interview

Goed leven volgens Michael Kiwanuka: 'Behandel jezelf als een koning'

Michael Kiwanuka wist van meet af aan dat hij met zijn nieuwe, derde album Kiwanuka de draad op wilde pakken van de succesvolle voorganger Love & Hate (2016). De luisteraar moest opnieuw meegesleept worden op een fascinerende luistertrip. In gesprek met een bedachtzame Brit.

MICHAEL KIWANUKA (32) overwoog niet om met anderen te werken dan producers Inflo en Danger Mouse. ‘Hun expertise is nog net zo groot, onze onderlinge relatie exact hetzelfde, hun rollen ook. Maar het album heeft wel een andere sound. Levendiger en daardoor ook meer psychedelisch. Hij moet nog meer beelden en fantasie oproepen in het hoofd van de luisteraar.’ Inspiratiebronnen: Gil Scott-Heron, Fela Kuti, Bobby Womack, Fugees, Kendrick Lamar, maar ook jeugdliefdes als Green Day en Nirvana. Rock, soul, funk, emo, Afro, psychedelica. Creatief oprekken van songstructuren resulteert vaak in ambitieuze, lange, bijna suite-achtige nummers, zoals het zeven minuten durende Hard To Say Goodbye of het tweedelige Piano Joint (This Kind Of Love) van ruim zes minuten. ‘We willen op zichzelf staande wereldjes creëren. Muziek overdrijven, extra excentriek laten klinken, nummers in elkaar over laten lopen, de luisteraar van begin tot eind meevoeren. De kracht van muziek optimaal benutten.’

De singer-songwriter, in Noord-Londen geboren uit Oegandese ouders, spreekt bedachtzaam. Een zoeker, geen praatjesmaker. Toch wil hij met dit derde album vooral zelfvertrouwen uitdrukken. ‘De plaat is een verklaring van zelfacceptatie. Als kunstenaar moet je weten wie je bent en maken wat je wilt.’ Lange tijd ging hem dat slecht af. ‘Ik twijfelde altijd, vroeg steeds anderen om hun mening en luisterde daar ook naar. Maar je moet juist je instinct volgen, onbevangen als een kind.’

WEINIG KRIKT het zelfvertrouwen zo op als erkenning. Daaraan heeft het Kiwanuka nooit geschort. Zijn debuut Home Again (2012) werd goud in het Verenigd Koninkrijk, opvolger Love & Hate schoot daar meteen naar nummer 1. Op zijn schoorsteenmantel prijken vele Awards en nominaties (Brit Awards, Mercury Prize). Daarnaast – zo zingt hij op Kiwanuka in diverse toonaarden – voelt hij zich gesteund door zijn echtgenote. ‘Ouder worden speelt ook mee, want dan ken je jezelf beter. Maar een ware kunstenaar denkt niet aan een goede respons. Dan kun je het creatieve ritme en de flow kwijtraken. Goedkeuring van anderen is net een drug. Het geeft je een goed gevoel en dekt je onzekerheden toe. Dan hoef je de kracht niet uit jezelf te halen. Maar dát moest ik juist leren. De kracht moet uit jezelf komen. Je doet het echt voor jezelf.’ 

Erg goed is het nummer Hero. Geïnspireerd door de jonge Black Panther-activist Fred Hampton, in 1969 op 21-jarige leeftijd door de politie van Chicago doodgeschoten. Michael: ‘Hij is niet de enige. Veel meer mensen met een geweldige boodschap voor de wereld stierven op jonge leeftijd. Martin Luther King, John Lennon, Bob Marley, allemaal martelaars. Moet je jong sterven om een icoon te worden? In Hero vraag ik me ook af hoe je een iconisch kunstenaar wordt. Moet je je eigen persoon opgeven en een alter ego creëren? Als een Ziggy Stardust? Moet je je naam veranderen? Iemand worden die in werkelijkheid niet bestaat?’ Daar past Kiwanuka in Hero voor: ‘I won’t change my name / No matter what they call me’. 

TEGEN HET EIND van het album roert hij ook de klimaatverandering aan. ‘Final Days gaat over de tijd waarin we leven. Oude religieuze geschriften kondigden Het Einde Der Tijden aan. Maken we die nu mee? Wat als de planeet echt onleefbaar wordt? Stel je de paniek voor die dan uitbreekt. De Armageddon die volgt. Er zit een sciencefiction-sample doorheen van mensen op een ruimtemissie met fatale afloop. Want zo voelt het, alsof we met z’n allen in een ruimteschip zitten, dat aan het crashen is.’ Toch eindigt het album hoopvol, met het nummer Light. ‘Na al die problemen en moeilijkheden in de nummers daarvoor verlangde ik daarnaar. Licht.’ In de allerlaatste zin op het album zingt hij over ‘de allerliefste mens die hij kent’. ‘Soms komt iemand op het goede moment in je leven voorbij, die je door je moeilijkheden heen sleept en echt om je geeft. Het kan je vader zijn, je broer of Jezus. Of al die figuren tegelijk.’

OP DE HOES van zijn nieuwe album staat Kiwanuka geportretteerd als koning. Werk van schilder Markeidric Walker uit Atlanta. ‘Ik heb niet geposeerd, maar wel foto’s opgestuurd en met hem getelefoneerd. Portretten in koninklijke stijl, dat is zijn ding. Platen van Miles Davis eind jaren zestig – Bitches Brew, Filles De Kilimanjaro – hadden ook hele coole, op schilderijen gebaseerde hoezen. Wat Walker maakt, zie ik als een hedendaagse versie daarvan. Provocerende, subversieve kunst, ook nog eens heel mooi en opvallend.’ 

Voelt Kiwanuka zich een koning? ‘Soms wel. Soms word ik heel blij en gezegend wakker. Dankbaar dat ik muzikant ben. Dankbaar voor mijn leven, voor mijn vrouw, mijn ouders en broer. Maar ik word ook wel eens anders wakker. Ontevreden met mezelf. Dan voel ik me het tegenovergestelde van een koning. Met dit album en een nummer als You Ain’t The Problem wil ik mensen motiveren. Mensen zijn geweldig, wij zijn fantastisch. Natuurlijk we hebben onze tekortkomingen. Dat is nu eenmaal zo. Maar hoe meer we onszelf waardevol vinden, als een koning of koningin, hoe beter we voor elkaar zullen zorgen. Mensen zijn veel te negatief over zichzelf. Zo behandel je een koning niet. Dat is het punt dat ik wil maken.’

KIWANUKA is op 1 november verschenen.

MICHAEL KIWANUKA: 24 nov Ancienne Belgique, Brussel (B) | 26 nov AFAS Live, Amsterdam

Deel dit artikel

Meest gelezen artikelen

Pearl Jam brengt nieuwe single 'Dance of the Clairvoyants' uit
nieuws

Pearl Jam brengt nieuwe single ‘Dance of the Clairvoyants’ uit

Pearl Jam kondigde op 27 maart zijn nieuwe album Gigaton aan. Nu geeft de band ook een eerste voorproefje van ...
Eefje de Visser: 'Het dancepubliek is zó positief, ik hou van dat optimisme'
interview

Eefje de Visser: ‘Het dancepubliek is zó positief, ik hou van dat optimisme’

Ze zeggen dat empatische mensen sterker geneigd zijn dialecten en accenten over te nemen. Als dat waar is, dan zit ...
The Strokes derde headliner op Best Kept Secret
nieuws

The Strokes derde headliner op Best Kept Secret

The Strokes zullen de zaterdag van Best Kept Secret headlinen. Dat kondigde de nieuwe festivaldirecteur Maurits Westerik woensdagavond live aan op ...

Goed leven volgens Michael Kiwanuka: 'Behandel jezelf als een koning' (interview) | OOR