Nils Frahm staat verstopt tussen zijn verzameling vintage synthesizers, piano’s en drumcomputers in de Grote Zaal van TivoliVredenburg. Zijn laatste album Music For Animals (2022) is zeer meditatief. Hoe brengt de neoklassiek-virtuoos dat werk deze woensdagavond tot leven?
Fotografie Arend Jan Hermsen
Music For Animals (2022) is de eerste plaat van Nils Frahm zonder piano. Dat is verwonderlijk, want de piano is het instrument waarop hij zich het meest comfortabel voelt. De plaat zelf rust op subtiele herhaling. Als je goed luistert is het best interessant, maar wanneer je de aandacht verliest wordt het snel achtergrondmuziek. In Utrecht opent Nils Frahm de set niet met nieuw werk, maar met een bewerking van Harmonium In The Well. Hij speelt met de stilte tijdens dit minimalistische nummer en bouwt erop voort. Zo wordt meteen duidelijk dat het een vrij experimentele set wordt, en dat is precies wat we verwachten van de Duitse componist.
In de zaal is het doodstil. Pas als na twintig minuten de eerste beat volgt, begint het publiek mee te deinen. Frahm weet Harmonium In The Well uit te bouwen tot dertig minuten. Drie keer zo lang. Hierna introduceert hij een nummer van zijn ‘veel te lange’ album Music For Animals – hij begrijpt het zelf dus ook wel. Hij vraagt de vrouwen in de zaal een hoge noot te zingen, wat met gelach wordt ontvangen, maar het publiek doet graag mee. Frahm neemt de noot op en draait hem naar beneden wat een eerie effect geeft. Dit is de basis voor Briefly, dat zeker weer dertig minuten duurt. Een meditatief nummer met een zachte, bijna twijfelende opbouw. Frahm bouwt het met steeds meer subtiele details uit tot een magisch geheel.
De componist krijgt het zo voor elkaar om meer dan twee uur over een set van zes nummers te doen. De aandacht ligt zowel op zijn oudere werk als op het laatste album met de uitbouw van Briefly. Ieder nummer krijgt een toevoeging. Het piano georiënteerde nummer Re blijft redelijk dicht bij de opgenomen versie. Hammers wordt flink uitgebreid. Frahm beweegt zich ondertussen over zijn deck als een magnaat. Wanneer hij erbij gaat staan, breekt hij de eenheid en neemt hij de macht over zijn instrumenten. De eerste mensen durven de heilige stilte te doorbreken met gejuich en de elektronische mix die Frahm na Hammers in elkaar draait wordt steeds donkerder, met vieze basgeluiden. Een stukje typisch Berlijn.
Na de encore, als Frahm heen en weer is gerend voor een glas wijn, zet hij tot groot genoegen van het publiek Says in. Wanneer hij uiteindelijk achter zijn piano springt, bereikt het nummer zijn moment van extase. Om nog even te benadrukken dat hij talent heeft op de toetsen, eindigt Frahm met het uitdagende Toilet Brushes en More.
Na Music For Animals waren we bang dat deze show niet genoeg zou prikkelen, maar Nils Frahm weet zijn set goed af te wisselen en brengt de nummers live tot leven. Het wordt een op momenten intens concert; minimalistisch, opzwepend en prikkelend tegelijkertijd. Frahm neemt de basis van zijn songs, experimenteert met nieuwe geluiden, voegt eventueel een beat toe voor extra impact maar verliest de song zelf niet uit het oog. Zo brengt hij zijn publiek in trance. Naar Nils Frahm ga je om meegesleept te worden. Dat is uitstekend gelukt vanavond.
Gezien: 10 mei 2023, TivoliVredenburg, Utrecht
