concert

Paul Simon neemt glunderend afscheid in de Ziggo Dome

Rond 1986 begon mijn liefde voor muziek. Als negenjarig jochie ontdekte ik de platenverzameling van vrienden van mijn ouders. Terwijl zij zaten te kaarten, zat ik op de grond met een koptelefoon op, uren achter elkaar te luisteren naar hun verzameling. De grote favoriet was Graceland. Van de teksten begreep ik nog amper iets, maar de muziek raakte ergens iets diep van binnen. Wellicht omdat ik in Zuid-Afrika geboren ben, of misschien gewoon omdat het album vol briljante composities staat. Paul Simon was toen al zo’n dertig jaar bezig als muzikant en vanavond, na nog eens ruim dertig jaar, neemt hij afscheid in een uitverkochte Ziggo Dome.

Direct vanaf het begin is duidelijk dat er magie in de lucht hangt. Opener America, een publiekslieveling en solide klassieker, krijgt een muzikale poetsbeurt met blazers en strijkers. Het maakt van het nummer, dat door de tekst een anthem voor jeugdige avontuurlijkheid en onbevangenheid is, een melancholische meta-opening. Ongetwijfeld niet voor niets als eerste gekozen. Het besef van lang vervlogen tijden, van hoop en dromen galmt in de violen. De grootsheid van de uitvoering vormt een brok in de keel die de rest van de avond niet meer verdwijnt. Tijdens de volgende klassieker, 50 Ways To Leave Your Lover, laat hij even horen dat er nog behoorlijk wat adem in hem zit, als hij een lange noot zonder moeite uitrekt tot ver voorbij de verwachtingen. De laatste jaren haalt de 76-jarige Simon misschien niet meer alle noten zoals voorheen, maar door oudere nummers net wat anders te arrangeren en de moeilijkste delen zang te verruilen voor wat meer praterige zang, werkt hij daar prima omheen. En het moet gezegd, naarmate de avond vordert lijkt zijn stem steeds sterker te worden.

Na het tweede nummer vertelt hij hoe het idee van een laatste tournee hem in eerste instantie bang maakte, maar hoe het hem uiteindelijk een gevoel van vrijheid heeft gegeven. Iets dat doorklinkt in de verfrissende make-overs die bepaalde nummers hebben gekregen. Het klinkt ook door in zijn volgende mededeling, namelijk dat hij het wel begrijpt als mensen willen dansen, en dat iedereen zijn zegen heeft om niet te blijven zitten. Het is alsof de zaal op deze toestemming van de maestro heeft gewacht, want als Boy In The Bubble begint veert een groot deel van het publiek op. Grote groepen drommen zich een weg naar voren en proberen dichter bij het podium te komen.

Simon baant zich als een razende door zijn oeuvre en geeft regelmatig een nieuwe draai aan de nummers. Na Dazzling Blue en That Was Your Mother volgt de dubbelklapper van zijn tweede soloalbum, Mother And Child Reunion en Me And Julio Down By The Schoolyard. Tussen de nummers door neemt de zanger de tijd om wat anekdotes te vertellen. Bijvoorbeeld over de totstandkoming van Rene And Georgette Magritte With Their Dog After The War. Een droogkomisch verhaal over een toevallige foto in een boek en het feit dat het nummer over ‘niks’ gaat. Maar ‘niks’ kan tot tranen roeren. Voor de uitvoering van het lied krijgt Simon de hulp van yMusic, een zeskoppig gezelschap instrumentalisten. Met strijkers, fluit en klarinet in een halve cirkel om hem heen dirigeert hij het kippenvel door de zaal. Over Bridge Over Troubled Water vertelt hij dat hij een moeilijke band heeft met het nummer. Over hoe hij het ooit heeft weggegeven, zodat anderen het konden zingen. In die periode zong hij het zelf amper, maar nu, bij zijn afscheid vindt hij het passend om het ‘terug te nemen’. Ook aan dit nummer geeft hij een draai, om de zangpartijen beter te kunnen behappen. De eerste paar zinnen klinken nog wat bibberig, maar als de bombast van de muziek er inkomt gaat het prima.

Op een moment begint Simon een wat langer verhaal. Het gaat over zijn vader en gitaarles, en over hoe in verschillende decennia, verschillende stijlen populair waren. Het is een mini-lesje muziekgeschiedenis, waarbij hij steeds illustreert aan de hand van intro’s van zijn eigen nummers uit ieder tijdvak. Hij zapt door de beginnetjes van hits en steeds is de snaar amper aangeslagen of het is herkenbaar. Hij heeft genoeg zelfkennis en -spot om niet alle decennia door te lopen en kapt het na de jaren zeventig af, al droogden de echt grote hits vanaf de jaren tachtig natuurlijk sowieso snel op. Toch klinken er niet alleen maar nummers die meer dan dertig jaar oud zijn. Titels als Rewrite, Wristband en Questions For The Angels zijn relatief nieuw. Die laatste komt richting het einde van de reguliere setlist, en gevolgd door The Cool, Cool River is het het enige moment dat de show wat aan momentum verliest. De remedie blijkt een knetterende versie van Diamonds On The Soles Of Her Shoes, gevolgd door afsluiter You Can Call Me Al.

Zo is de avond goed gevuld, met verder nog roffelende troms bij The Obvious Child, kwieke danspasjes bij That Was Your Mother en mooie woorden voor de vorig jaar overleden gitarist Vincent Nguini. Maar natuurlijk is het dan nog niet echt afgelopen. De eerste toegift is een net pakketje hits in de vorm van Late In The Evening, Still Crazy After All These Years en Graceland. Maar bij de tweede toegift krijgt het afscheid zijn definitieve vorm. Simon gaat Homeward Bound, en zijn gevoelige ballade krijgt op het scherm visuele ondersteuning van flarden uit zijn carrière, van de beginjaren met Art tot aan de concerten in Central Park en zijn avonturen in Zuid-Afrika.  Hij glundert bij ieder applaus, laaft zich aan het gejoel en blijft hits spelen, zoals Kodachrome en The Boxer. Na ook nog een fraaie versie van American Tune kan Simon zijn afscheid maar op één manier afsluiten, met een naakte, verpletterende  versie van The Sound Of Silence. Met enkel een spotlight en zijn gitaar zet hij vooralsnog zijn laatste muzikale handtekening. Het besef van stilte, het besef dat het de allerlaatste keer is dat je je muzikale held live ziet.  De brok in de keel groeit en droefenis vermengt zich met dankbaarheid. Dankbaarheid voor de soundtrack van het leven van dat negenjarige jochie. ‘Hey, I’ve got nothing to do today but smile.’

Fotografie: Marcel Poelstra

Gezien: 7 juli 2018, Ziggo Dome, Amsterdam

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

The Now Now
album
Gorillaz

The Now Now

Het is hollen of stilstaan bij Gorillaz. Vlak na Plastic Beach (2010) verscheen het tussendoortje The Fall en iets meer ...
Roskilde: Eminem breekt alles records
concert
Eminem

Roskilde: Eminem breekt alles records

Het festivalgeweld is in alle hevigheid dwars door Europa losgebarsten, en OOR’s Tom Engelshoven komt er natuurlijk niet onderuit om ...
Pohoda in Slowakije: het festival dat nooit slaapt
concert

Pohoda in Slowakije: het festival dat nooit slaapt

Wie via Wenen en Bratislava de reis naar Slowakije waagde voor het Pohoda Festival werd het afgelopen weekeinde beloond. Slapen ...

Recensie: Paul Simon neemt glunderend afscheid in de Ziggo Dome (concert) | OOR