album
Avant-garde

SWANS

To Be Kind

Bij de eerste Nederlandse concerten van Swans kwamen nog minder mensen opdagen dan bij de entree van Nirvana, vijf jaar later – maar Swans was stukken overweldigender. Van de pakweg veertig bezoekers in Vera te Groningen, in 1984, waren er tegen het eind een stuk of tien over.

Maar die stonden wel aan het podium gekleefd, tot het uiterste getergd en tegelijkertijd verlangend om nog verder meegezogen te worden in de overweldigende, loeiharde maalstroom die Michael Gira en de zijnen daar ontketenden. Swans beukte als twee neukende dinosaurussen, traag en toch opzwepend, opzettelijk lelijk en toch van een onverwachtse schoonheid, intens zonder een straaltje licht of een hapje lucht. Sindsdien heeft Gira de Swans-esthetiek enigszins opgerekt, waarbij hij soms naderde tot de ordinaire popsong. Na een lange periode van inactiviteit, waarbij hij best imponerend werk verzette als Angels Of Light, is Swans weer terug. En heel overtuigend ook. Sterker nog, The Seer (2012) en het nu verschenen To Be Kind, allebei dubbelaars, zijn welbeschouwd nog overweldigender dan wat Gira in zijn jongere jaren losbeukte. Dat komt omdat de boel enorm aan raffinement gewonnen heeft, zonder dat er een spoor van mildheid valt aan te treffen. Neem Bring The Sun/Toussaint l’Ouverture: een inferno van pakweg 33 minuten dat begint als een studie van de intense, verslavende werking van een strak aangehouden, doordringend hakkende monotonie. Dan breekt de pleuris los, neemt chaos de zaak over en vervliegt die übermonotone, slepende groove in een wervelwind van geluid, met een luidkeels roepende Gira. In het Spaans, alsof hij in tongen spreekt. Dat ex-slaaf Toussaint l’Ouverture begin negentiende eeuw de leiding had in de revolutie op Haïti is misschien nuttige kennis, net als het feit dat de toegesprokene in Just A Little Boy (For Chester Burnett) eigenlijk bluesicoon Howlin’ Wolf is. Dat is ook los van die opdracht (aan een belangrijke invloed, kennelijk) een opmerkelijk nummer: een haast teer klinkende, elektronische drone, een diep snijdende slidegitaar (aha!) en een declamerende Gira die zo halverwege zijn vertrouwde baritonregister verlaat om met een hoge, psychotisch klinkende stem tekeer te gaan, tegen de achtergrond van hysterisch gelach. Niet alle tien nummers (en dat op een dubbel-cd!) slaan je even hard in het gezicht, maar over de hele linie is dit geen plaat die zich zonder slag of stoot – of een verlichtend glaasje water tussendoor – laat consumeren. Zo’n hoekig vormgegeven ritueel als die zestien minuten van She Loves Us, man man man. Gira heeft hier bovendien een ijzersterk muzikantencohort achter zich. Daarmee is Swans dwingender, ontzagwekkender en schitterender dan ooit. JACOB HAAGSMA

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

De totale overgave van Bono: een duik in zijn autobiografie
achtergrond

De totale overgave van Bono: een duik in zijn autobiografie

62 is nog jong, in de huidige rock & roll-wereld. Toch heeft Bono z’n memoires al voor de eeuwigheid vastgelegd ...
Christine McVie (79) van Fleetwood Mac overleden
nieuws
fleetwood mac

Christine McVie (79) van Fleetwood Mac overleden

Christine McVie van Fleetwood Mac is op 79-jarige leeftijd overleden. De zangeres en toetseniste sloot zich in 1970 aan bij ...
Stromae en Paolo Nutini op Down The Rabbit Hole 2023
nieuws

Stromae en Paolo Nutini op Down The Rabbit Hole 2023

Ook IDLES, Slowthai, Froukje, Phoenix, Romy, Sleaford Mods, Weval, Working Men's Club en The Whitest Boy Alive komen naar de ...

Recensie: SWANS - To Be Kind (album) | OOR