hebben via Twitter een nieuw coveralbum aangekondigd. Pigeons Of Shit ...
Le Guess Who? 2018: Nachtbrakers en excentriekelingen
concert

Le Guess Who? 2018: Nachtbrakers en excentriekelingen

Le Guess Who?, het immer uitdijende festival met het alsmaar duizelingwekkender wordende blokkenschema. Een cultdingetje is het al lang niet ...

Recensie: The Beatles - The Beatles (The White Album) (album) | OOR